'Maai Mei Niet' zorgt dan toch niet voor meer bloemen in de tuin, zo blijkt uit burgeronderzoek van HOGENT in 500 tuinen

In 2021 lanceerde HOGENT een oproep naar deelnemers voor het burgeronderzoek 'FlowerPower De Tuin'. Er meldden zich 1.500 mensen, er zijn 492 Vlaamse tuinen geselecteerd. De eigenaars maakten 3 proefvakken in het gazon om te testen hoe er meer bloemen konden komen. 

Het 1e vak werd niet gemaaid in mei en verder met rust gelaten, zoals 'Maai Mei Niet' het wil. Het 2e vak werd ook niet gemaaid, maar er werden wel bloemen bijgezaaid en in het 3e vak werd een graszode weggehaald en een zadenmengsel ingezaaid. Het onderzoek liep 3 jaar. De planten, bijen, vlinders en andere insecten werden geteld.  

Het concept 'Maai Mei Niet' is intussen wijd verspreid in Vlaanderen. Steden en gemeenten, organisaties en burgers rijden het gras een maand lang niet af om zo de biodiversiteit te verhogen. "De aanpak werkt eigenlijk niet bij burgers", zegt An De Schrijver van HOGENT. Zij coördineerde het onderzoek . 

"In het eerste proefvak werd maar 2 keer per jaar gemaaid, en daar zien we dat die aanpak niet echt werkt. Er waren in veel vlakken helemaal geen bloemen, of het ging om heel algemene soorten. Er was zeker geen sprake van veel verschillende soorten. Het resultaat was teleurstellend." Het bijzaaien hielp deels. 

Wat wel werkte was een graszode verwijderen. "Op de blote bodem kiemden de zaden duidelijk beter. In een heel dichte grasmat is dat veel moeilijker. Daar is ook minder licht. Je kreeg er een veel bloemrijker resultaat. Dat is ook wat goede tuinaannemers gaan toepassen. De grasmat wordt zeer kruidenrijk." 

Koenraad van Meerbeek is professor aan de KU Leuven en werkte mee aan het 'Maai Mei Niet'-project. Hij benadrukt dat overbemesting een grote rol speelt. Uit bodemstalen in het onderzoek van de HOGENT bleek dat het een probleem is in de Vlaamse tuinen. Het is een factor die meegenomen moet worden. 

"Er zit veel fosfor in de Vlaamse tuinen. Het is vooral voor grassen een goede voedingsbodem. Zij schieten makkelijk op en kunnen ervoor zorgen dat andere planten en bloemen geen ruimte krijgen. De stof verdwijnt wel uit de bodem, maar dat heeft meer tijd dan 3 jaar nodig. Je kan blijven niet maaien in mei en na een jaar of 10 zal je zeker wel effect hebben. Geduld is een mooie deugd."

HOGENT noemt 'Maai Mei Niet' een belangrijk project om het bewustzijn over biodiversiteit in Vlaanderen te vergroten. "Dat is zeker ook gebeurd. 1 op de 5 deelnemers aan het onderzoek is heel enthousiast over meer bloemen in de tuin. De andere deelnemers staan open voor een bloemrijkere tuin, al is het voor hen belangrijk om bloemen met vooral paarse, lila en blauwige tinten te hebben."

"De zogenaamde 'carnavalmengsels' met veel uitheemse en kleurrijke bloemen worden vooral verkocht. Uit ons onderzoek blijkt dat burgers er niet per se vragende partij voor zijn. De deelnemers willen vooral meer in bepaalde tinten, ook grote bloemen zijn erg belangrijk. We roepen dan ook op om meer in te zetten op inheemse zadenmengels die daarop inzetten."

HOGENT benadrukt dat uitheemse planten ook een gevaar inhouden. "Ze kunnen woekeren, invasief worden en inheemse soorten belemmeren. De mensen moeten zich er bewust van zijn."