Trump stelt oud-generaal Keith Kellogg aan als gezant voor Oekraïne en Rusland: zo wil hij oorlog aanpakken

Keith Kellogg (80) is een gepensioneerde driesterrengeneraal van het Amerikaanse leger. Hij is zeker geen onbekende voor Trump. Tijdens diens eerste ambtstermijn als president oefende Kellogg al verschillende functies uit in het veiligheidsteam. Hij was 3 jaar de nationale veiligheidsadviseur van Trumps vicepresident Mike Pence en iets meer dan een jaar stafchef van de Nationale Veiligheidsraad.

Kellogg was ook heel kort - 7 dagen om precies te zijn - waarnemend nationaal veiligheidsadviseur van Trump, na het ontslag van Michael Flynn.

Nu zal Kellogg die ervaring kunnen en moeten inzetten om samen met anderen een oplossing te vinden voor de oorlog in Oekraïne, want Trump heeft hem naar voren geschoven als gezant voor Oekraïne en Rusland. 

"Samen zullen we de vrede veiligstellen door kracht, en Amerika en de wereld veilig maken", schreef Trump op Truth Social. Kellogg zal daarvoor onder meer nauw samenwerken met Trumps toekomstig nationaal veiligheidsadviseur Mike Waltz.

Keith Kellogg is op dit moment covoorzitter van het 'Center for American Security' aan het 'America First Policy Institute'  (AFPI), een in 2021 opgerichte denktank die het overheidsbeleid van de voormalige (en intussen opnieuw verkozen) president Trump moet promoten. De denktank werd de voorbije jaren ook wel beschouwd als een soort schaduwkabinet voor de huidige regering-Biden en een voorafname van een tweede ambtstermijn van Trump.

In die hoedanigheid schreef Kellogg samen met een collega bij AFPI eerder dit jaar een rapport over hoe de oorlog in Oekraïne beëindigd zou kunnen worden. Dat Trump hem nu als gezant heeft aangesteld, doet vermoeden dat het beleid van de verkozen president in lijn zal liggen met de inhoud van dat rapport.

Het eerste deel van het rapport leest als een lange terechtwijzing van het door president Biden gevoerde beleid. Kellogg verwijt de huidige president dat hij wapens aan Oekraïne is blijven leveren zonder de dialoog met Rusland open te houden. Dat heeft ertoe geleid dat de oorlog is blijven duren, meent hij.

"Kellogg vindt eigenlijk dat Biden de oorlog veel te ideologisch bekijkt en geen aandacht heeft voor de Amerikaanse belangen", duidt VRT NWS-journalist en Ruslandkenner Jan Balliauw. "Kellogg stelt ook dat Biden eind 2022, toen Oekraïne heel wat grondgebied kon heroveren, had moeten zeggen: nu is het tijd om te onderhandelen."

Kellogg is overigens net als Trump van mening dat Rusland Oekraïne nooit was binnengevallen als Trump en niet Biden de voorbije jaren in het Witte Huis had gezeten. Een sterkere president met een coherent buitenlandbeleid had deze oorlog kunnen voorkomen, stelt hij.

"Poetin zag in Trump een sterke en besluitvaardige president die bereid was om alle beschikbare Amerikaanse macht in te zetten om de Amerikaanse belangen te verdedigen", schrijft Kellogg. Maar Poetin vond Trump ook "onvoorspelbaar" en "onconventioneel", en mede daardoor "kon Poetin niet zeker zijn hoe Trump zou reageren op de Russische agressie".

Kellogg vindt dat de Verenigde Staten begin 2022 het mogelijke NAVO-lidmaatschap van Oekraïne met een tiental jaar hadden moeten vooruitschuiven. Dat zou de Russische invasie mogelijk hebben voorkomen, luidt het. Maar volgens Kellogg was Biden niet geïnteresseerd in samenwerken met Poetin. "Hij wou hem de les spellen en isoleren."

Een verwijt dat niet helemaal steek houdt, vindt Jan Balliauw, want de Amerikanen hebben dat wel degelijk voorgesteld. Balliauw wijst er ook op dat Kellogg de aanleiding voor de oorlog nogal in de schoenen van de Democraten wil schuiven, terwijl het net de Republikeinse president George W. Bush was die in 2008 Oekraïne het NAVO-lidmaatschap beloofde, tegen de zin van heel wat Europese landen.

Nu de oorlog al 2 jaar en 9 maanden aan de gang is, heeft de VS dringend nood aan een nieuwe aanpak en een allesomvattende strategie, vindt Kellogg. Wapens blijven leveren voor een patstelling waar Oekraïne moeilijk als winnaar uit zou kunnen komen, vindt hij zinloos.

Het beleid van de VS moet er volgens hem in de eerste plaats op gericht zijn om snel een einde aan de oorlog te maken door een staakt-het-vuren af te spreken en tot een onderhandelde oplossing te komen.

