Relatiedeskundige Rika Ponnet beantwoordt de vraag van de week: “Mijn kinderen willen geen contact meer met mij, hoe moet ik hiermee omgaan?”

Jean-Pierre heeft 3 volwassen kinderen, maar ze weigeren al vele jaren het contact met hem. “Het begon allemaal 15 jaar geleden: na jarenlange ruzies en discussies met mijn ex-vrouw escaleerde het in een fysieke ruzie. De volgende dag maande de politie mij om het huis te verlaten.”

“Na de scheiding had ik enkele jaren een goed contact met mijn kinderen. Maar toen ik hen uitnodigde voor een BBQ bij mijn nieuwe vriendin die ook 2 volwassen kinderen heeft, is het volledig misgelopen. Er ontstond een flinke ruzie, en sindsdien is er geen contact meer.”

“Ik heb mijn kinderen en 6 kleinkinderen ondertussen al enkele jaren niet meer gezien. Telkens wanneer er een kleinkind verjaart, stuur ik wel een lange cynische brief met de uitleg waarom mijn kleinkind mij niet kent. Ik ging ook al eens langs met een cadeautje, maar mijn zoon zei toen dat hij de politie zou bellen.” 

“Ik beschouw mijn huidige vriendin en haar kinderen als mijn nieuwe gezin. Als enige oplossing zie ik dat ik de band met mijn ex en mijn kinderen volledig verbreek, en hen laat onterven. Mijn psycholoog geeft me geen uitwegen, hopelijk kan u wel wat voorstellen doen.”

Beluister: Rika Ponnet beantwoordt de vraag van Jean-Pierre

“Dit is een geval van oudervervreemding of ouderverstoting”, zegt Rika. “Het is een fenomeen dat we steeds vaker zien omdat er veel echtscheidingen zijn. Heel pijnlijk.”

“Je hoort in dit verhaal boosheid en bitterheid, maar daaronder zit ook verdriet en gekwetstheid. Dit oplossen is natuurlijk niet mogelijk in het korte tijdsbestek van deze rubriek”, zegt Rika. “Maar ik kan de situatie wel toelichten.”

Waarom neemt een kind afstand van zijn ouders? Rika ziet 2 redenen. “In eerste instantie is dat omdat het al zo vaak gekwetst geweest is in zijn behoeftes en verwachtingen. Het kind heeft zich vaak niet gezien, opzij geschoven en niet begrepen gevoeld. De pijn wordt dan zo groot dat het kind uit zelfbehoud zegt: ‘Ik stop hiermee’.”

“Een tweede reden waarom kinderen afstand nemen is omdat de situatie thuis zo conflictueus is dat het onmogelijk wordt om in dat spanningsveld zichzelf te kunnen zijn. Ik denk dat dit verhaal in die richting gaat.”

“We weten uit elk echtscheidingsonderzoek dat conflict tussen ouders datgene is waar kinderen het hardste onder lijden. Ook op volwassen leeftijd. Kinderen ‘kiezen’ dus niet noodzakelijk voor wie ze het liefst zien, maar voor de partij waarvan ze weten dat die keuze minder conflict zal opleveren.”

“Een kind wil trouwens altijd kiezen voor beide ouders”, voegt Rika toe. “Een kind is ook 50% zijn moeder, 50% zijn vader. Er is een loyauteit naar beiden toe, omdat het ook gaat over loyaal zijn aan jezelf. “

“Weet ook: als een kind kiest om dat stukje van zichzelf af te wijzen, is dat omdat er geen andere weg is. Geen enkel kind doet dat voor zijn plezier, of gaat daar makkelijk overheen.”

Jean-Pierre overweegt om zijn kinderen te schrappen uit zijn leven, maar dat is onmogelijk, vindt Rika. “Het omgekeerde kan ook niet. Je kan wel op een afstand gaan staan zodat je de pijn minder voelt, maar je kan nooit zeggen: ‘Dit is mijn vader niet meer.' Je kan ook nooit zeggen: ‘Dit zijn mijn kinderen niet meer.'” 

Rika vergelijkt de situatie ook met “levende rouw”: gemis om mensen die je graag in leven zou hebben, maar die niet in je leven zitten. “Wie door een rouwproces gaat, heeft ook een aantal rouwtaken”, zegt Rika.”De eerste en de belangrijkste taak is ‘acceptatie van de realiteit’. Een taak waar hij na 15 jaar nog altijd niet mee rond is.”  

“Tot op vandaag is Jean-Pierre aan het vechten voor contact, maar zijn kinderen willen dit niet. Het is nochtans heel simpel: een relatie heb je met 2. Als een van beiden zegt dat hij of zij het niet wil, dan stopt het daar.”

“Jean-Pierre zal dus moeten accepteren dat zijn kinderen vandaag, door alle omstandigheden die er zijn, onmogelijk die relatie kunnen hebben.” 

“Ik hoop dat Jean-Pierre vanuit de acceptatie van de realiteit naar het verdriet kan gaan, weg van de boosheid”, zegt Rika. “Die boosheid moet hem tonnen energie kosten.”

Rika verwijst ook naar het beeld van een bal in een glazen bokaal: “Die bal neemt heel de glazen bokaal in beslag: het is het verdriet. Dit verdriet zal niet kleiner worden, maar je kan wel de bokaal groter maken. Dat wil zeggen dat er dan andere elementen in je leven zijn die je voeden, waardoor je je beter voelt.”

“Jean-Pierre is daar al een stukje mee bezig. Hij heeft een nieuw gezin waar hij  zich goed bij voelt. Die dingen moet hij versterken en verder uitbouwen.”

Onterven vindt Rika alvast geen goede zaak. “Het lijkt me een wraakoefening. Ik denk niet dat je daar nadien voldoening uit haalt.”

Een vriendelijke reactie in plaats van een cynische reactie kan wel helpen, zegt Rika. “ Benoem het gemis, en laat weten dat je deur altijd openstaat.”

“Dat kan ook op een creatieve manier: schrijf een bericht op je Facebookpagina wanneer je dochter jarig is. Vertel daar dat je aan je dochter denkt en haar graag ziet. Dat kan bevrijdend zijn. Dit zorgt ervoor dat de bitterheid die heel je leven beheerst kan wegebben.”