"Het blijft niet langer bij woorden": gemeenten zien geen toename in bedreigingen, maar wel in agressie

“De gemoederen raken bij ons  inderdaad sneller verhit wanneer mensen iets niet gedaan krijgen”, zegt Dorien Cuylaerts (N-VA), burgemeester van Rijkevorsel. “Zeker als ze achter hun pc kruipen, lijken soms alle remmen weg.”

“We hebben het ook al meegemaakt dat het verder geëscaleerd is. Toen we niet zo lang geleden jongeren erop hadden gewezen dat ze ergens niet mochten zijn wegens veiligheidsredenen, is het zelfs tot een handgemeen gekomen met iemand van ons personeel.” 

Rijkevorsel is slechts 1 van de gemeenten waarvan lokale politici en medewerkers de laatste 2 jaar met haatspraak, desinformatie of bedreigingen werden geconfronteerd. Vandaag melden maar liefst 55 procent van de gemeenten dat ze er de voorbije 2 jaar minstens een keer het doelwit van zijn geweest.

“Dat is een lichte daling tegenover 2022, toen was het 63 procent”, zegt de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG), die de bevraging deed. “Maar de situatie blijft zorgwekkend.”

Gemeenten signaleren immers een escalatie, waarbij het niet langer enkel bij woorden blijft. “Ook vandalisme, bedreigingen en gewelddadige acties komen voor”, klinkt het.

“Voor het eerst melden gemeenten ook een toenemende haat en minachting tegenover vrouwen en de LGBTQIA+-gemeenschap”, zegt Nathalie Debast, woordvoerder van de VVSG. “Een duidelijke verharding.”

Desinformatie blijft bovendien een rol spelen. Bijna de helft (43 procent) van de gemeenten kwam de voorbije 2 jaar in aanraking met foutief verspreide informatie over de gemeente.

“Zo hoorden we over foutieve verhalen over vermeend geweld door vluchtelingen, over onrechtvaardig ontvangen hulp of beschuldigingen van ongepast gedrag”, klinkt het. 

“Dergelijke berichten schaden bepaalde bevolkingsgroepen en zijn nefast voor het vertrouwen in het lokale bestuur”, zegt de VVSG.

Maar de strijd tegen online haatspraak, desinformatie en ook polarisatie blijft complex, klinkt het. De VVSG roept centrale overheden dan ook op om de gemeenten hierin te ondersteunen.

"Om de samenleving weerbaarder te maken tegen de gevolgen van polarisatie, is dat nodig", aldus de VVSG.

Volgens de VVSG hebben lokale besturen zo’n 10 jaar na de lancering van het eerste Vlaamse actieplan voor de preventie van radicalisering al belangrijke vooruitgang gemaakt.  

Vooral de uitwisseling van informatie tussen bijvoorbeeld de veiligheidsdiensten, de inlichtingendiensten en de lokale besturen zou vlotter verlopen. 

“Maar lokale besturen kunnen dat zeker niet alleen oplossen”, benadrukt Debast. “Het is een verantwoordelijkheid van iedereen. We pleiten voor een nog sterkere samenwerking tussen lokale besturen, tussen andere overheden, tussen organisaties, maar ook tussen jou en mij, de bevolking zelf.”

“We hebben het zelf in de hand om ervoor te zorgen een samenleving te krijgen waar er geen plaats is voor polarisering of radicalisering.”