Eeuwenoud hout uit Gentse Prinsenhof krijgt nieuw leven in kunstwerken van Berlinde De Bruyckere

Het Prinsenhof is één van de belangrijkste en oudste sites in Gent. Burggraaf Hugo II had er een burcht in de 13e eeuw, later werd het de uitvalsbasis van de Graven van Vlaanderen en de hertogen van Bourgondië. In 1500 was het de geboorteplaats van Keizer Karel. 

Ooit stond er dus een paleis, maar daar is nog weinig van te zien. De meeste sporen zitten onder de grond. Bij recente opgravingen van het bedrijf BAAC in opdracht van ontwikkelaar Acasa kwam een deel naar boven. Het bedrijf stelt de vondsten veilig, want er komt een parkeergarage voor een nieuw wooncomplex. 

De archeologen hadden uiteraard verwachtingen. Ze konden er een historische gracht blootleggen die vermoedelijk rond een ophoging (of 'motte') lag waar de burcht op gebouwd is. Er zijn stalen genomen van de planken, balken en palen om ze exact te dateren. Ze zouden ruim 800 jaar oud kunnen zijn. 

Het middeleeuwse hout krijgt een bijzondere herbestemming. "We hebben hoog bezoek ontvangen op de site", zegt hoofdarcheoloog Robrecht Vanoverbeke van BAAC. Een stadsgids wees hem op het gevonden hout en hoe dat zou matchen met het werk van kunstenaar Berlinde De Bruyckere. Ze werd, samen met collega-beeldhouwer Paul Van Gijsegem, uitgenodigd om de site te bezoeken. 

"Het is heel bijzonder hout, dat tot de verbeelding spreekt. De balken zijn erg donker en hebben vuil, modder en water geabsorbeerd. Ik kijk daar als beeldhouwer door. De planken hebben een unieke vorm, ze zijn eeuwen geleden manueel verzaagd", zegt De Bruyckere. "Het is enorm mooi materiaal." 

De kunstenares is in volle voorbereiding van haar allereerste overzichtsexpo in Brussel. Het hout zal daar een plaats krijgen en dienen als sokkel voor de sculptuur van een imposante engel. Ze stelde dat werk, Arcangelo III, eerder tentoon tijdens de Biënnale van Venetië in de kerk van de San Giorgio Maggiore-abdij. De sokkel uit polyester die daar gebruikt is, is te groot voor de kleinere tentoonstellingsruimte in Brussel. 

"Ik heb een lagere sokkel nodig, dit hout komt plots op mijn pad en is erg geschikt. Ik vind het fantastisch. Het hout is eeuwenlang beschermd onder de grond en moet langzaam en voorzichtig drogen, zodat het niet barst of verweert. Het komt van zo'n bijzondere plek, ik ben blij dat het niet op de container belandt." 

"Ik woon in de buurt van het Prinsenhof en passeer er vaak. Ook dat maakt het extra bijzonder, om met materiaal uit mijn eigen habitat te werken. Dat doe ik altijd, ik vind het belangrijk. Ik recupereer graag oude materialen. Het hout zal nu eerst in de sokkel gebruikt worden, maar ik ga verschillende planken en balken naar mijn depot laten brengen. Het kan dus ook in later werk opduiken." 

Niet alleen het hout is weggehaald, de site is geruimd. Alles is goed gedocumenteerd. Experten kwamen langs om de grondlagen te bekijken en te fotograferen. "Er zijn ook oude munten, knopen en een kleipijp opgedoken", vertelt metaaldetectorist Kris Van Den Berge. De vondsten kunnen de evolutie van de site in kaart helpen te brengen. Het onderzoek heeft tijd nodig. Pas later worden de resultaten bekend gemaakt. 

"Ik vind het mooi dat een deel van de site is blootgelegd, maar dat er nog zoveel verborgen blijft. Er verdwijnen dingen en er verschijnen nieuwe zaken in de stad. Dat vind ik heel mooi, het past helemaal in de geest van mijn werk", besluit De Bruyckere.