Een winterdip of regendepressie zijn reële fenomenen, maar we nemen de termen beter met een korrel zout. Dat zegt psychiater Kirsten Catthoor nu blijkt dat 2024 het natste jaar ooit gemeten is. De donkere dagen spelen een rol, al hebben we het ook zelf voor een deel in de hand: hoe minder we over slechte gevoelens zeuren, hoe beter we ons voelen.
Een nat voorjaar, een natte zomer, een nat najaar. Aan regen ontbreekt het ons Belgenland niet het afgelopen jaar, waardoor 2024 zelfs het natste jaar ooit gemeten is.
Dat komt ons gemoed niet ten goede. De welbekende winterdip promoveert zich na die eindeloze regen tot een zogenoemde regendepressie. "De psychologische effecten van externe factoren, zoals het weer, zijn ook reëel. We beelden ons dat niet in", zegt psychiater Kirsten Catthoor. Ze werkt in het Ziekenhuis aan de Stroom (ZAS) in Antwerpen en is voorzitter van de Vlaamse Vereniging van Psychiatrie.
Al nemen we beide termen best met een korreltje zout, volgens Catthoor. "Een regendepressie zou ik het niet noemen, maar mensen kunnen zich wel degelijk somber of ongelukkig voelen door het weer. Het is een externe factor die ons belet te leven zoals we dat het liefst willen", legt Catthoor uit.
En leven, dat doen we het liefst zo comfortabel mogelijk, stelt ze.
Donkertedip
Hetgeen somberheid veroorzaakt, en dus ook de winterdip met zich meebrengt, is donkerte. "We hebben licht nodig om ons dag-en-nachtritme in balans te houden", stelt Catthoor. "Licht bepaalt hoeveel melatonine we aanmaken, dat is het hormoon dat we nodig hebben om goed te slapen."
Het hormoon regelt niet alleen onze slaap, maar ook hoe wakker we ons voelen. "In de ochtend moet je melatoninelevel snel dalen, zodat je je fris en monter voelt, en je vlot aan je dag kan beginnen", legt Catthoor uit.
Het weer is de zoveelste factor waarop we geen grip hebben, en dat maakt ons somber
Kirsten Catthoor, psychiater bij het Ziekenhuis aan de Stroom in Antwerpen
Daar gaat het dus mis. "Bij het overgaan van zomer naar herfst vermindert de hoeveelheid licht waaraan we worden blootgesteld", zegt Catthoor. "Het melatoninelevel geraakt uit balans, waardoor we ons minder comfortabel voelen."
En dat gebeurt al eind september, begin oktober, volgens Catthoor. