In de Georgische hoofdstad Tbilisi zijn afgelopen nacht opnieuw duizenden demonstranten op straat gekomen om te protesteren tegen de stopzetting van de Europese toetredingsgesprekken. Veel mensen verzamelden voor het parlementsgebouw, waar het tot schermutselingen kwam met de politie. Ordediensten hebben traangas en het waterkanon ingezet om de grote massa uiteen te drijven.
Duizenden Georgiërs protesteren voor derde nacht op rij tegen stopzetting Europese toetredingsgesprekken
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Het was de derde nacht op rij dat demonstranten op straat zijn gekomen, vuurwerk hebben afgevuurd en met projectielen naar de politie hebben gegooid. Veel Georgiërs zijn woedend over het stopzetten van de Europese toetredingsgesprekken. Het merendeel van de bevolking, volgens verschillende peilingen ruim 80 procent, is immers voorstander van toetreding tot de Europese Unie.
Maar minister-president Irakli Kobachidze van de regeringspartij Georgische Droom heeft aangekondigd dat die gesprekken nu worden uitgesteld tot zeker 2028, al blijft volgens hem lidmaatschap wel een belangrijk doel van de regering. Velen geloven dat niet, en noemen de regering "verraders". Critici zien in de beslissing ook de hand van Moskou, dat niet wil dat Georgië deel zou uitmaken van de EU.
Ook de Georgische president, Salome Zoerabisjvili, is voorstander van een pro-Europese koers en keurt de beslissing van het parlement af. Meer zelfs, ze noemt het parlement "onwettig" en wil aan het einde van haar termijn (dat deze maand afloopt) geen afstand doen van het presidentschap. Enkel als er nieuwe parlementsverkiezingen worden gehouden, staat ze open voor een opvolger, klinkt het.
Ze hekelt daarbij de manier waarop de parlementsverkiezingen in oktober zijn verlopen. Daarbij zou volgens Zoerabishvili fraude gepleegd zijn. Sommige kiezers kregen meer dan één stembiljet. Andere stembiljetten waren dan weer vooraf ingevuld, ten voordele van de regeringspartij Georgische Droom.
Politiegeweld
Ondertussen blijft het erg onrustig in de straten van Tbilisi. Vrijdagnacht werden bij de protesten zeker 100 mensen opgepakt, van afgelopen nacht zijn er nog geen cijfers. Ordediensten zetten ook zware middelen, zoals het waterkanon, traangas en rubberkogels, in om de massa uiteen te drijven.
Ook journalisten worden hard aangepakt door de politie. Op sociale media circuleren beelden van Guram Rogova, een Georgische tv-presentator, die brutaal wordt geslagen door de politie. Hij ligt op dit moment met verschillende verwondingen in het ziekenhuis.
De Britse omroep BBC kon met Rogova spreken in het ziekenhuis. "Ik vrees niet voor mijn veiligheid en ik denk niet dat ik gearresteerd zal worden", zegt hij. "Ik word beschermd door de mensen op de straat. Ik denk dat de regeringspartij (Georgische Droom, red.) vandaag erg geïsoleerd staat, en dat zal alleen nog maar toenemen."
"Onze burgers kunnen op dit moment niet anders dan nadenken: willen ze in een land leven waar protest wordt afgestraft en waar journalisten in hun rug worden aangevallen terwijl ze spreken over wat er nu echt aan de hand is? Als we in een land als dat willen leven, het zij zo."
President Zoerabisjvili hekelt ook de aanpak van de politie. "Ik wil een oproep doen", zegt ze. "Gebruik geen geweld tegen onze jonge burgers of tegen iemand anders. Wees terughoudend en vervul uw plicht. Er gebeurt niets in onze hoofdstad of in andere steden waardoor jullie tussenbeide moeten komen of oproepen tot geweld. De verantwoordelijkheid voor elke vorm van escalatie ligt enkel bij jullie en jullie bazen. Ook zij moeten hierover goed nadenken."
Het brokkenparcours van Georgië naar Europees lidmaatschap
Sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 hebben de Europese Unie en Georgië bilaterale relaties, maar het was wachten op de Rozenrevolutie in 2003 voordat het land openlijk koos voor een pro-westerse koers. Het land heeft sinds 2017 een visumvrijstellingsregeling met de EU, wat betekent dat Georgische burgers met een paspoort kunnen reizen naar Schengenlanden voor toeristische, familiebezoek- of zakelijke doeleinden.
Toch is het land officieel geen lid van de EU. In 2023 krijgt het land wel officieel de status als kandidaat-lidstaat.
De Georgische bevolking staat achter Europees lidmaatschap. Verschillende peilingen geven aan dat ruim 80 procent dat lidmaatschap steunt, maar enkele beslissingen van de Georgische Droom, de regeringspartij, hebben de relatie met de EU verzuurd.
Zo keurde het land de zogenoemde anti-homowet goed. Die wet verbiedt onder meer bijeenkomsten die relaties tussen hetzelfde geslacht promoten en publieke evenementen gericht op personen die zich niet identificeren met "zijn of haar biologische geslacht". EU-vertegenwoordiger Borrell wil dat het land die wet schrapt.
En dan is er nog die nieuwe controversiële wet op buitenlandse agenten. Volgens die wet moeten mediabedrijven en ngo's die meer dan 20 procent van hun geld uit het buitenland krijgen, zich registreren. Volgens president Salome Zoerabisjvili heeft Rusland een vinger in de pap en wil het Kremlin op die manier het kandidaat-lidmaatschap van Georgië tot de EU beïnvloeden. Rusland heeft dat altijd ontkend.
