Gentse ziekenhuizen enthousiast over inspiratiegids van HOGENT en Coponcho om mantelzorgers beter te kunnen ondersteunen

Een mantelzorger is iemand die zorgt voor een ziek familielid, een vriend of een buur, onbetaald en vaak voor een lange tijd. Mantelzorgers zijn vaak een waardevolle aanvulling op de zorg van het medisch en zorgpersoneel. Hun persoonlijke band met de patiënt speelt daar een grote rol in. Volgens mantelzorgorganisaties is het belangrijk om ook hen te betrekken in het zorgproces, ook voor de gemoedsrust van de patiënt. 

Maar daar wringt het schoentje, vindt mantelzorgorganisatie Coponcho. Ziekenhuizen weten vaak niet hoe ze moeten omgaan met mantelzorgers. De focus van de zorgverleners ligt op de patiënt, er is te weinig aandacht voor de rol en behoeften van degenen die ondersteunen. "Hoe moeten we mantelzorgers betrekken? Gaat ons dat extra werk opleveren? En wat met het medisch geheim? Dat zijn vragen waar zowel zorgverleners als mantelzorgers tegen aan liepen", zegt Sarah Van den Bogaert van Coponcho.

"Om hierop een antwoord te bieden hebben we samen met het werkveld een ‘inspiratiegids’ ontwikkeld voor zorgprofessionals. ​ We geven suggesties en handvaten. Bijvoorbeeld: laat mantelzorgers ook buiten de bezoekuren toe. Door die flexibiliteit kunnen ze beter betrokken worden bij het zorgproces en aanwezig zijn bij specifieke zorgtaken of emotionele steun bieden."

Een tip uit de gids die het AZ Sint-Lucas in Gent ter harte neemt. Sinds enkele weken mogen mantelzorgers in het hele ziekenhuis -uitgezonderd op de afdelingen intensieve zorgen en psychiatrie- dag en nacht binnen. "Eén persoon uit de dichte omgeving van de patiënt is op elk moment van de dag welkom. Dat hoeft niet altijd dezelfde persoon te zijn, ze kunnen elkaar afwisselen", legt Henk Maes van de dienst patiëntenbegeleiding uit.  

"Het is wel wennen voor het zorgteam om tijdens de ochtendverzorging ook mantelzorgers aanwezig te hebben. Maar met een goede communicatie en afspraken, lukt dat wel. Zo spreken ze bijvoorbeeld af om de vragen van patiënt en mantelzorger naar de namiddag te verplaatsen, als er wat meer ruimte is." 

AZ Sint-Lucas wil intussen ook verder gaan dan de erkenning van mantelzorgers, en psychologische ondersteuning voor mantelzorgers voorzien. "Ik hoop een aanbod te kunnen organiseren waarbij mantelzorgers psychologische ondersteuning kunnen krijgen via eerstelijnspsychologen in groepssessies  

Ook het Gentse Maria Middelaresziekenhuis werkt nu meer aan de samenwerking met mantelzorgers. "De houding van het zorgpersoneel was vroeger ‘ik duld geen pottenkijkers’. Maar dat is nu veranderd omdat ze de meerwaarde van het betrekken van mantelzorgers aan den lijve ondervinden. Mantelzorgers en zorgpersoneel vullen elkaar aan", zegt Marc Vankerkhoven van AZ Maria Middelares.

Verder is het ook belangrijk om het thuisgevoel mee naar het ziekenhuis te brengen. Dat kan via de mantelzorgers, weet Karen Versluys van het UZ Gent: "Voor een oudere met dementie is een ziekenhuisopname zeer ingrijpend. Alle ankerpunten van de thuisomgeving vallen dan weg wat veel onrust teweegbrengt. De nabijheid van de mantelzorger in het ziekenhuis voelt dan een beetje als ‘thuis’ en brengt rust en vertrouwdheid binnen in de ziekenhuiskamer."