Botsabsorbeerders zijn verplicht als er mobiele wegenwerken zijn. Hoewel ze gemaakt zijn om de impact van een aanrijding op te vangen, gebeuren er elk jaar verschillende zware ongevallen met grote gevolgen mee. "Het is cruciaal om je snelheid te matigen in de buurt van wegenwerken", zegt VRT-verkeersanker Hajo Beeckman.
Bij het ongeval van televisiemaker Tom Waes aan de Kennedytunnel in Antwerpen was er een zogenoemde 'botsabsorbeerder' in het spel. Zo'n voertuig moet verplicht op de openbare weg staan, als er een mobiele verkeerswerf is. De wagens worden voor de zone van de wegenwerken geplaatst, om wegenwerkers en bestuurders te beveiligen.
"Er werden op de plek van het ongeval herstellingen uitgevoerd aan het wegdek op de rechterrijstrook in de richting van Gent", bevestigt Sofie Nagels van het Agentschap Wegen en Verkeer.
Zo'n botsabsorbeerder geeft niet enkel met een verlichte pijl op het dak van het voertuig aan naar welke richting je als bestuurder moet uitwijken. Er is ook een systeem in verwerkt dat de impact van een eventuele aanrijding mee opvangt.
De botsabsorbeerder vangt de impact van een aanrijding op, maar een botsing kan nog altijd zware gevolgen hebben
Hajo Beeckman, VRT-verkeersanker
"Bij een aanrijding komt er veel energie vrij. Dat heeft een grote impact op het botsende voertuig en de passagiers. Een botskussen vangt de impact mee op via een kunstmatige kreukelzone, maar dat betekent niet dat een aanrijding geen zware gevolgen kan hebben", legt VRT-verkeersanker Hajo Beeckman uit.
Volgens Dries Vanloo van het bedrijf Stuer-Egghe, eigenaar van de botsabsorbeerder bij het ongeval van Tom Waes, gebeuren er wekelijks 2 tot 3 ongevallen met die voertuigen van zijn bedrijf. "Vorige week waren het er 7. De week ervoor waren er 6 aanrijdingen, dus het gebeurt best wel vaak", vertelt hij aan VRT NWS.
Sinds de botsabsorbeerders bestaan, zijn er weinig aanrijdingen met wegenwerkers
Dries Vanloo, bedrijf Stuer-Egghe
"De absorber bestaat ruim 20 jaar. In die periode zijn er ongeveer 4.000 ongevallen gebeurd met voertuigen van ons bedrijf. Tot nu toe is er nog nooit een ongeval geweest met dodelijke afloop, met een voertuig van ons bedrijf." In het verleden zijn er al ongevallen geweest met dodelijke afloop, na de aanrijding met een absorber van een ander bedrijf.
"Zo'n botsabsorbeerder is ervoor gemaakt om de bestuurder die ertegen rijdt, te laten overleven, en tegelijk om onze wegenwerkers te beschermen. Sinds het systeem bestaat, zijn er nog maar weinig aanrijdingen gebeurd met wegenwerkers."
"In dit geval was onze botsabsorbeerder 3 meter lang. De bak die aan het voertuig hangt, is gevuld met een speciaal type karton, dat ingedeukt kan worden. Het karton is beschermd tegen weer en wind, zodat het effect van een impact ongeacht de weersomstandigheden identiek is."
Frontale impact
Er bestaan verschillende soorten botsabsorbeerders, afhankelijk van de maximale snelheid die ze kunnen opvangen. "De types die op de autosnelwegen worden gebruikt, kunnen in principe een auto van maximum 2 ton zwaar aan een snelheid van 100 kilometer per uur op een veilige manier tot stilstand brengen. Dat betekent niet dat een aanrijding zonder gevolgen blijft. Er is altijd schade, maar de verwondingen voor de inzittenden blijven relatief beperkt", aldus VRT-verkeersanker Hajo Beeckman.
"Een botsabsorbeerder is zo ontworpen dat die het best zijn werk doet bij een frontale botsing. Maar mensen die zo'n voertuig plots zien, hebben vaak de ultieme reflex om ervan weg te sturen. Daardoor raken ze de absorbeerder zijdelings. Als het botskussen niet frontaal wordt geraakt, dan wordt de volledige capaciteit niet benut."
Opvallende locatie
De exacte omstandigheden van het ongeval van Tom Waes zijn nog onduidelijk. "De plek van het ongeval ligt op de invoegstrook op de oprit van de snelweg als je vanuit de Bolivartunnel richting de Kennedytunnel rijdt. Een invoegstrook is eerder een ongewone en ongelukkige plek voor een botsabsorbeerder, maar ze zijn nu eenmaal verplicht op een bepaalde afstand van de werf", aldus Beeckman.
"In Vlaanderen staan er bij mobiele wegenwerken altijd 3 botsers", zegt Dries Vanloo van het bedrijf Stuer-Egghe. "Het eerste voertuig staat al op 500 meter van de werf opgesteld op de pechstrook om de wegenwerken te signaleren op een scherm."
Ik ga ervan uit dat onze botsabsorbeerders correct waren opgesteld zoals de wet het voorschrijft
Dries Vanloo, bedrijf Stuer-Egghe
"Daarna staan er nog 2 beschermende voertuigen, op respectievelijk 200 en 50 meter van de werf. We stellen 2 botsabsorbeerders op, zodat een 2e voertuig het 1e voertuig dat wordt aangereden nog kan afremmen. Zo belandt het niet in de werfzone."
"Veel ongevallen aan werfzones gebeuren met vrachtwagens. Als een voertuig van 30 ton botst tegen een absorber dan ontstaat er een bowlingeffect. Daardoor vliegt het voertuig vooruit en dient de 2e botser als bescherming van de werf."
"Ik leid uit de beelden af dat Tom Waes tegen het voertuig is gereden dat op 200 meter van onze werf was opgesteld. Er zijn specifieke regels voor de plaatsing van de botsabsorbeerders op de op- en afritten. Ik ga ervan uit dat onze voertuigen correct geplaatst waren, zoals de wet het voorschrijft."
