Politicoloog Fouad Gandoul uit Genk niet verrast door uitspraak Chris Janssens: "Valt perfect binnen filosofie Vlaams Belang"

Even recapituleren: Gisteren ontstond er commotie in het Vlaams Parlement nadat verschillende parlementsleden Chris Janssens (Vlaams Belang) zouden hebben horen zeggen dat Vlaams minister Zuhal Demir (N-VA) "beter naar haar eigen land was teruggekeerd". Het ging op dat moment over de taal- en rekenkloof bij mensen met een migratieachtergrond. 

Janssens ontkende de uitspraak niet, maar benadrukte dat hij het over het algemene probleem had en Demir nooit heeft willen viseren. Tom Van Grieken, voorzitter van Vlaams Belang, laat weten Janssens 100 procent te steunen . Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) en andere parlementsleden zoals Jos D'Haese hebben intussen afkeurend en vol ongeloof gereageerd. Ook Unia, de onafhankelijke interfederale openbare instelling die strijdt tegen racisme, reageert fel. 

Genks politicoloog Fouad Gandoul is niet verrast door de uitspraak. "De racistische uitspraak valt perfect binnen de filosofie van de partij: 'eigen volk eerst'. Daarin is Janssens consequent. Het statement is sterk anti-immigratie, los van de persoon van Zuhal Demir. Ik had begrepen dat hij het niet persoonlijk op haar bedoeld had, maar zij is natuurlijk de schietschijf, want ze is het gezicht van geslaagde immigratie in het Vlaams Parlement." 

In het heetst van de strijd blijken er in het halfrond wel eens scherpe woorden te vallen. "Vooral vanuit die hoek", aldus Gandoul. "Andere partijen heb ik nog nooit kunnen betrappen op dergelijke ranzige uitspraken. In het Vlaams Parlement gaan ze van het incident geen groter verhaal maken. Hoe meer belangstelling eraan gegeven wordt, hoe groter het verhaal wordt."

"De vrije meningsuiting van parlementairen gaat heel ver", gaat Gandoul verder. "Zolang het een politieke mening is, hoe ranzig ook, dan is voorzien dat die in het halfrond geuit mag worden. Je mag natuurlijk niet oproepen tot geweld in geen enkele context. Dat mag ook buiten het halfrond niet. Maar met dit soort uitspraken kom je gemakkelijk weg." 

Moeten uitspraken zoals die van Janssens ons dan aanzetten om daarover na te denken? Gandoul denkt van niet. "Ik zou de vrije meningsuiting zeker niet gaan beperken, hoe ranzig de mening ook mag zijn. Het is eigenlijk net nuttig dat dit in het halfrond gezegd kan worden. Het maakt duidelijk waarom de partij zichzelf diskwalificeert van elke politieke verantwoordelijkheid in de nabije toekomst." 

Maar hoe valt dat te rijmen met de recente verkiezingsuitslagen en het doorbreken van het cordon sanitaire in Izegem, Ranst en Brecht. "Een rechtstreeks verband is te kort door de bocht", vindt Gandoul. "Een stem voor Vlaams Belang is niet per definitie een racistische stem."

Er zijn volgens de politicoloog andere redenen voor de stemmers op bovenlokaal niveau. "Veel mensen zijn het gewoon spuugzat. Met 'het' verwijs ik dan naar hoe de gevestigde partijen omgaan met de verantwoordelijkheid en de machtsspelletjes die ze met elkaar spelen. Veel van die mensen vinden geen politiek alternatief dan Vlaams Belang, tenzij blanco stemmen of thuisblijven", besluit Gandoul.