UNESCO heeft het bekende Japanse rijstdrankje sake op de lijst van immaterieel erfgoed geplaatst. "Sake wordt beschouwd als een goddelijk geschenk en is essentieel voor sociale en culturele evenementen in Japan", verduidelijkt de Japanse UNESCO-ambassadeur Takehiro Kano. De bekroning werd op de UNESCO-bijeenkomst in Paraguay gevierd met - jawel - een glaasje sake.
Wereldberoemde Japanse rijstwijn sake door UNESCO erkend als immaterieel erfgoed
Wie Japan zegt, zegt in dezelfde adem ook sake. Het drankje is onlosmakelijk verbonden met Japan, en staat symbool voor de Japanse gastvrijheid en cultuur. Sommige brouwerijen en opslagplaatsen, vaak gelegen op bergtoppen, bestaan al honderden jaren. Door de decennia heen heeft de rijstwijn ook een belangrijke plaats ingenomen in de Japanse keuken.
Onmisbaar in de Japanse cultuur, en nu dus ook vereeuwigd met een plaatsje op de UNESCO-lijst voor immaterieel erfgoed. Vanzelfsprekend, vindt de Japanse UNESCO-ambassadeur. "Sake wordt beschouwd als een goddelijk geschenk, en is essentieel voor de sociale en culturele evenementen in Japan."
Vroeger werd sake voornamelijk gebruikt in religieuze ceremonies en tempels, zoals bij offers aan de Shinto-goden. Dit traditionele aspect leeft voort tijdens bruiloften en nieuwjaarsvieringen.
Volgens de delegatie van UNESCO wordt dan ook niet alleen het drankje erkend, ook het vakmanschap om sake te brouwen en de traditie - die ondertussen al 1.000 jaar teruggaat - vallen onder de noemer van immaterieel cultureel erfgoed.
De overheid hoopt met de erkenning het imago van sake als de belangrijkste alcoholische drank van Japan te herstellen, zelfs nu de jongeren in het land vaak overstappen op geïmporteerde wijn of binnenlands bier en whisky.
"Het betekent veel voor Japan en voor de Japanners", zegt de ambassadeur over de UNESCO-status. "Dit zal helpen om de belangstelling voor de traditionele productie van sake te vernieuwen."
Uniek brouwproces
Sake mag dan wel rijstwijn genoemd worden, eigenlijk lijkt het productieproces meer op dat van bier. Het zetmeel wordt eerst omgezet in suiker voor het kan fermenteren. Daarvoor wordt een deel van de rijst gemengd met de schimmel Aspergillus oryzae (in de volksmond beter bekend als de koji-schimmel).
Een van de belangrijkste ingrediënten, naast rijst natuurlijk, is water. Het is goed voor ongeveer 80 procent van het eindproduct, en de minerale samenstelling van het water beïnvloedt de smaak en fermentatie. Om een product als Japanse sake te kunnen bestempelen, moet de rijst Japans zijn.
Alle ingrediënten moeten vervolgens een proces van stomen, roeren, fermenteren en persen ondergaan. De sake wordt meestal enkele maanden gerijpt om de smaken te laten ontwikkelen en te verfijnen. Vaak wordt achteraf nog water toegevoegd om het alcoholpercentage terug te brengen tot 13 à 16 procent.
Gezondheidsvoordelen
Gematigde consumptie van sake zou bovendien veel gezondheidsvoordelen hebben. In kleine hoeveelheden bevat sake aminozuren en antioxidanten die goed zijn voor de huid en de bloedsomloop. Er wordt ook gezegd dat hij een lichte immuunversterkende werking heeft.
Omdat hij uitsluitend wordt gemaakt van rijst, water, Koji en gist, is sake een natuurlijke keuze voor mensen met een gluten- of lactose-intolerantie.
