In de Noordzee zitten 3 keer zoveel exoten als 35 jaar geleden. In 1990 waren er nog 33 niet-inheemse dier- en plantensoorten, nu zijn dat er al 105. Die nieuwkomers zijn vooral kreeftachtigen, schelpdieren, wormen en algen. Ze komen hier vooral via internationale schepen terecht. Hun aanwezigheid heeft gevolgen voor de inheemse dieren en planten, en ze kunnen ook een negatieve impact hebben op de economie.
Drie keer zoveel uitheemse dier- en plantensoorten in Noordzee als 35 jaar geleden
Soetkin Desloovere
Gepubliceerd:
De grootste groep nieuwkomers in ons deel van de Noordzee zijn geleedpotigen. Denk aan krabben, kreeftjes, zeespinnen, zeepokken en garnalen. Die vormen 34 procent van de nieuwkomers. 1 op 5 nieuwkomers zijn weekdieren zoals schelpdieren en slakken. En daarnaast zijn er ook soorten zeewieren en wormen bijgekomen.
"In 1990 leefden er 33 soorten exoten in onze wateren, nu zijn dat er al 105. We zijn zelf verrast van het hoge cijfer", zegt Jan Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ). "1 reden is dat we nu beter monitoren. Er wordt ook meer gekweekt met exotische soorten, maar de belangrijkste reden is dat er meer intercontinentaal scheepvaartverkeer is."
De exotische dier- en plantensoorten komen dus voornamelijk via schepen in het Belgische deel van de Noordzee terecht. "Het grootste deel komt uit Zuid-Oost-Azië en het Noord-West Atlantische gebied."
Ze hangen dan aan de romp van die schepen of ze zitten in het ballastwater van het schip. "Grote schepen hebben tanks aan boord waarin ze water opslaan, zodat het schip dieper in het water ligt en wendbaarder is. Als ze dat water in onze zee lozen, blijven die exoten hier hangen."
Sluisdeuren Terneuzen geblokkeerd door Japanse oester
En dat heeft een grote impact. "Ecologisch, maar ook economisch of op onze gezondheid", gaat Seys verder. "Zo is er bijvoorbeeld een exotische parasiet die onze inheemse oester het leven zuur maakt."
"Er is ook de Japanse oester, die we op het strand vinden en kunnen opeten. Maar door zich massaal vast te hechten, heeft die oester de sluisdeuren in Terneuzen geblokkeerd. Het scheepvaartverkeer moest stilgelegd worden."
In de Spuikom in Oostende is ook een melding geweest van de Japanse zeepbelslak. Die slak is drager van een parasitaire worm die huidontstekingen kan veroorzaken.
Beter voorkomen dan genezen
De exoten uitroeien is onhaalbaar. Maar hun aanwezigheid voorkomen, moet wel lukken, zegt Seys. "Een duidelijke reglementering rond het binnenbrengen van schelpdieren voor de kweek is een optie. En wat het scheepvaartverkeer betreft: daarover bestaat al een verdrag om het ballastwater zo ver mogelijk van de kust te lozen."
"Sinds september zijn er ook nieuwe maatregelen die reders moet aanzetten om het ballastwater met diverse technieken te behandelen, zodat de organismen erin gedood worden. Hopelijk brengt dat zoden aan de dijk."
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
