"Elke keer als ik vertrek, neem ik afscheid van mijn huis": VRT NWS sprak met Ana Tavadze, die al dagenlang mee tegen de regering betoogt in Georgië

"Hey, alles gaat goed, ik ben oké. Ik heb de komende 3 uur eerst een paar noodvergaderingen. Goed als we daarna bellen?"

Een kort berichtje verraadt dat activisme voor Ana Tavadze (27) een voltijdse job is. Al meer dan 5 jaar zet zij zich in voor verschillende politieke en sociale kwesties. Ze streeft naar vrije verkiezingen en een sterkere democratie, maar ook naar een betere bescherming van LGBTQIA+- en mensenrechten in Georgië. 

Dezer dagen trekt ze net als duizenden anderen elke avond de straten van de hoofdstad Tbilisi op om te protesteren tegen Georgische Droom. Die partij is al vele jaren aan de macht en richt de blik daarbij steeds meer op Rusland, tot ongenoegen van velen.

"Mijn activisme begon eigenlijk na 20 juni 2019, wat nu bekend staat als de Nacht van Gavrilov. Toen dat jaar vreedzame protesten uitbraken, reageerde de staat met harde repressie. Ze gebruikten traangas, waterkanonnen en rubberen kogels. Heel wat mensen geraakten gewond, 3 betogers verloren zelfs een oog."

"Het toonde mij wat het regime kan doen als je zijn autoriteit in twijfel trekt", vertelt Tavadze, "en als je het benoemt als wat het eigenlijk is: een Russische vriend".

5 jaar na die protesten is de partij Georgische Droom nog steeds aan de macht. Sterker nog: ze heeft onlangs de verkiezingen gewonnen, al worden heel wat vragen gesteld bij de verkiezingsresultaten. De Georgische oppositie en Europese lidstaten denken dat fraude is gepleegd, met hulp van Rusland. Onder meer de presidente van Georgië Salome Zourabisjvili erkent de resultaten niet.

Even later neemt de regeringspartij een uiterst controversiële beslissing: de gesprekken om Georgië te laten toetreden tot de Europese Unie, die al sinds 2022 lopen, worden uitgesteld. De Georgische premier Irakli Kobakhidze stelt dat de EU Georgië "onder druk zet" en een "revolutie in het land probeert te starten".

Ondertussen vinden al bijna 2 weken massale protesten plaats in Georgië. Duizenden mensen komen op straat om zich uit te spreken vóór een Europese toekomst.

"In de moderne geschiedenis hebben we nog nooit protesten van deze omvang gezien", zegt Tavadze. "Dagelijks komen tienduizenden mensen protesteren. Normaal vinden die betogingen ook enkel in Tbilisi plaats, maar nu komen mensen ook in andere steden naar buiten. En het ziet er niet naar uit dat de protesten binnenkort zullen stilvallen."

Tavadze zegt dat Georgiërs dan ook voor een zwart-witkeuze staan: verder richting Europa, of richting Rusland. "Uit peilingen blijkt dat 80 procent van de Georgiërs lid wil worden van de Europese Unie. Rusland is doorheen de geschiedenis dan ook altijd onze vijand geweest. Zelfs nu bezetten de Russen zo'n 20 procent van ons grondgebied."

"We vechten dus tegen een regime dat alleen maar de Russische belangen nastreeft. Er heerst een enorme woede onder de Georgiërs, en die woede zal niet snel verdwijnen. Mensen zullen de wreedheden die ze hebben gezien ook niet zomaar vergeten."

Voor die droom van een Europese toekomst zet Tavadze dus haar veiligheid op het spel. De ordediensten treden ook bij deze ronde van protesten hard op, met traangas en hardhandige arrestaties.

"Het klinkt misschien stom, maar elke keer voor ik vertrek, neem ik afscheid van mijn huis", vertelt Tavadze. "Ik wil het niet onnodig dramatisch laten klinken, maar ik vraag mij wel telkens af of ik wel alles heb geregeld. Zal mijn moeder bijvoorbeeld mijn spullen kunnen vinden als ik word opgepakt?"

"Dus voor ik de deur achter mij dichttrek, bevries ik meestal zo'n 10 seconden. Er is een moment van angst, maar dat verdwijnt wanneer ik naar de protesten ga en er letterlijk 100.000 mensen rond mij staan."

Tavadze neemt ook elke avond verschillende voorzorgsmaatregelen voor ze de straat opgaat. "Er zijn traangasmaskers, oogbeschermers en speciale helmen die we kunnen dragen. Je moet er ook voor zorgen dat je voldoende melk hebt, voor het geval traangas in je ogen en keel terechtkomen."

"Ik schrijf ook altijd het nummer van mijn advocaat op mijn arm, omdat agenten bij een arrestatie je gsm afnemen. Daarnaast neem ik een powerbank, een medicijnentasje en mijn smartphone mee, om snel vluchtroutes te kunnen opzoeken. En ook belangrijk: mijn Georgische en Europese vlaggen."

Waar de protesten zullen eindigen, weet Tavadze niet. Toch heeft ze goede hoop dat de bevolking de koers richting Rusland nog kan omdraaien. "Er zijn tekens dat binnen de rangen van het regime problemen zijn. Het lijkt alsof de getrouwen binnen het systeem realiseren dat ze van het zinkend schip moeten springen."

"We bevinden ons in een zenuwslopende situatie, maar de wijdverspreide steun is bijzonder motiverend en hoopvol. Onze eisen naar de regering zijn ook duidelijk: laat alle gearresteerde demonstranten vrij, regel nieuwe en vrije verkiezingen en sanctioneer de regering. Die eisen zullen we niet snel opgeven."

"Ik heb nog nooit zoveel vertrouwen gehad in een goede afloop", eindigt Tavadze haar verhaal, "door de veerkracht van en de samenwerking onder de betogers. De komende 2 weken zullen cruciaal worden. En aan het eind van de dag kunnen ze ons ook niet allemaal arresteren en opsluiten, toch?"