Na 25 jaar onderhandelen: EU sluit omstreden vrijhandelsverdrag met Latijns-Amerikaanse Mercosur-landen 

"Dit is het begin van een nieuw verhaal". Met een foto samen met onder meer de Braziliaanse president Lula Da Silva en zijn Argentijnse collega Javier Milei kondigt Commissievoorzitter Ursula von der Leyen het akkoord aan op X. 

Het akkoord moet handel tussen de Latijns-Amerikaanse landen en de Europese lidstaten vergemakkelijken. Importheffingen op verschillende goederen en ingewikkelde administratieve procedures om handel te voeren aan beide kanten vallen weg of worden fors verlaagd. Mercosur-landen snoeien stevig in de importtarieven op Europese auto’s, textiel en machines. Omgekeerd zullen de landen goedkoper landbouwproducten naar ons kunnen uitvoeren.

Daarnaast zijn er ook afspraken gemaakt over de voorwaarden waaraan producten moeten voldoen en het naleven van klimaat- en milieudoelstellingen. 

"Dit is een win-winovereenkomst, die aan beide kanten belangrijke voordelen zal opleveren voor consumenten en bedrijven", zegt von der Leyen. Volgens de Commissie zal het akkoord Europese bedrijven jaarlijks 4 miljard euro besparen. 

Von der Leyen vloog gisteren naar de Mercosur-top in de Uruguayaanse hoofdstad Montevideo om onderhandelingen af te ronden. Er komt zo een einde aan een proces van 25 jaar. De eerste gesprekken dateren al van 1999. In 2019 was er al een principe-akkoord, maar het duurde nog 5 jaar tot er effectief een finale overeenkomst was. 

De jarenlange onderhandelingen zijn in de eerste plaats het gevolg van interne Europese onenigheid. Verschillende lidstaten, waaronder Frankrijk, vrezen de gevolgen voor de landbouwsector. Het vrijhandelsakkoord "zou een desastreuze impact hebben op volledige sectoren, met name de landbouw en de veeteelt", zei ondertussen voormalig Frans premier Michel Barnier vorige maand. 

Gisteren blokkeerden Waalse boeren nog verschillende snelwegen uit protest tegen de plannen van de Commissie. De Belgische Boerenbond noemt het akkoord in een reactie "puur consumentenbedrog". 

"Het akkoord maakt de Europese markt toegankelijk voor landbouwproducten die aan lagere standaarden geproduceerd worden.Gevoelige sectoren als rundsvlees, pluimveevlees en suiker betalen de prijs, maar ook voor andere landbouw- en voedingsproducten verslechtert de handelsbalans. Dit weegt in geen enkel opzicht op tegen potentiële marginale winsten in andere landbouwsectoren", klinkt het in een persbericht.

De landbouwers staan zij aan zij met de milieu- en klimaatorganisaties in hun verzet. 

"Mercosur is een ramp voor onze planeet en onze gezondheid. In Zuid-Amerika worden gevaarlijke pesticiden gebruikt die hier al lang verboden zijn omdat ze ziek maken. Het is absurd dat deze groenten en fruit wel nog in onze winkels terecht komen", reageert Europees Parlementslid van Groen Sara Matthieu op het nieuws uit Montevideo. 

Von der Leyen weet dat het akkoord gevoelig ligt. "We hebben geluisterd naar de zorgen van onze boeren en daarnaar gehandeld. Deze overeenkomst bevat krachtige waarborgen om hen te beschermen", zegt ze. 

De Commissie is bevoegd voor het handelsbeleid van de Unie. Maar door het akkoord min of meer op eigen houtje te gaan sluiten neemt ze wel een risico. Er blijft veel weerstand bestaan binnen de Unie. Frankrijk blijft een rabiaat tegenstander, net als Polen. 

Het akkoord moet nog goedgekeurd worden door de lidstaten in de Raad, met een zogenoemde gekwalificeerde meerderheid, en het Europees Parlement. Daar is een gewone meerderheid genoeg. Zowel onder de lidstaten als in het parlement zijn er waarschijnlijk te weinig tegenstanders om een officiële goedkeuring nog te blokkeren.