Filosoof Johan Braeckman is 'Sherlockiaan' en selecteert met 2 kompanen de strafste verhalen rond ’s werelds beroemdste detective. Angela Merkel blikt in een lijvig boek terug op haar politieke carrière. Jeroen Van Vaerenbergh kijkt in de kookpotten van onze voorouders. Superster Cher publiceert het eerste deel van haar autobiografie. En Jelle Dehaen schrijft over Manon Roland, een Franse revolutionaire die op het schavot eindigde. Dit zijn de 5 boeken die VRT NWS deze week tipt.
Sherlock Holmes, het menu van de neanderthaler en de autobiografieën van Cher en Merkel: dit zijn de 5 boeken van de week
In 'De elementaire Sherlock' (uitgeverij Houtekiet) selecteren Johan Braeckman, Jean Paul Van Bendegem en Don Vitalski nu 6 van de beste Sherlock Holmes-verhalen, die ze aanvullen met kanttekeningen.
Arthur Conan Doyle lanceerde ’s zijn enigmatische protanonist in 1887 samen met zijn rechterhand Watson. Dat de Holmes-verhalen de tand des tijds doorstonden, komt niet alleen door de talrijke verfilmingen en theateradaptaties, aldus filosoof Braeckman. Doyle had een meesterlijk vermogen om de Victoriaanse sfeer tot leven te brengen, net als het tijdloze thema van goed versus kwaad.
"We neigen te vergeten dat de schrijver op voorhand weet wie de moord gepleegd heeft en daar naartoe schrijft. Dat is de reden waarom Holmes nooit de mist in gaat", vertelt Braeckman op Radio 1.
Holmes ontleedt elk mysterie met scherpe observaties en deducties, maar houdt de lezers in spanning door met een zekere arrogantie, de oplossing achter te houden. "Dat is een literaire truc: als Holmes meteen aan het begin van het verhaal alles aan Watson zou onthullen, zou het verhaal ook voor de lezer daar eindigen."
Zestien jaar lang heeft Angela Merkel (70) de leiding opgenomen in de Europese en internationale politiek. Ze schrijft geschiedenis door als Oost-Duitse de 1e vrouwelijke kanselier van het verenigd Duitsland te worden. In 'Vrijheid. Herinneringen 1954–2021' (uitgeverij De Arbeiderspers) blikt ze terug.
VRT NWS-journalist en Duitslandkenner Jeroen Reygaert heeft de voorpublicatie gelezen. "Het unieke aan haar memoires is dat we voor het eerst echt een inkijk krijgen in wat ze dacht en voelde, het woord 'gefühl' (gevoel) komt vaak voor", vertelt hij op Radio 1.
Groot nieuws over politieke beslissingen of haar leven als kanselier valt er niet te rapen. "We weten nu eenmaal al hoe de zaken gelopen zijn en ook over haar persoonlijke leven zijn al verschillende boeken geschreven."
Toch zijn er een aantal opvallende passages: over de reactie van zittend kanselier Gerard Schröder bijvoorbeeld na zijn verkiezingsnederlaag tegen een vrouw, over het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne en over de machtspelletjes van wereldleiders Poetin en Trump.
Voor een ontmoeting op een G20-top, waar de Amerikaanse president zou aankondigen uit het klimaatakkoord van Parijs te stappen, wint Merkel vooraf het advies in van paus Franciscus. Dit is zijn raad: "Buigen, buigen, buigen, maar zorgen dat je niet barst".
Een inkijk in 'Vrijheid', de memoires van Angela Merkel
Van Vaerenbergh gaat in 'Wat schaft de put?' (uitgeverij Manteau) tot 45.000 jaar terug in de tijd en kijkt in de potten van onze voorouders.
"Eten zoeken was in de prehistorie een maandtaak, waar je je leven voor moest wagen. Dat staat mijlenver af van hoe we vandaag de supermarkt binnenwandelen", vertelt Van Vaerenbergh op Radio 1.
Een vast gerecht op het menu van de neanderthaler is de mammoet. Van Vaerenbergh legt uit hoe het enorme beest, dat tot 5.000 kilogram kan wegen, werd gegeten. "Eerst worden de warme lichaamsdelen opgepeuzeld: de darmen, gevuld met semi-verteerde plantenresten en de vetrijke hersenen."
