De president van Zuid-Korea heeft een grote fout gemaakt door de krijgswet af te kondigen (en weer in te trekken). Dat zegt hoogleraar Koreastudies Remco Breuker. Yoon Suk-yeol wou zijn land "beschermen", maar daar dacht het parlement anders over. Volgens Breuker is de kans groot dat hij zal moeten aftreden.
"Kat in het nauw maakt rare sprongen": waarom krijgswet in Zuid-Korea wellicht geen slimme zet was van de president
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Wat in Zuid-Korea gebeurt, is "uiterst bijzonder", aldus Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de universiteit van Leiden in Terzake. President Yoon Suk-yeol heeft er vandaag de krijgswet ingevoerd (en vanavond weer ingetrokken), naar eigen zeggen "om de republiek Korea, die aan de afgrond bungelt, herop te bouwen en te beschermen".
"Hij deed dat waarschijnlijk omdat hij al geruime tijd onder zware politieke druk staat", denkt Breuker. "De macht van de Zuid-Koreaanse president lijkt op die van de Amerikaanse president. Het is iemand die het land direct bestuurt, maar die wel afhankelijk is van de instemming van het parlement. Zeker voor verstrekkende en langdurige beslissingen."
Sinds de verkiezingen van een paar maanden geleden heeft de partij van de president geen meerderheid meer in het parlement. "Dat creëert natuurlijk een lastige politieke situatie." Breuker stelt vast dat de president steeds minder medestanders heeft in eigen land. "Hij heeft nog de steun van 19 procent van de bevolking. En dat was voor hij de krijgswet afkondigde."
"Met enig geluk loopt dit met een sisser af"
Door de krijgswet kregen de regering en het leger verregaande bevoegdheden, maar het parlement verwierp de beslissing van de president unaniem, nog voor de president die weer introk.
De stemming in het parlement toont volgens de Korea-expert aan dat de president "een grote fout heeft gemaakt". "Hij heeft – dat zegt de oppositieleider – het land verraden. Ook de burgemeester van Seoel, een partijgenoot die als hoofd van de politie een belangrijke rol speelt, heeft de president al laten vallen."
Er zijn al afzettingsprocedures opgestart tegen de belangrijkste medestanders van de president en volgens Breuker zijn er maar een paar stemmen in het parlement meer nodig om ook een procedure tegen Yoon Suk-yeol zelf op te starten. "Ik denk dat de president uiteindelijk zal zien dat hij alleen staat. Dan is ook geweld geen optie meer. Met enig geluk loopt dit met een sisser af."
Rol van het leger
De rol van het leger zal volgens Breuker cruciaal zijn. "Als het leger de president steunt, kan deze coup slagen." Militairen probeerden de stemming in het parlement vanmiddag tegen te houden door parlementsleden de toegang tot het gebouw te ontzeggen, maar dat betekent volgens de hoogleraar niet dat de president sowieso de steun van het leger geniet.
"Zuid-Korea was een militaire dictatuur tot in 1987, maar daarna heeft het leger zich altijd politiek afzijdig gehouden. Sindsdien zegt het leger: wij zijn hier om het land te verdedigen tegen externe vijanden en de rest is aan de bevolking en aan de politici."
Breuker ziet geen reden waarom het leger zich nu wel plots zou mengen in een interne politieke strijd. De militairen die het parlementsgebouw eerder vandaag probeerden te vergrendelen, wisten volgens hem ook nog niet goed wat er precies aan de hand was.
