De NYPD, de New Yorkse politie, gaat proberen de dader van de moord op United Healthcare CEO Brian Thompson te identificeren via gezichtsherkenning. Ze zullen de beelden die ze hebben gevonden door middel van AI vergelijken met miljarden beelden die in databanken zitten opgeslagen. Maar de manier waarop bedrijven aan die beelden in hun databanken komen, is niet altijd legaal.
Moordverdachte New York wordt gezocht via gezichtsherkenning: "Maak je geen illusies, ook jouw gezicht zit in een databank"
Kristien Amerijckx
Gepubliceerd:
Brian Thompson, de CEO van UnitedHealthcare, werd op woensdag 4 december doodgeschoten voor het Hilton-hotel in Manhattan, New York. De politie heeft verschillende beelden van de dader waarop telkens delen van zijn gezicht zijn te zien.
"Om iemand te herkennen, heb je niet zijn volledige gezicht nodig", zegt Pieterjan Van Leemputten, journalist bij Data News, in De Wereld Vandaag. "Maar hoe meer beelden je hebt hoe beter. Een mondmasker bemoeilijkt herkenning, maar als je ogen en een neus hebt, heb je al heel veel. Als je dan op een ander beeld een mond hebt van die persoon, dan kan je een vrij accuraat beeld samenstellen van die man."
Hoe werkt gezichtsherkenning?
"Gezichtsherkenning is een puzzel en soms kan je op basis van één puzzelstukje al veel te weten komen. Herinner je de campagne van Open Vld uit de jaren 90: ze toonden toen alleen de ogen van de kandidaten en toch wist je meteen over wie het ging."
Maar hoe meer je ziet, hoe meer puzzelstukjes je hebt, hoe beter. "Dat is niet zozeer de ogen of de mond, je kan niet zeggen: dat hebben we zeker nodig en dat zeker niet. Het kan wel zijn dat iemand een heel sterke kaaklijn heeft of een bos krullen, waaraan hij meteen herkenbaar is. Maar met bijvoorbeeld alleen een foto van iemand zijn linkeroor, kan je niet veel doen."
Gezichtsherkenning is een puzzel en soms kan één puzzelstukje al veel informatie opleveren
Pieterjan Van Leemputten, journalist bij Data News
"Ook uit beelden van meerdere mensen, op een festival bijvoorbeeld, kan je met gezichtsherkenning één iemand eruit pikken. Op voorwaarde weliswaar dat het beeld met een scherpe camera is gefilmd."
De technologie staat nu ver genoeg om een straatbeeld te nemen en dan te zeggen: de persoon op dat ene beeld staat er 2 straten verder ook nog eens op. "Dat is vandaag geen sciencefiction meer. Het systeem is zeker niet feilloos, er zijn talloze voorbeelden waarbij gezichtsherkenning verkeerde mensen identificeert. Maar je kan wel, in combinatie met andere zaken die je van de persoon weet, een 10- of 20-tal personen overhouden."
Van foto naar identiteit?
"Het beeld van de dader moet natuurlijk door een databank worden gehaald om zijn identiteit te achterhalen. In die databanken zitten we, gewild of ongewild, allemaal. Er zijn vandaag heel wat tools, ook commerciële, die het internet 'schrapen' en toestemming heeft daarbij geen prioriteit." Als je ooit je foto op Facebook, LinkedIn of Instagram hebt gezet, is de kans zeer groot dat je in zo'n databank zit.
"In de VS heb je Clear View AI, dat is een vrij controversieel systeem dat rond de 30 miljard foto's heeft. Virtueel elke burger in de wereld die een beetje online actief is, zit daarin. Dat wordt gebruikt door politiediensten van verschillende landen. Je stopt daar een foto in en dan krijg je als antwoord 'we denken dat het die persoon is'. Daarmee kan je natuurlijk een pak manueel speurwerk automatiseren."
Beelden in databanken worden illegaal verzameld, dat is zeer controversieel
Pieterjan Van Leemputten, journalist bij Data News
De laatste jaren is er een toevloed van beelden en een toevloed van rekenkracht, denk maar aan wat er met AI mogelijk is, en dat wordt actief gebruikt om misdadigers op te sporen. "Als dat is om een moordenaar of een kindermisbruiker te pakken, is dat verdedigbaar. Maar tegelijk maak je elke burger een beetje verdacht, want je hebt hem ergens op een server staan voor als het nodig is."
"Het verzamelen van die beelden gebeurt zonder toestemming en het is niet legaal. Clear View AI heeft al verschillende boetes gehad. Maar als het lange tijd niet wordt ontdekt, kunnen ze ondertussen hun product wel verkopen, ook aan politiediensten en inlichtingendiensten. Dat is zeer controversieel."
