Of hij nu vlogs maakt, als fietskoerier door de stad raast of in de horeca aan de slag is: Arno Leybaert (30) uit Gent laat zich niet tegenhouden door zijn verstandelijke beperking. "Met de juiste begeleiding kan alles", maakt hij duidelijk. Werken betekent voor Arno groeien, leren en vooral: plezier maken.
Toppers van morgen – Arno (30) uit Gent heeft 3 jobs ondanks beperking: "Ik zou graag fulltime video’s maken"
Wat is Belgodyssee?
7 weken lang brengt VRT NWS elke zaterdag een portret van een inspirerende jongere, met een boeiend verhaal, een uitzonderlijk talent, een uitgesproken mening. De portretten worden geschreven door studenten.
Dit past in Belgodyssee, een zoektocht naar jong journalistiek talent. De wedstrijd is een initiatief van het Prins Filipfonds, de RTBF en de VRT, in samenwerking met Knack en L’Avenir en met steun van de kanselarij van de eerste minister.
"Wow, een VRT-microfoon", roept Arno zodra we zijn appartement in Gent binnenstappen, waar hij begeleid zelfstandig woont. "Daar zou ik ook wel eens mee willen interviewen", lacht hij verlegen. Interviews zijn voor hem niets nieuws, maar deze keer zit hij aan de andere kant.
Voor 'Dag Panda', een onlineplatform waar mensen met een beperking video's delen, is hij al vaak als interviewer op pad geweest. "De eerste keer was ik heel zenuwachtig, maar nu gaat het bijna vanzelf. Ik stap vlot op mensen af en stel alle vragen die ik heb voorbereid. Meestal heb ik een papiertje bij de hand."
Inclusie staat vaak centraal in zijn interviews. Een jaar geleden begon hij ermee op REVA, een beurs vol tips om het leven van mensen met een beperking makkelijker te maken. Afgelopen zomer stond ook rapper Brihang voor zijn lens op Rock voor Specials, een festival waar het publiek uit mensen met een beperking bestaat.
Alles kan, alles mag
'Dag Panda' werkt met een abonnementsformule. Kijkers betalen om de video's te zien, zodat de makers worden beschermd tegen negatieve reacties. "Of we gemene reacties op YouTube zouden krijgen? Dat weet ik niet. Ik hoef het eigenlijk ook niet te weten."
We zijn begonnen met 20 vloggers, maar nu zijn we nog maar met 3. Het is dan ook moeilijker dan het lijkt
Arno Leybaert
Bij 'Dag Panda' hoeft Arno zich niet in te houden. "Alles kan en mag als het om mijn video's gaat. Meestal doe ik interviews, maar ik vlog ook graag. Misschien ga ik later nog iets doen met games. Ik ben gek op 'Fortnite'", zegt hij. "Oh, en nog iets leuks: er komen binnenkort podcasts aan!"
Voor Arno draait het niet om technische perfectie, maar om het plezier van contact maken. "Ik wil nog veel mensen ontmoeten en interviewen. Iedereen is welkom voor een babbel, ik heb geen voorkeur", zegt hij. "In het vlogteam heb ik ook goede vrienden gemaakt. We zijn begonnen met 20 vloggers, maar nu zijn we nog maar met 3. Het is dan ook moeilijker dan het lijkt."
"Vooral het monteren kost veel tijd. Je moet goed nadenken hoe je de beelden aan elkaar plakt en welke muziek erbij past", gaat hij verder. "Voorlopig gebruik ik meestal mijn smartphone, een selfiestick en een klein microfoontje. Soms gebruik ik een kleine camera, maar groot materiaal is nog niet voor nu."
Werken met een extra uitdaging Voor Arno is werken ingewikkelder door zijn verstandelijke beperking. Plannen, abstract denken en zelfstandig taken oppakken, zijn dingen waar hij moeite mee heeft.
"Ik heb echt veel begeleiding nodig, want ik raak snel afgeleid", legt hij uit. In zijn woonkamer hangt een wit bord, waarop hij samen met zijn begeleidster de planning voor de week heeft opgeschreven. "Structuur is voor mij heel belangrijk."
Dé verstandelijke beperking bestaat niet, maar over het algemeen zijn deze personen extra kwetsbaar. Dit wordt gekenmerkt door een lager IQ (ongeveer 70-75 of lager) en moeite met zelfstandig functioneren of sociale vaardigheden, waardoor ze extra ondersteuning nodig hebben.
Toch bewijst Arno dat het één het ander niet uitsluit. Zijn werkdrive is onstuitbaar. Elke dinsdag en donderdag springt hij op zijn bakfiets als koerier bij De Fikserij, een organisatie die mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ondersteunt met zinvol werk. Hij levert onder meer tijdschriften, bloemen en zeep aan klanten die in de buurt wonen.
Op vrijdag en in het weekend is hij te vinden in Villa Ooievaar, een sociale eetplek waar gasten genieten van dagschotels en huisgemaakte desserts. Daar neemt hij al 8 jaar met plezier de bestellingen op.
'Dag Panda', De Fikserij en Villa Ooievaar zijn maatwerkbedrijven die vallen onder vzw Kompas, een organisatie die mensen met een beperking ondersteunt. Arno werkt dus nog niet op de reguliere arbeidsmarkt, al zou hij dat wel graag willen. "Door mijn statuut mag ik niet meer uren werken dan nu."
Met zijn vervangingsinkomen mag hij slechts een beperkt aantal uren werken zonder zijn uitkering te verliezen. "Als 'Dag Panda' ooit doorbreekt, zou ik dolgraag voltijds filmpjes maken. Die kans zou ik meteen grijpen."
"Kijk naar wat ze wél kunnen" 41,1 procent van de mensen met een beperking in België heeft werk, zo blijkt uit een recente studie van de Koning Boudewijnstichting. Vooral in Brussel zijn de cijfers laag (27,7 procent), gevolgd door Wallonië (32,9 procent). Vlaanderen doet het beter met 48,2 procent, maar ook dat is ondermaats vergeleken met verschillende andere Europese landen.
Driekwart van de ondervraagden benadrukt dat werkgevers meer inzicht en begrip nodig hebben. Ze willen wel werken, maar botsen op gesloten deuren. De oorzaak van de lage tewerkstellingsgraad wordt vaak toegeschreven aan vooroordelen, discriminatie en onvoldoende aanpassingen op de werkvloer.
Sofie Verbrugghe, coördinator bij 'Dag Panda' en digitale coach bij vzw Kompas, vindt het belangrijk dat mensen met een beperking kansen krijgen op de arbeidsmarkt. "Kijk naar wat ze wél kunnen, in plaats van wat niet lukt", zegt ze. "Het vraagt wat extra inspanning om iemand zoals Arno goed te ondersteunen, maar die investering betaalt zich dubbel en dik terug."
Arno is vastberaden om zichzelf verder te ontwikkelen en geniet ervan om nieuwe dingen te leren. "Sofie heeft me bijvoorbeeld laten zien hoe ChatGPT werkt. Het is fantastisch en helpt me enorm bij het opstellen van mijn interviewvragen."
Wat de toekomst brengt, laat hij open. Voor nu waardeert hij wat hij al heeft. "Ik ben dankbaar dat ik op 3 plekken kan werken. Mijn collega’s zijn vriendelijk en de begeleidsters geven me precies de ondersteuning die ik nodig heb. Dat geeft me veel vertrouwen in wat er nog op mijn pad komt."
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
