Vandaag is het Green Friday, en neen, dat is geen vergissing. De duurzame tegenhanger van koopjesdag Black Friday legt de nadruk op bewust consumeren, en vooral, 'consuminderen'. Al wordt hun duurzame boodschap momenteel gekaapt door grote ketens, om hun bedrijf te greenwashen, stelt Franck Kerckhof, woordvoerder van de Waalse federatie van circulaire economie Ressources.
Niet consumeren, maar 'consuminderen': Green Friday als duurzaam alternatief voor Black Friday
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
"Elke aankoop heeft gevolgen, en daarvan zijn we ons nog niet voldoende van bewust." Daarom richt de Franse milieuorganisatie Envie in 2017 Green Friday op. Met het initiatief willen ze een tegenhanger bieden voor de Amerikaanse koopjesdag Black Friday, die intussen ook wereldwijd goed ingeburgerd is.
Met grote kortingen zetten winkelketens op Black Friday vooral aan tot kopen, liefst zonder al te veel nadenken. Het collectief achter Green Friday wil consumenten vooral bewust maken van hun koopgedrag, wijzen op de gevolgen van massaconsumptie en vooral alternatieve manieren van consumeren aanreiken.
In 2018 sluit ook Ressources, de Waalse federatie van circulaire economie, zich aan bij het initiatief. Woordvoerder Franck Kerckhof: "We wilden echt reageren op de marketingstrategie van Black Friday, en de hele Black Week ervoor. Zo kwamen we terecht bij Green Friday."
Intussen groeit het collectief steeds verder in Europa. Ook in Ierland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Italië duikt het groene initiatief op.
Greenwashing
Al vindt Kerckhof het jammer dat vooral grote winkelketens met aandacht gaan lopen op Green Friday. Vaak zijn hun acties te herleiden tot greenwashing, stelt hij. Daardoor schuift de authentieke boodschap van het initiatief op de achtergrond.
Na 24 uur gaan ze gewoon door met hun productie. Het blijven grote vervuilers, die actief zijn in de lineaire economie
Franck Kerckhof, woordvoerder van Ressources, de Waalse federatie van circulaire economie
"Ze sluiten hun winkels een dag, of stellen voor om producten te herstellen in plaats van ze te verkopen. Na die 24 uur gaan ze gewoon door met hun productie, het blijven grote vervuilers, die actief zijn in de lineaire economie", verklaart Kerckhof.
Wat is het verschil tussen lineaire en circulaire economie?
In lineaire economie worden eerst grondstoffen gewonnen. Vervolgens maakt men daar producten van, die consumenten kunnen kopen. Na gebruik komen ze terecht op de afvalstapel. Het streefdoel is steeds meer produceren, meer verkopen.
Bij circulaire economie wordt afval zoveel mogelijk vermeden. Bestaande producten en materialen worden zo lang mogelijk hergebruikt, gedeeld, hersteld of gerecycleerd. Doel is om de producten zo lang mogelijk te laten meegaan.
De bedrijven hebben volgens hem geen intentie om hun activiteiten om te vormen richting circulaire economie en hergebruik, richting bewust consumeren.
Hij geeft wel toe dat het dankzij deze grote spelers is, dat het concept snel groter geworden is. "Ze hebben Green Friday inderdaad mee groot gemaakt, omdat ze nu eenmaal grote budgetten hebben om te spenderen aan grote mediacampagnes."
Met zulke budgetten zou ook de circulaire economie kunnen inzetten op wijdverspreide reclamecampagnes, om consumenten bewust te maken van hun koopgedrag. Daarvoor is volgens Kerckhof steun nodig vanuit de drie regio's: Vlaanderen, Brussel en Wallonië moeten daarvoor hun handen in elkaar slaan.
Hoe het wel kan
"Als we ooit willen overschakelen van lineaire economie naar circulaire economie, dan hebben we financiële steun nodig", zegt Kerckhof. "Daarvoor is de overheid verantwoordelijk, zowel op Vlaams, Brussels als Waals niveau."
Als voorbeeld wijst hij naar Amsterdam. De stad verspreidt dit jaar in de aanloop naar Black en Green Friday affiches, die gesponsord zijn door stad Amsterdam. Ze maken hun inwoners bewust van hun koopgedrag aan de hand van 5 vragen.
Doe de Green Friday Check , voordat je koopt
Heb ik het product echt nodig?
Ga ik straks nog steeds blij zijn met mijn aankoop?
Kan ik het item ook tweedehands kopen?
Kan ik het eventueel lenen van iemand?
Als iets stuk is, valt het nog te repareren?
365 dagen duurzaam
En dan zijn er nog de ketens die 365 dagen lang aan duurzaamheid doen, en acties op Green Friday daarom overbodig vinden.
"We ondersteunen het initiatief zeker, bewust koopgedrag moet aangemoedigd worden", zegt Linde Brewaeys, communicatiecoördinator van Herw!n, de koepel van Kringwinkel.
Tweedehands kopen is sowieso duurzaam
Linde Brewaeys, actief bij Herw!n
Toch organiseert Kringwinkel vrijdag geen acties. "We voelen de nood niet om deel te nemen aan Green Friday, omdat we die boodschap van duurzaamheid een heel jaar lang uitdragen. Tweedehands kopen is sowieso duurzaam, en dat is ons businessmodel al", zegt Brewaeys.
Dat moet ook het uiteindelijke doel zijn van Green Friday, besluit Kerckhof. "Bedrijven moeten het hele jaar lang inzetten op duurzaamheid, niet slechts 1 week, omdat ze denken dat dat moet."
