Wie goed contact heeft met haar, zijn of hun buren of wie vreemden begroet op straat, heeft minder kans om zich eenzaam te voelen. Dat blijkt uit onderzoek van de KU Leuven, Thomas More, HIVA, en VUB. De onderzoekers roepen daarom op om van buurten plaatsen te maken die verbondenheid stimuleren. De oproep komt er aan de vooravond van De Warmste Week die dit jaar in het teken staat van eenzaamheid.
Beter een goede buur dan een verre vriend is geen fabeltje: wie in aangename omgeving leeft, is minder eenzaam
Sofie Laermans
Gepubliceerd:
Heb je zelf nood aan een gesprek? Dan kan je terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106 of via www.tele-onthaal.be . Jongeren kunnen terecht bij Awel op telefoonnummer 102, of via chat op awel.be .
Een 'goeiendag' doet ertoe. Wie meermaals per week alledaagse contacten heeft met buren, kennissen of zelfs vreemden, geeft aan zich minder vaak eenzaam te voelen. Dat blijkt uit een grootschalige bevraging bij 3.756 Vlamingen. Een belangrijke vaststelling, want bijna 4 op de 10 volwassenen in Vlaanderen geeft aan zich soms tot vaak eenzaam te voelen. Bij jongvolwassenen gaat het zelfs om meer dan 1 op de 2.
De helft van de mensen in een buurt met weinig sociale samenhang voelt zich soms of vaak eenzaam. Waar wel verbondenheid is, gaat het slechts om 1 op de 5. "Een 'goeiendag' is eigenlijk een indicator van hoeveel sociale cohesie er is in een buurt", zegt Jasper De Witte, socioloog aan de KU Leuven. "Het gaat er dan over dat mensen zich goed voelen, dat er veel diensten en basisvoorzieningen zijn in de buurt en dat de buren elkaar kennen."
Pleintjes en bushaltes
"We zien eenzaamheid vaak - onterecht - als een puur individueel en subjectief gevoel", legt Jasper De Witte uit. "Wat het onderzoek nu duidelijk maakt, is dat er brede structurele factoren aan de basis liggen en dat eenzaamheid ongelijk verdeeld is over de samenleving. Leeftijd, relatiestatus, werksituatie en dus ook de buurt waarin we wonen, hebben invloed."
We zien dat meer en meer diensten, winkels en bushaltes verdwijnen
Jasper De Witte, socioloog aan de KU Leuven
Volgens de De Witte gaat het ook om fysieke buurtkenmerken zoals parken, winkels of bibliotheken. "Maar ook bijvoorbeeld het aanpassen van de voetpaden voor mensen met een rollator of de toegankelijkheid van het openbaar vervoer spelen een rol. Spijtig genoeg zien we dat meer en meer diensten, winkels en bushaltes verdwijnen."
"Het gaat er eigenlijk om dat er voldoende aantrekkelijke ontmoetingsplaatsen zijn en dat mensen zin hebben om buiten te komen. Verloedering, straatlawaai of gevaarlijke verkeerssituaties leiden er bijvoorbeeld toe dat mensen minder geneigd zijn om 'goeiendag' te zeggen."
Het kleine helpen
Ook wanneer we het moeilijk hebben, kan de buurt een belangrijke rol spelen, legt communicatiewetenschapper Leen Van Brussel (VUB) uit in een aflevering van 'Universiteit van Vlaanderen'. "Onze buurt, onze wijk en onze straat vormen onze onmiddellijke fysieke, sociale culturele omgeving. We moeten nadenken over kleine zaken die mensen voor elkaar kunnen betekenen."
Maar hoe begin je daaraan? "Het helpt om heel concrete voorstellen te doen: 'ik ga straks boodschappen doen, wat kan ik voor jou meenemen?' of 'ik zou graag voor jou meekoken vanavond'. Dat zal soms stuntelend zijn, en dat mág ook. We noemen dat 'het kleine helpen' en dat kan echt een belangrijke impact hebben.
Het is een maatschappelijk en geen individueel probleem
Leen Van Brussel, communicatiewetenschapper aan de VUB
"Het helpt wanneer systemen bestaan waarbinnen het makkelijker wordt om er voor elkaar te zijn en die kleine vormen van hulp aan te bieden. Het is een maatschappelijk en geen individueel probleem."
"We hebben de overheid nodig om bijvoorbeeld te investeren in betaalbaar en toegankelijk openbaar vervoer, in het openhouden van fysieke loketten en in een toegankelijke en aantrekkelijke publieke ruimte. Dat maakt het makkelijker om elkaar te ontmoeten en met elkaar in gesprek te gaan."
'Universiteit van Vlaanderen' maakte naar aanleiding van De Warmste Week enkele afleveringen over eenzaamheid. Je kan ze bekijken via VRT MAX .
De Warmste Week, met eenzaamheid als thema, vindt plaats van woensdag 18 december tot dinsdag 24 december vanop 't Zand in Brugge.
Je kan nog steeds acties opzetten om geld in te zamelen, en een vlammetje kopen ten voordele van De Warmste Week. Zo steun je rechtstreeks alle geselecteerde projecten rond eenzaamheid. Je kan ook jouw favoriete plaat aanvragen voor De Warmste Week via dewarmsteweek.be .