Royals op zondag - 5 uur poseren, 3 wissels en geen tiara: Felipe en Letizia door de ogen van fotografe Annie Leibovitz

De foto's kwamen er op bestelling van de Spaanse centrale bank. De instelling uit 1783 volgt daarmee een eeuwenoude traditie om portretten te laten maken van staatshoofden en eigen gouverneurs. De waardevolle collectie omvat intussen meer dan 100 portretten, inclusief werken van meesters als Goya en Sorolla. De Spaanse geschiedenis wordt dus op doek vastgelegd. Aanleiding om Felipe en Letizia af te beelden is hun dubbel jubileum dit jaar: Felipe zit 10 jaar op de troon en het koppel is 20 jaar getrouwd. Voor het eerst koos de Spaanse bank voor foto's, maar dan foto's op doek zodat de indruk van een schilderij gewekt wordt.  

Er werd aangeklopt bij de beroemde Annie Leibovitz die op haar 75 nog niet aan pensioen denkt. Leibovitz begon haar carrière in 1970 voor het magazine Rolling Stone. Ze maakte naam door Yoko Ono tegen een naakte John Lennon in bed op beeld vast te leggen. Enkele luttele uren later die 8e december 1980 zou Lennon vermoord worden. Leibovitz is voor Felipe en Letizia geen onbekende. Ze ontving van hen in 2013 de gerenommeerde Prins van Asturiëprijs. De fotografe werd vorig jaar gecontacteerd en ging in februari - voor 137.000 euro - aan de slag op het paleis. 

Maandag werden de foto's voorgesteld, sinds woensdag maken ze deel uit van de gratis tentoonstelling 'The tyranny of Chronos' in het hoofdkantoor van de Spaanse centrale bank. 

Leibovitz zette Felipe en Letizia op 7 februari voor haar lens na maandenlang de collectie van de bank te hebben bestudeerd. Ze behield de volledige vrijheid, van setting tot kledij, en hield het intiem. Slechts 4 medewerkers mochten in dezelfde ruimte vertoeven. De fotografe liet de koninklijke tuinen links liggen en koos als locatie voor de Salón de Gasparini, ook wel de mooiste van de ruim 3.000 kamers van het immense Koninklijk Paleis in Madrid genoemd.

De overweldigende zaal uit de 18e eeuw baadt in sierlijke rococostijl, met marmeren vloer en complex borduurwerk. Het koninklijk paar biedt er tegenwoordig recepties aan.

Leibovitz vroeg aan Felipe en Letizia zich op te kleden. De koning probeerde 3 verschillende outfits uit, waaronder een jacquet en rokkostuum. Uiteindelijk is zijn militair uniform - een klassieker, hij is opperbevelhebber van het leger - op de foto te zien.

Het portret van Felipe is duidelijk minder belicht dan dat van Letizia. Opzettelijk. Om het plechtstatige of de ernst van het koningschap te benadrukken. De koningin krijgt de ondersteunende rol toebedeeld, waarbij Letizia 'het licht naar Felipe brengt'.  

De outfit van Letizia was een ander paar mouwen (of beter: werd er een zonder mouwen). Leibovitz vroeg een jurk die de koningin nog nooit had gedragen en het mocht gerust "minder formeel" zijn. Letizia's stiliste dook in de indrukwekkende verzameling van de Stichting Antoni de Montpalau die 6.000 jurken, accessoires, stoffen en documenten herbergt die de geschiedenis van de Spaanse mode weergeven. 2 stukken werden zorgvuldig ontleend: een vintage zwarte baljurk (uit de jaren 40) en een rode satijnen galacape van de Spaanse couturier Cristóbal Balenciaga. De cape is een subtiele knipoog naar Letizia's schoonouders, oud-koning Juan Carlos en oud-koningin Sofía. Balenciaga ontwierp hem speciaal voor gravin/markiezin María del Carmen Ferrer-Cajigal de Rober die ermee wilde pronken op het huwelijk van Juan Carlos met Sofía in 1962.

Tijdens de fotosessie, die kort onderbroken werd voor een lunch, werden honderden foto's genomen. Leibovitz selecteerde een kiekje zonder tiara. Letizia had er nochtans enkele meegebracht, onder meer haar Fleur-de-lis-diadeem, een erfstuk uit 1906.

Tiara's lijken een dingetje bij Leibovitz. Zij mocht in 2007 de Britse koningin Elizabeth II fotograferen. Dat liep niet volgens plan. De Queen kwam te laat aan en bleek slechtgemutst. En dan moest Leibovitz aan hare-majesteit-in-vol-ornaat nog vragen om haar diadeem af te zetten. Bovendien stond de fotografe onder tijdsdruk: Buckingham Palace wilde de shoot op 25 minuten afgerond hebben.

Bekijk: de discussie met Elizabeth II over 'less dressy'

Op de persconferentie is het tweeluik als "artistiek werk van onbeschrijfelijke kwaliteit" geprezen. De Spaanse editie van Vogue schrijft in 'spectaculaire' bewoordingen en People Magazine kopt in superlatieven op 'jaw-dropping' (of adembenemend). Op sociale media zijn de meningen harder verwoord. "Letizia ziet er niet uit als een koningin, ze is een Hollywoodster op de rode loper" en de vergelijking met 'dubbelgangster' en actrice Demi Moore duikt op. 

Vooral de timing voor de 'royale glamour' ligt gevoelig, want het zuiden en oosten van Spanje kregen in oktober en november met een verwoestende zondvloed te maken. Door het extreme weerfenomeen DANA vielen er meer dan 200 doden. Achteraf lekten in de Spaanse pers de blunders van de trage overheid uit.

Dat leidde tot volkswoede toen Felipe, Letizia, lokaal bestuurder Carlos Mazón en premier Pedro Sánchez het rampgebied bezochten. De delegatie werd bekogeld met modder en uitgejouwd voor 'moordenaar'. De politie te paard moest tussenbeide komen. Terwijl Mazón en Sánchez direct werden weggeleid, bleef het koninklijke paar met de getroffenen in dialoog gaan en hen troosten. Het leverde Felipe en Letizia in de kranten respect op.    

Maar met respect ruim je geen puin op. "De 173.000 euro voor Leibovitz had beter besteed kunnen worden", luidt het op Instagram. Nuance is wel dat de foto's 8 maanden voor de overstromingen werden gemaakt. Of Felipe en Letizia tevreden zijn met het resultaat? "We hoeven niet in te gaan op die vraag", aldus een woordvoerder van de Spaanse centrale bank.