Opvallend: nieuwe Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne wordt zeker niet uitgesloten. Ze moet het Oekraïense leger versterken en voorkomen dat Rusland verder oprukt en na een staakt-het-vuren of vredesakkoord opnieuw de aanval zou inzetten. Maar op korte termijn zal Amerikaanse militaire steun wel afhankelijk zijn van de wil van Oekraïne om aan vredesonderhandelingen met Rusland deel te nemen.

Het staat niet met zoveel woorden in het rapport, maar zo'n onderhandelde oplossing zal allicht inhouden dat een aanzienlijk deel van Oekraïne in Russische handen zal blijven. Toch stelt Kellogg dat Oekraïne het doel om heel zijn grondgebied terug te krijgen, niet moet opgeven. Maar, zo vindt hij, om dat doel te bereiken moet Oekraïne de focus verleggen van de gewapende strijd naar diplomatie. Al beseft Kellogg dat zo'n diplomatieke oplossing over teruggave van grondgebied er allicht pas komt als Poetin niet meer aan de macht is.

In die zin is het duidelijk dat Kellogg geen 'hardliner' is, duidt Balliauw. "In tegenstelling tot toekomstig vicepresident Vance, die wel zegt dat Oekraïne een deel van zijn grondgebied definitief zal moeten afstaan."

Kellogg beseft dat het op korte termijn moeilijk zal zijn voor de Oekraïense regering en bevolking om een onderhandelde vrede te aanvaarden, waarbij grondgebied moet worden afgestaan en Rusland wellicht niet verantwoordelijk wordt gesteld voor de wreedheden die het heeft begaan. "Maar eerst moeten we ervoor zorgen dat mensen stoppen met te sterven. Dat is een goede eerste stap."

Om Poetin te overtuigen om te onderhandelen, moeten de VS en de andere NAVO-lidstaten het lidmaatschap van Oekraïne "voor een lange tijd" uitstellen, vindt Kellogg, "in ruil voor een allesomvattend en betrouwbaar vredesakkoord met veiligheidsgaranties voor Oekraïne".

Kellogg meent Poetin ook aan tafel te krijgen door de westerse sancties tegen Rusland wat te versoepelen. Ze volledig opheffen, zou pas mogelijk zijn als Poetin een echt vredesakkoord ondertekent, dat in lijn is met de Oekraïense en Amerikaanse belangen. Een goed uitgekiende veiligheidsstructuur voor Oekraïne op de lange termijn moet daar volgens Kellogg een onderdeel van zijn, zonder NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne maar met bilaterale veiligheidsakkoorden met de VS en andere NAVO-landen.

Een einde aan de oorlog waarbij Oekraïne grondgebied moet afstaan, is lange tijd onbespreekbaar geweest in Oekraïne, zowel bij de overheid als bij de bevolking. Toch verwacht Balliauw dat de Oekraïense president Volodimir Zelenski ervoor zal openstaan om met Rusland te onderhandelen. "Hij heeft ook zelf gezegd dat 2025 het jaar moet zijn waarin er met diplomatieke middelen een oplossing voor de oorlog moet komen."

Ook bij de publieke opinie merkt Balliauw een verschuiving als het over het afstaan van grondgebied gaat. "Ook bij de bevolking begint het door te dringen dat dit niet meer houdbaar is."

Of Rusland zomaar zal instemmen met onderhandelingen zodra Trump aan de macht is, is moeilijker te zeggen, "zeker als het de overwinning ruikt". "In de huidige situatie zijn er niet genoeg motieven voor Rusland om aan tafel te gaan", weet Balliauw.

Rusland annexeerde eind 2022 4 Oekraïense provincies (Cherson, Zaporizja, Donetsk en Loegansk), ook al bezette het daar toen (en nu nog altijd) maar een deel van. Rusland wil dat Oekraïne die provincies volledig afstaat, maar dat wil Oekraïne vooralsnog niet. Balliauw verwacht dan ook dat Rusland nog zoveel mogelijk grondgebied zal proberen te veroveren, voordat het aan de onderhandelingstafel zal plaatsnemen.    

Balliauw twijfelt er ook sterk aan dat het versoepelen van de westerse sancties, zoals Kellogg voorstelt, voldoende zal zijn om Poetin tot onderhandelingen te dwingen. "Dat lijkt me iets te optimistisch."

Hij acht de kans groot dat de VS en Trump in het bijzonder zich genoodzaakt zullen zien om een ander dreigement effectief uit te voeren, namelijk Oekraïne alle wapens bezorgen die het nodig heeft om Rusland te verslaan. Toekomstig nationaal veiligheidsadviseur Mike Waltz opperde dan weer om de oliemarkt te overspoelen met Amerikaanse olie, zodat het Russische verdienmodel zou instorten. 

"Het zou dus wel eens kunnen dat we ook met Trump eerst naar nog meer escalatie gaan voordat er echt onderhandeld wordt", stelt Balliauw.