Over 10 jaar 31 procent meer Limburgers met dementie, maar 'Dementie vergeet je niet' wil in Limburg de strijd aangaan

Peltenaar Marcel Vekemans is sinds augustus bezig om Limburg te mobiliseren in de strijd tegen dementie. "Ik ben ermee begonnen, omdat een vriend van mij zwaar lijdt onder dementie. Ik heb gemerkt dat er in België weinig gebeurt rond de ziekte", zegt Vekemans. 

Om die leemte te vullen, is Vekemans gaan praten met experten en organisaties die rond dementie werken. "Samen hebben we een project uitgewerkt. We willen Limburgse gemeenten, bedrijven, burgers en beroemdheden motiveren om in 2025 een actie op poten te zetten om geld in te zamelen. Dat geld gaat naar onderzoek, zorg en opleiding. Zo creëren we samen een toekomst waarin dementie aandacht krijgt", legt Vekemans uit. 

Internationaal gerenommeerd onderzoeker Bart De Strooper van de KU Leuven hoopt dat de actie naast financiering ook zorgt voor het doorbreken van het taboe. "In Vlaanderen neemt het aantal mensen met dementie de komende 10 jaar met 24 procent toe. In Limburg stijgt dat aantal maar liefst met 31 procent."

"Bij 'dementie' denken de meeste mensen aan oudere mensen die vergeetachtig zijn en niet langer voor zichzelf kunnen zorgen", gaat De Strooper verder. "Wat veel mensen niet weten is dat de ziekte 20 jaar eerder start. Dat komt door het taboe dat rond de ziekte hangt. We moeten mensen bewust maken van het belang van een vroege diagnose. Zo kunnen ze behandeld worden en beslissen over het verdere verloop van hun leven."

Hoe komt het dat Limburg harder getroffen zal worden door de ziekte? Daarvoor kunnen we terecht bij Jurn Verschraegen, directeur van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen. "De cijfers zijn verontrustend. Limburg was een relatief jonge provincie, maar die mensen worden ook ouder en bereiken de komende 10 jaar leeftijdscategorieën waar dementie vaker voorkomt. De Limburgse bevolking vergrijst snel en daardoor stijgt dementie even snel." 

Het demografisch tij keren is moeilijk, maar Verschraegen ijvert voor meer aandacht. "Er moet meer aandacht naar onderzoek rond dementie gaan. De laatste 2 jaar is dat al verbeterd", zegt Verschraegen. "In de VS is recent een medicijn goedgekeurd dat gegeven kan worden nog voor de eerste symptomen zichtbaar zijn. Dat middel breekt de eiwitten af die zich ophopen in de hersenen van patiënten met alzheimer. Dat remt de ziekte voor een klein stukje af." 

De aanwezige onderzoekers hameren in koor ook op de nood aan preventie. "Uit onderzoek weten we dat inzetten op een gezonde levensstijl helpt. Doorgedreven preventie zou 40 procent van alle gevallen kunnen voorkomen", aldus Verschraegen. "Je moet ook de artsen meekrijgen in dat verhaal. Zij moeten tijdig de diagnose stellen, terwijl ze per jaar misschien niet zoveel gevallen tegenkomen."

En wat als er iemand in je omgeving de diagnose krijgt? "70 procent van de mensen met dementie woont thuis", weet Verschraegen te vertellen. "We zullen dus moeten inzetten op ondersteuning van mantelzorgers en opvang in de thuissituatie. Je moet die mensen leren hoe ze kunnen omgaan met veranderend gedrag van iemand in hun omgeving, bijvoorbeeld iemand die om de 5 minuten hetzelfde vertelt."

Iemand die de nood aan informatie en kennis ondersteunt, is actrice en zangeres Andrea Croonenberghs. Zij verloor zelf haar moeder na een strijd van 15 jaar tegen alzheimer. "De eerste jaren wisten we niet wat er aan de hand was met onze moeder. Plots bleek er veel te spelen. Als je goed geïnformeerd bent, kan je er veel beter mee omgaan, wat ook fijner is voor de patiënt. Daarnaast kan je op tijd oplossingen zoeken. De combinatie van een drukke job en de rol als mantelzorger vraagt veel coördinatie. Hoe sneller je weet wat er aan de hand is, hoe beter dat lukt." 

Een andere Limburger die zijn schouders onder het project zet, is Willy Claes. "In de politieke wereld zijn er meerdere collega's die lijden aan dementie. Als je die mensen bezoekt, besef je dat we als samenleving iets moeten doen aan dementie. Er zal meer geld moeten gaan naar onderzoek." 

Daarom heeft Claes een overleg geregeld met Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit). "Ik heb een afspraak met mijn vriendin Caroline die bevoegd is. Toen we de actie op poten aan het zetten waren, moest ze haar kabinet nog vormen.  Ze heeft me gevraagd haar een beetje tijd te geven, vandaar dat we afspreken in januari. Ik hoop dat ze ons zal willen steunen."

Claes zelf wil tenslotte wijzen op een onderbelicht hulpmiddel: de muziek. "Dat is er. Het geneesmiddel moet niet meer onderzocht worden. Het blijkt dat patiënten een opheldering krijgen bij het horen van muziek. Ik ga dus ook proberen om acties op te zetten in samenwerking met de muziekwereld. Heel wat muzikanten hebben het hart op de juiste plaats, dus ik ben hoopvol." 

Begin juni wordt de actie ten voordele van dementie in Lommel afgesloten op een driedaags muziekfestival in De Souverein. Daar zullen op 6, 7 en 8 juni verschillende coverbands optreden.