Het probleem van de overbevolking in de gevangenissen geraakt maar niet onder controle. Mathilde Steenbergen, de grote baas van het gevangeniswezen, vraagt daarom om een noodwet te stemmen die 1 jaar geldig zou zijn. Die noodmaatregel zou op korte termijn een oplossing moeten bieden voor het acute probleem.
Topvrouw gevangeniswezen vraagt parlement noodwet te stemmen om overbevolkingsprobleem te beheersen
Dirk Leestmans
Gepubliceerd:
De noodmaatregel komt erop neer dat mensen die een straf kregen tot 5 jaar automatisch zouden vrijgelaten worden na een derde van hun straf. Die vrijlating zou wel gekoppeld worden aan individuele maatregelen. De beslissing heeft betrekking op mensen die hier geldig verblijven.
Mensen zonder recht op verblijf met een straf tot 5 jaar zouden ook automatisch na een derde van hun straf vrijkomen, maar wel op voorwaarde dat ze effectief teruggestuurd worden naar hun thuisland.
Gedetineerden die hier illegaal verblijven, maar bij wie er geen mogelijkheid is om ze terug te sturen, zouden automatisch bij een straf tot 5 jaar na de helft van hun straf vrijkomen.
Het gaat in principe om alle gestraften, behalve mensen die veroordeeld zijn voor terrorisme en zedenfeiten.
13.423 mensen in de gevangenis
Er zitten vandaag welgeteld 12.719 mensen in de gevangenis. Maar bij dat cijfer moet eigenlijk ook het aantal gedetineerden dat Verlengd Penitentiair Verlof (VPV) kreeg, bijgeteld worden. VPV is een noodmaatregel die de minister van Justitie Van Tigchelt (Open VLD) nam om plaats te maken. Dat zijn er 704. In werkelijkheid telt ons land dus 13.423 gedetineerden. 180 mensen slapen op de grond. Er is een capaciteit van 11.020 plaatsen.
Er zijn verschillende verklaringen voor deze stijging van de gevangenisbevolking. Maar duidelijk is wel dat de uitvoering van korte gevangenisstraffen (dat zijn straffen tot 3 jaar) een impact had. Die impact is groter dan het gevangeniswezen zelf had ingeschat. Volgens hen heeft dit ook te maken met het gegeven dat mensen niet na een derde van hun straf vrijkomen, zoals gedacht, en dus langer in de gevangenis verblijven. Meer dan de helft van hen zit de volledige straf uit.
Mathilde Steenbergen zei ook nog dat er momenteel een bedrag van liefst 37,5 miljoen aan schadevergoedingen open staat. Het gaat over claims die gedetineerden indienden en waarvoor de Belgische staat veroordeeld is.
Te laks? "Het tegendeel is waar"
Het gevangeniswezen stelde nog een hele reeks maatregelen voor die grotendeels eerder al bekend werden gemaakt. Mathilde Steenbergen benadrukte dat het niet alleen de bedoeling is de overbevolking onder controle te krijgen, maar de maatregelen moeten vooral ook bijdragen aan een kwalitatief zinvolle detentie. Nu ligt de discussie te veel op het kwantitatieve probleem, zo zei ze. Ze verwees daarbij naar het recidivecijfer van 70%, een bewijs dat de gevangenisstraf niet echt werkt.
Ze waarschuwde ook voor een te repressieve samenleving waar de straffen alsmaar langer worden. Er leeft het idee dat we een laks land zijn, zo zei ze. "Het tegendeel is waar."
Uit de discussie in de Kamercommissie-Justitie bleek in elk geval dat ongeveer elke politieke familie grote vragen heeft bij de voorstellen van de topvrouw van het gevangeniswezen. De voorgestelde ideeën zullen nog voorwerp zijn van een uitgebreidere parlementaire discussie. Morgen komt de commissie opnieuw bijeen om hiervoor een agenda te bepalen.