Wanneer de mammoet is uitgestorven, richt de jager-verzamelaar zijn pijlen op het wild dat we vandaag nog steeds verorberen, zoals everzwijn en hert. De latere landbouwers leggen daarna letterlijk en figuurlijk de kiem voor wat we vandaag eten. De kookpot duikt op in het dagelijkse bestaan en daarin maken we steeds meer peulvruchten klaar, zoals linzen en bonen.
Pas in de 17e eeuw onder de invloed van het hof van Versailles zetten topchefs de toon. Tegelijkertijd worden specerijen zoals suiker steeds toegankelijker voor het gewone volk. "Het ontstaan van de trans-Atlantische slavernij heeft met de suikerproductie te maken. Vanaf dat moment staan mensen niet meer stil bij de herkomst van hun voedsel en wordt de afstand tot ons eten steeds groter."
Het woelige leven van wereldster Cher is niet in 1 boek te vatten. Deze week werd het eerste deel van de tweedelige autobiografie 'Cher. The Memoir' (uitgeverij HarperCollins) voorgesteld in Londen. VRT NWS-journalist en superfan Joris Vergeyle was erbij.
Cher, geboren als Cheryl Sarkisian, weet al op 4-jarige leeftijd, na het zien van een televisieoptreden van Elvis Presley: dit wil ik ook, meer nog "Ik wil hém zijn". Cher is als kind vertrouwd met de showbizzwereld. Haar moeder, die een carrière als Hollywoodactrice nastreeft, organiseert regelmatig feestjes met acteurs, zangers en schrijvers.
Naast haar indrukwekkende professionele carrière zoomt het boek ook in op haar turbulente jeugd - volgens Cher had haar moeder 6 echtgenoten - en het gewelddadige huwelijk met Sonny Bono, die haar muzikale carrière lanceerde. "Ik heb mijn spullen gepakt, ben in de auto gestapt en weggegaan," vertelt ze aan Tina Turner, als die haar om raad vraagt. Een jaar later zet Tina zelf een punt achter haar huwelijk met Ike Turner.
"Er zijn zo veel slechte dingen in haar leven gebeurd dat Cher alle reden heeft om verbitterd te zijn, maar daar is niets van te merken. ‘Gewoon blijven doorgaan’ is haar motto", vertelt Vergeyle op Radio 1. En dat motto brengt ze op 78-jarige leeftijd nog steeds in de praktijk, want Cher is volop bezig aan een nieuw album.
Joris Vergeyle: "Ik wachtte op Cher aan de stagedoor, en stond op amper 5 meter van haar"
Manon Roland staat symbool voor de idealen en tragedies die gepaard gaan met de Franse Revolutie. Dehaen brengt op basis van haar memoires de biografie 'De Terreur van het Optimisme: Manon en de Franse revolutie' (uitgeverij Ertsberg).
Manon Roland werd in 1754 geboren in Parijs als Jeanne Marie Filipon en is aanhanger van de Girondijnen, de gematigde liberalen van de Franse Revolutie. Samen met haar man krijgt ze een dochter, Eudora. Geïnspireerd door het gedachtegoed van de filosoof en pedagoog Rousseau, kiest ze ervoor haar zelf de borst te geven en niet zoals toen gebruikelijk, een voedster in te schakelen.
Rousseau beïnvloedt niet alleen haar privéleven, ook haar politieke overtuiging is doordrenkt van zijn ideeën over vrijheid en gelijkheid. Manon Roland organiseert politieke salons waarop ze vooraanstaande revolutionaire denkers uitnodigt.
Wanneer haar man Jean Marie Roland minister van Binnenlandse zaken wordt, oefent zij een grote invloed uit op de koers van de Franse Revolutie. "Op een bepaald moment zit de revolutie in een diepe crisis en gaat ze zich heel actief met het beleid bemoeien”, vertelt Dehaen op Klara. “Dat denken we alleszins. Het is een bekend narratief: mannen zijn arme sukkels die achter de schermen door hun vrouw gemanipuleerd worden."
Na de val van de Girondijnen belandt Manon in de gevangenis. Zelfs in die lamentabele omstandigheden blijkt ze een lichtend voorbeeld. "Mensen die haar amper 2 dagen hebben gezien in de cel, schrijven decennia later nog over de indruk die ze naliet." Manon wordt ter dood veroordeeld en sterft op 8 november 1793, onder de guillotine.
