In Zuid-Korea gaat president Yoon Suk-yeol de krijgswet weer intrekken. Dat zegt hij uren nadat hij in een onverwachte tv-toespraak had aangekondigd dat hij die zou invoeren. Het leger probeerde politici de toegang tot het parlement te ontzeggen, maar de aanwezige parlementsleden stemden unaniem tégen de krijgswet. De opvallende gang van zaken past in een ontsporende machtsstrijd tussen de president en het parlement, waar de oppositie de meerderheid heeft.
President van Zuid-Korea trekt krijgswet weer in, na uren van chaos en onrust rond parlement
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Zuid-Korea heeft verrassende, bewogen uren achter de rug, nadat president Yoon Suk-yeol in een niet vooraf aangekondigde tv-toespraak met de boodschap kwam dat hij de krijgswet zou invoeren.
Dat deed hij naar eigen zeggen "om de republiek Korea, die aan de afgrond bungelt, herop te bouwen en te beschermen".
Yoon beschuldigde de politieke oppositie ervan het parlement te controleren, te sympathiseren met Noord-Korea en de regering te verlammen. "Ik zal pro-Noord-Koreaanse krachten uitroeien en de constitutioneel-democratische orde beschermen", sprak hij.
Ordediensten rond parlement en helikopters op dak
De krijgswet is wetgeving die kan worden ingesteld in geval van oorlog of een noodsituatie. De regering en het leger krijgen dan verregaande bevoegdheden.
Welke maatregelen er precies mee samengaan, verduidelijkte Yoon niet, maar kort na zijn toespraak kondigde het leger aan het parlement en alle politieke activiteiten stil te leggen.
Het leger voegde de daad bij het woord: op tv-beelden was te zien hoe politici de toegang tot het parlement werd ontzegd, en hoe zelfs helikopters landden op het dak van het parlementsgebouw.
In een verklaring had generaal Park An-su daarnaast ook gesteld dat alle publicaties van de pers onder controle van de regering kwamen te staan. Vormen van protest, waaronder stakingen en "samenkomsten die sociale onrust uitlokken" zouden verboden worden, de verloven van alle zorgmedewerkers ingetrokken. Iedereen die de regels zou overtreden, kon worden opgepakt.
Oppositie: "Illegaal en ongrondwettelijk"
Toch waren 190 van de 300 parlementsleden wel degelijk aanwezig in het gebouw. Sommigen hadden daarvoor zelfs over de toegangshekken moeten klauteren, was te zien op tv-beelden. Ook duizenden demonstranten kwamen samen bij het parlement.
De aanwezigheid van de parlementsleden was belangrijk, want volgens de Zuid-Koreaanse wetgeving moet de staat van beleg worden opgeheven als de meerderheid van het parlement daar in een stemming om vraagt.
De parlementsleden die toch in het parlement aanwezig waren, stemden unaniem tégen de krijgwet.
Niet alleen leden van de oppositie, die het afkondigen van de krijgswet meteen "illegaal en ongrondwettelijk" hadden genoemd. Ook politici van de conservatieve partij van president Yoon zélf. De voorzitter van die partij sprak meteen na de toespraak van de president van "een verkeerde beslissing."
Aanvankelijk legde het leger de stemming naast zich neer. Het leger zei de krijgwet te zullen naleven zolang de president hem niet zou intrekken.
Maar dat heeft Yoon intussen wél gedaan. Uren nadat hij de krijgswet invoerde, kondigde hij aan dat hij hem zou intrekken. Hij heeft ook het leger bevolen om zich terug te trekken.
"We zullen het verzoek van de Nationale Vergadering inwilligen en de staat van beleg tijdens een regeringsvergadering opheffen", zei de president in een tv-toespraak. Hij zal de regering zo snel mogelijk bijeengeroepen om over te gaan tot de formele intrekking van de krijgswet.
De aankondiging werd op gejuich onthaald bij de manifestanten aan het parlementsgebouw in Seoel.
Ontsporende machtsstrijd
De opvallende gang van zaken in Zuid-Korea lijkt te passen in een ontsporende machtsstrijd tussen president Yoon Suk-yeol en het parlement, waar de liberale oppositiepartij Democratische Partij de meerderheid heeft.
Sinds zijn aantreden in 2022 heeft de president moeite om zijn agenda door te drukken, met name om de begroting goedgekeurd te krijgen.
Daarnaast ligt Yoon onder vuur wegens schandalen waarbij zijn vrouw en verschillende topfunctionarissen betrokken waren. De oppositie had daarover onafhankelijke onderzoeken geëist, maar de president had die vraag afgewimpeld. Onlangs waren er ook afzettingsprocedures tegen openbaar aanklagers, omdat ze hadden geweigerd de vrouw van Yoon te vervolgen voor fraude.
Zuid-Koreaanse munt duikt lager
De nationale munt van Zuid-Korea, de Zuid-Koreaanse won, is gezakt tot het laagste niveau tegenover de Amerikaanse dollar in meer dan 2 jaar, als een gevolg van de gebeurtenissen in Seoel. Analisten verwijzen naar de onzekerheid en het gebrek aan informatie.
De nationale munt zakte tot 1.430,82 won voor 1 Amerikaanse dollar, het laagste niveau sinds oktober 2022. De Zuid-Koreaanse munt stond ook de afgelopen maanden al onder druk, want verloor zo'n 9 procent.
De Bank of Korea hanteert een agressief beleid van renteverlagingen om de economie te ondersteunen. Het toenemend risico van invoertarieven onder Trump voert de druk nog op: Zuid-Korea is een belangrijk exportland.
