Nieuwe leerplannen, bijscholing van leerkrachten en een aanpak van het lerarentekort: die recepten stellen de onderwijskoepels voor om de dalende trend van de leerprestaties van Vlaamse leerlingen op het vlak van wetenschappen en wiskunde aan te pakken. Op verschillende plekken wordt daar ook al versneld werk van gemaakt, klinkt het.
Onderwijskoepels komen met nieuwe leerplannen om dalende trend leerprestaties te keren: "Tijd om lat hoger te leggen"
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Echt verrast is het Katholiek Onderwijs Vlaanderen niet over de resultaten van het nieuwste internationale TIMMS-onderzoek, dat nog steeds een daling toont van de leerprestaties van Vlaamse leerlingen van het vierde leerjaar voor wetenschappen en wiskunde.
Voor de katholieke onderwijskoepel moet er in de eerste plaats een grondige update komen van het leerplan voor het basisonderwijs, zoals trouwens al voorzien was. "De resultaten van het laatste TIMSS-onderzoek bevestigen de urgentie van een uitdagend en kennisrijk curriculum voor elke leerling", klinkt het.
"Het huidige leerplan is gebaseerd op de eindtermen basisonderwijs uit 1997", zegt topman Bruno Vanobbergen. "De voorbije jaren hebben we ons voorbereid op een grondige inhoudelijke vernieuwing, ook met het oog op de nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs."
Versneld doorvoeren
Katholiek Onderwijs Vlaanderen zegt nu die vernieuwing versneld te willen doorvoeren. "Dat nieuwe leerplan zal meer de nadruk leggen op basisvaardigheden, en voor wetenschappen en wiskunde – de focusdomeinen van TIMSS – gaat specifieke aandacht naar basiskennis, wiskundige problemen oplossen en het verwerven van conceptuele wetenschappelijke kennis, wat essentieel is voor een diepgaand begrip en een solide basis. "
Voor wetenschappen en wiskunde gaat in het nieuwe leerplan specifieke aandacht naar basiskennis, wiskundige problemen oplossen en het verwerven van conceptuele wetenschappelijke kennis
Bruno Vanobbergen, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen
Nadruk zal daarbij ook worden gelegd op een goede kennis van het Nederlands. "Door een gerichte focus op Nederlands als instructietaal maakt het nieuwe leerplan complexe begrippen toegankelijk."
Ook de leerkrachten moeten meer steun krijgen om die nieuwe leerdoelen te kunnen bereiken, klinkt het. Voor hen worden nieuwe methodes aangereikt in het nieuwe leerplan. En er komt meer pedagogische begeleiding voor de leerkrachten.
Lerarentekort aanpakken
Ook de OVSG, de onderwijskoepel van Vlaamse steden en gemeenten, vindt het terecht dat de Vlaamse regering snel werk wil maken van nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs. En ook bij de OVSG is al werk gemaakt van een nieuw leerplan.
"We hadden TIMSS niet nodig om te weten dat het tijd was om de lat hoger te leggen en hebben ook niet gewacht op de invoering van nieuwe minimumdoelen", zegt Walentina Cools, algemeen directeur van de OVSG. Het afgelopen jaar heeft de koepel een nieuw leerplan uitgewerkt. "We versnellen hierin bepaalde doelen. Wat vroeger in het derde leerjaar pas aan bod kwam, komt nu vaak al in het tweede leerjaar op het bord."
Leerkrachten moeten zelf ook meer begeleiding krijgen, zegt Cools nog. "We laten onze scholen niet los. Leraren geven in dit onderzoek zelf aan nood te hebben aan bijscholing voor wiskunde en wetenschappen. Zowel ons vormingsaanbod als onze begeleidingsdienst is er om hen hierbij te ondersteunen."
Cools wijst wel op het lerarentekort, dat anders en beter moet worden aangepakt. "Losse maatregelen volstaan niet. We vragen om de middelen zo veel mogelijk te ontkleuren, zodat het bestuur een personeelsbeleid kan voeren op maat van de lokale context en behoeften."
Lerarenstatuut
Ook de koepel van Gemeenschapsonderwijs (GO!) wijst erop dat de huidige eindtermen al van 1997 dateren. "We moeten erkennen dat het huidige curriculum voor het basisonderwijs niet goed genoeg is. Het GO! staat intussen al klaar met nieuwe, kennisrijke leerplannen", zegt Koen Pelleriaux, afgevaardigd bestuurder van het GO!. "Maar die kunnen we pas uitrollen nadat de regering de nieuwe eindtermen voor het basisonderwijs goedkeurt."
Maar met nieuwe leerplannen alleen is de kous niet af, benadrukt Pelleriaux: "Je moet er ook voor zorgen dat dat nieuwe curriculum tot op de klasvloer gekend is en uitgevoerd wordt. Daarvoor moeten eerst de meest ervaren leraren opgeleid worden in het nieuwe curriculum. Daarna kunnen die hun collega’s verder professionaliseren."
Maar dan bots je op het lerarenstatuut, dat nog ouder is dan de eindtermen, oppert hij. "In het lerarenstatuut is veel te weinig ruimte voor overleg, samenwerking en professionalisering. Het is noodzakelijk dat de Vlaamse regering werk maakt van een hedendaags statuut dat die flexibiliteit biedt."
Vakbond dreigt met acties als basisonderwijs niet versterkt wordt
De katholieke onderwijsvakbond COV vindt dat de TIMMS-resultaten aantonen "dat het gedaan moet zijn om het basisonderwijs beleidsmatig stiefmoederlijk te behandelen". Tegen de paasvakantie wil het COV een beleidsplan met concrete engagementen van de minister zien.
"Als dit plan er niet ligt mét engagementen zal het COV aan zijn leden vragen om vanaf de paasvakantie actie te voeren", stelt algemeen secretaris Marianne Coopman. "De generaties leerlingen die aan het basisonderwijs worden toevertrouwd mogen niet de dupe zijn van een gebrek aan krachtdadig beleid. Het is gedaan met woorden op papier, wij willen daden."
In dat plan moet volgens het COV onder meer werk gemaakt worden van kleinere klasgroepen, een aanpak van het lerarentekort, meer professionalisering van leerkrachten, fatsoenlijke infrastructuur en voldoende werkingsmiddelen.
