500 mensen vragen in open brief om lezing Filip Dewinter aan UHasselt af te blazen

In de open brief spreken de opstellers hun vrees en bezorgdheid uit over de lezing en de normalisering van het extreemrechts gedachtegoed. "De omvolkingstheorie zet aan tot haat, racisme en islamofobie en inspireerde de afgelopen 15 jaar verschillende terroristen om mensen van kleur en politieke tegenstanders te vermoorden." 500 mensen, waaronder de vicerector, hebben de brief al ondertekend. Omdat mensen niet op voorhand moeten inschrijven voor de lezing van Filip Dewinter weet niemand hoeveel volk er vanavond zal opdagen. 

De schrijvers van de brief vinden het hun plicht om het gedachtegoed een halt toe te roepen. "Aanzetten tot haat is geen mening, maar een misdaad. Dit soort ideeën zijn een groot gevaar voor de maatschappij en openen de deur voor toenemend extremisme, haat en geweld. Geweld tegen minderheden of andersdenkenden valt dan niet uit te sluiten." 

In de brief worden dan ook duidelijke eisen gesteld. "Wij vragen de UHasselt geen lezing over omvolking te laten doorgaan in hun lokalen. Volgens haar eigen inclusieplan 2023-2030 moet de universiteit duidelijk maken dat haat en racisme hier geen plaats hebben. Daarnaast vragen wij dat ze slachtoffers van het fascisme opnieuw eert door een aula naar een lokale verzetsstrijder of verzetsstrijdster te vernoemen." 

Professor Biostatistiek Geert Molenberghs van de UHasselt heeft de brief ook ondertekend. "Een aantal zaken staat haaks op het DNA van de UHasselt. We zetten sterk in op internationalisering met partners uit het noorden en zuiden. Al jarenlang zijn de studentenpopulatie, doctoraatsstudenten en ons personeel zeer internationaal. Dat strookt niet met de omvolkingstheorie." 

De professor benadrukt dat er vrijheid van meningsuiting is, maar vindt wel dat de universiteit het recht heeft om geen gastheer te willen zijn, als de inhoud van een evenement niet strookt met haar waarden. "Je kan achter vrije meningsuiting staan en tegelijk niet achter elke lezing staan. Dat moet iedereen voor zich uitmaken. Er mag debat over zijn." 

Bernard Vanheusden, de rector van de UHasselt, reageert duidelijk. "Ik denk dat we in de communicatie duidelijk zijn geweest. We gaan het evenement niet annuleren. Ik begrijp de bezorgdheid, maar ik denk dat we erover moeten spreken. Het beleid is al jarenlang hetzelfde. Studentenverenigingen kunnen onze gebouwen huren. Dat heeft NSV gedaan. Zolang we groen licht krijgen van de politie en staatsveiligheid, moeien we ons niet met de inhoud van lezingen." 

De universiteit spreekt zich dus niet uit over het feit of het een goede of slechte lezing is. "We zijn een universiteit, een publieke instelling en staan voor maatschappelijk debat. De open brief past daarin", legt de rector uit. "Ik kan ermee leven, maar daar moet een plaats voor zijn. Het is goed dat er een brief en debat is, maar het is ook goed dat de lezing er is."

De rector staat dan ook open voor een gesprek met de ondertekenaars van de brief, maar hij wil dat wel gericht doen binnen bestaande structuren zoals de stuurgroep inclusie en het college van decanen van alle faculteiten. "Ik heb geen moeite mee om ons beleid tegen het licht te houden, maar we moeten beseffen dat het niet vanzelfsprekend is om over elke lezing een waarde-oordeel te vellen. Hier zou dat voor sommigen makkelijk zijn, maar dat is niet altijd zo." 

Net voor de lezing is er een protestactie van studenten en professoren, de vakbonden en oud-strijders en hun familie.

Bij de UHasselt hoopt men vooral dat die vreedzaam zal verlopen. "Anders voorzien we misschien net een groeibodem voor wat de lezing wil bereiken: polemiek en discussie. Mensen mogen aanwezig zijn en kritische vragen stellen, maar dat moet vreedzaam verlopen", benadrukt de rector. 

De lezing van Dewinter werd verplaatst van de Hasseltse campus naar Diepenbeek. "De verklaring daarvoor is zeer eenvoudig", aldus Vanheusden. "We zitten met een dubbele boeking. Er gaat een congres door waarvoor de oorspronkelijke aula al geboekt was. Daar zit niet meer achter." Begin deze week raakte ook al bekend dat de politie extra maatregelen heeft genomen om de veiligheid te garanderen.