De Franse regering is bereid toegevingen te doen om de goedkeuring van een controversieel begrotingsvoorstel te vergemakkelijken en een regeringscrisis af te wenden. Dat zei minister van Financiën Antoine Armand. Het originele voorstel, waarin 60 miljard euro aan besparingen wordt opgenomen, is al afgewezen in de Nationale Assemblee en stuit ook in de Senaat op verzet, waardoor de regering van premier Michel Barnier aan een zijden draadje hangt.
Franse regering blijft aan zijden draadje hangen over controversiële besparingen
Andrei Stiru
Gepubliceerd:
Eerst de context: in het voorgestelde Franse budget voor het jaar 2025, dat maandag door de Europese Commissie werd goedgekeurd, is een bezuiniging van 40 miljard euro opgenomen, samen met ongeveer 20 miljard euro aan belastingverhogingen. De regering wil onder meer de indexering van pensioenen pauzeren, belastingvoordelen voor werknemers met een laag inkomen schrappen en subsidies voor opleidingsstages verminderen.
Met deze strenge maatregelen wil de regering de uit de hand gelopen staatsschuld van Frankrijk aanpakken. Volgens prognoses van de Europese Commissie zal de schuld dit jaar oplopen tot 112,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp), terwijl dit 5 jaar geleden nog 98 procent was.
Ook het Franse begrotingstekort is een van de hoogste in Europa: 6,1 procent. De regering-Barnier streeft naar een vermindering tot 3 procent tegen 2029.
Premier wil parlement omzeilen
De kans dat het voorstel wordt goedgekeurd, is klein. Het is al verworpen in de Nationale Assemblee, het lagerhuis van het Franse parlement, waar de regering slechts 212 van de 577 zetels in handen heeft. Het debat is nu verschoven naar de Senaat, het hogerhuis van het parlement. Daar hebben zowel linkse als rechtse partijen aangekondigd het voorstel niet te zullen steunen.
Om het plan toch door te voeren, overweegt premier Barnier gebruik te maken van artikel 49.3 van de Franse grondwet. Dit artikel maakt het mogelijk om een wetsvoorstel zonder stemming in het parlement goed te keuren, tenzij een motie van wantrouwen wordt aangenomen. Gisteren verklaarde Barnier aan Franse media dat hij bereid is deze stap te zetten.
Als Barnier artikel 49.3 inzet, is de kans groot dat de regering valt. De uiterst rechtse partij Rassemblement National (RN), die zich fel tegen het budget verzet, heeft al aangegeven een motie van wantrouwen in te dienen als dit gebeurt.
Regering bereid tot compromissen
Een alternatief scenario is dat Barnier het voorstel aanpast, zodat de besparingen minder ingrijpend worden. Volgens bronnen die met internationale media spraken , lijkt dit de enige optie om de regering overeind te houden. Wel zal dat de controle over het begrotingstekort en de staatsschuld vertragen. Barnier heeft de afgelopen weken al, onder druk van zijn eigen achterban, meerdere toegevingen gedaan.
De Franse minister van Financiën, Antoine Armand, toonde zich bereid om diepgaandere compromissen te sluiten. Hij suggereerde dat de regering concessies zou kunnen doen aan RN, waaronder het schrappen van een voorgestelde verhoging van de elektriciteitsbelasting.
Armand waarschuwde dat een val van de regering zou leiden tot een “storm” die de financiële situatie van het land verder zou verslechteren. Toch lijken veel Fransen daar niet van wakker te liggen. Uit een gepubliceerde peiling blijkt dat 53 procent van de Fransen wil dat de regering valt .
Daarnaast vindt 63 procent van de Franse burgers dat president Emmanuel Macron moet aftreden als de regering-Barnier valt, zo blijkt uit een aparte peiling.
Mogelijk kortste regering in de recente geschiedenis
De huidige politieke impasse is een rechtstreeks gevolg van de vervroegde parlementsverkiezingen die Macron afgelopen zomer aankondigde. Hij nam deze maatregel nadat zijn partij een zware nederlaag leed bij de Europese verkiezingen, waar ze minder dan 15 procent van de stemmen behaalde, tegenover meer dan 30 procent voor het Rassemblement National (RN).
Macron hoopte met de nieuwe verkiezingen een stabiele meerderheid te behalen, maar die strategie mislukte. Het resultaat was een sterk verdeelde Nationale Assemblee. De linkse alliantie Nouveau Front Populaire (NFP) behaalde een aanzienlijk aantal zetels, maar Macron weigerde met hen een regering te vormen vanwege hun samenwerking met het radicaal-linkse La France Insoumise (LFI).
Uiteindelijk benoemde Macron Michel Barnier van de centrumrechtse partij Les Républicains tot premier van een minderheidsregering. De benoeming kwam pas 2 maanden na de verkiezingen, een uitzonderlijk lange periode naar Franse standaarden. Barnier bekleedt de functie sinds 5 september.
Als de regering voor februari valt, wordt Barnier de premier met de kortste regeerperiode in de geschiedenis van de huidige Franse Republiek. Die titel is nu in handen van de socialistische premier Bernard Cazeneuve, die van december 2016 tot mei 2017 aan de macht was.
