Lezen hoeft niet saai te zijn volgens schrijver en illustrator Will-Limba Moleka (25), een geboren verhalenverteller uit Antwerpen met Congolese roots. Met zijn debuutroman en talloze projecten wil hij jongeren opnieuw warm maken voor boeken en werkt hij aan een inclusievere Vlaamse jeugdliteratuur. "Als je leest, ontdek je niet alleen andere werelden, maar ook wie jij bent."
Toppers van morgen - Will-Limba (25) wil jongeren weer meer doen lezen: "Als je leest, ontdek je wie je bent"
Wat is Belgodyssee?
7 weken lang brengt VRT NWS elke zaterdag een portret van een inspirerende jongere, met een boeiend verhaal, een uitzonderlijk talent, een uitgesproken mening. De portretten worden geschreven door studenten.
Dit past in Belgodyssee, een zoektocht naar jong journalistiek talent. De wedstrijd is een initiatief van het Prins Filipfonds, de RTBF en de VRT, in samenwerking met Knack en L’Avenir en met steun van de kanselarij van de eerste minister.
Will-Limba is geboren in Nederland, maar verhuist op zijn 12e naar Wuustwezel, in de Noorderkempen. Net als veel jongeren nu is hij geen geboren boekenworm. Dat verandert door zijn vader, een schilder, die hem inspireert om niet enkel illustrator te worden, maar ook een gemeenschappelijke liefde te ontwikkelen voor boeken.
Zijn vader vindt het belangrijk dat een kind een leesomgeving heeft, dus gaan ze wekelijks naar de bibliotheek. Daar ontdekt hij zijn passie voor comics. "Veel jongeren zoeken lang naar het antwoord op 'Wat wil ik worden?'. Maar zelfs na zijn overlijden, toen ik 18 jaar was, wist ik dankzij hem wat mijn roeping was: anderen inspireren om te lezen."
Unieke debuutroman
Jaren later en na anderhalf jaar schrijven komt dat volledig tot uiting in zijn debuutroman 'Limbaverse' die in september is verschenen. Het jeugdboek vertelt het verhaal van Limba, een 15-jarige Congolese-Angolese jongen die niet van lezen houdt en op avontuur trekt om leesplezier te ontdekken.
De meesten weten niet dat het erg eenzaam kan zijn om auteur te zijn
Er zijn een hoop uitdagingen om een boek uitgegeven te krijgen, zeker als debuutschrijver die alles alleen doet en het meteen heel goed wil doen. "Men zegt dat je eerste boek altijd je slechtste is, maar voor mij moest het meteen uitstekend zijn", zegt hij. Dat had een grote impact op zijn privéleven, "want ik werkte dagelijks aan mijn boek". "De meesten weten niet dat het erg eenzaam kan zijn om auteur te zijn."
Helft jongeren leest nooit boek of strip
Volgens recente cijfers (JOP-monitor, 2023) leest ongeveer de helft van de Vlaamse jongeren tussen 12 en 15 jaar nooit een boek of strip voor ontspanning.
Een daling van leesvaardigheid hangt volgens internationaal onderzoek bovendien samen met een verminderd leesplezier. Ongeveer een derde van de Vlaamse kinderen heeft geen interesse in lezen en heeft weinig boeken thuis.
Jongeren warm maken
Will-Limba probeert jongeren op een originele manier aan het lezen te krijgen. Hij doet dat niet alleen met zijn boek 'Limbaverse'. Hij heeft een organisatie 'Read and relax' opgericht waarbij hij jong-volwassenen samenbrengt om samen te lezen. En hij werkt als leescoach bij jongerenorganisatie 'De kubus'.
"Veel leerkrachten hebben moeite om jongeren te bereiken door het leeftijdsverschil, maar ik ben 25 jaar", zegt hij. "Ik begrijp wat hen bezighoudt en hoe ik ze kan bereiken. Bijvoorbeeld via sociale media." Hij laat hen zien dat lezen geen stoffige hobby is en voordelen biedt. Denk aan het verbeteren van taalvaardigheid, empathie, concentratie en woordenschat.
Hij haalt zijn inspiratie bij een leerkracht die ooit ook op hem dezelfde impact heeft gehad. "Door zijn enthousiasme begon ik zijn boodschap te begrijpen", legt hij uit. Hoewel hij eerst ook twijfels had. "Ik dacht: 'daar gaan we weer, spreken over boeken', maar hij wist me te overtuigen. Dat probeer ik nu ook te doen: met passie en authenticiteit jongeren inspireren om in het onbekende te duiken."
Diversiteit en representatie
Het was voor Will-Limba niet vanzelfsprekend om Vlaams jeugdschrijver te worden, waar diversiteit eerder de uitzondering is. Zo zocht hij naar voorbeeld-auteurs in Nederland van andere gemeenschappen zoals Suriname, Curaçao en Aruba.
"Een boek uitbrengen is niet makkelijk, zeker niet als Congolese jongen", zegt hij daarover. "Ik wil zelf een nieuwe beweging starten en hoop dat er over enkele jaren nog andere (Nederlandstalige, red.) Congolese schrijvers zullen zijn."
Voor mijn familie voelt het alsof ik geschiedenis schrijf
België telt de grootste Congolese gemeenschap in Europa met ruim 100.000 mensen, waardoor de vraag naar zulke schrijvers en boeken heel erg groot is. "Hier in België voelen we de gevolgen van de koloniale geschiedenis nog steeds op mijn gemeenschap", zegt hij.
"En om nu te zien dat ik als Congolees ook mijn eigen cultuur in mijn boek heb kunnen gebruiken, is ongelofelijk. Voor mijn familie voelt het alsof ik geschiedenis schrijf. Dit is een stap in de juiste richting."
Hij voelt daardoor een sterke verantwoordelijkheid om verhalen te vertellen waarin jongeren zichzelf kunnen herkennen. Zo probeert hij met zijn fictionele en diverse personages, representatie in jeugdverhalen te geven. "Er zijn zo weinig verhalen waarin jongeren met Afrikaanse roots zichzelf kunnen herkennen. Dat wil ik veranderen."
Voor Will-Limba is het duidelijk: ieder kind moet zijn eigen held kunnen terugvinden in een boek. Hij hoopt zo een volgende generatie te laten ontdekken hoe plezierig lezen kan zijn.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
