Vakbonden blikken terug op turbulente sluiting Ford Genk: "Opgesloten door boze arbeiders in vergaderzaal"

De aankondiging van de sluiting van Ford Genk was niet enkel voor het Ford-personeel een harde klap. Ook de toeleveranciers van Ford werden plots geconfronteerd met grote onzekerheid. Maar de ongeveer 1.400 arbeiders van die toeleveringsbedrijven hadden het gevoel dat ze vergeten werden in de onderhandelingen over een sociaal plan over de sluiting van Ford Genk. Op 17 januari 2013 escaleerde de situatie. Enkele honderden arbeiders trokken naar het stadhuis van Genk, waar de top van de 3 vakbonden onderhandelde voor een sociaal plan. 

"Ja, ik herinner het me nog goed. Er stond een paar honderd man aan de deur", vertelt Rohnny Champagne van de socialistische vakbond. "En buiten stond eerst maar 1 jonge politievrouw om de bende in gedwang te houden, toen begon ik me wel zorgen te maken", lacht Luc Nijs van de liberale vakbond. Maar op dat moment werd er niet gelachen. "Eerst maakte ik me nog niet al te veel zorgen", vult Champagne aan. "Maar dat veranderde toen er door de arbeiders mee gedreigd werd om naar onze privéwoningen te trekken. Toen heb ik gezegd: nu houdt het op."

De politie was intussen massaal opgetrommeld en burgemeester Wim Dries (CD&V) van Genk slaagde er uiteindelijk in om de gemoederen te bedaren. "Ik moest in die eerste maanden verschillende keren tussenkomen. Je ziet op foto's dat ik dan bijna neus aan neus sta met de stakers aan het piket. Het ging er heel hevig aan toe, maar als het erop aan kwam was het toch wel respectvol."

De burgemeester ging elke avond langs bij de stakers die de wacht hielden aan de fabriekspoorten. "4 maanden lang, ook op kerstavond en oudejaarsavond, ben ik langsgeweest. Ik vond het belangrijk om dat te doen. De arbeiders waren soms heel boos, bijvoorbeeld als de politie was tussengekomen bij hun acties. Ze wilden me dan uitjoelen, maar uiteindelijk kreeg ik toch altijd een kop koffie of een kom soep."  

De stakers werden destijds wel eens om de tuin geleid, bekent de burgemeester. "Bij het bezoek van de topman van Ford Europa bijvoorbeeld. Die man durfde niet naar het stadhuis te komen. We hebben dan een lege geblindeerde wagen de parking laten binnenrijden, om de betogers af te leiden. Toen kon dat niet verteld worden, maar vandaag wel. Het was ook wel leuk om dat te organiseren", geeft de burgemeester toe. 

De strijd van de werknemers van de toeleveringsbedrijven heeft uiteindelijk ook geloond, ze kregen dezelfde voorwaarden als de werknemers van Ford zelf. "Toch heeft die strijd en de sluiting van Ford Genk zijn tol geëist", vertelt de Genkse schepen van Werk Mustafa Harraq (CD&V) die toen voor de christelijke vakbond werkte.

"Van 1988 tot 2003 had ik zelf aan de band gestaan bij Ford, maar ik heb me nadien herschoold en ben toen voor ACV gaan werken. In de aanloop naar de sluiting heb ik bij de tewerkstellingscel gewerkt, om de werknemers te helpen in hun zoektocht naar ander werk. Voor veel mensen is die zoektocht goed afgelopen, maar niet voor iedereen. Er zijn ook werknemers depressief geworden, omdat ze door de bomen het bos niet meer zagen. Sommigen zijn zelfs uit het leven gestapt. Ze hadden altijd alles gegeven voor Ford, ook als de band weer wat sneller werd gezet. Het was niet gewoon hun job, het was hun leven."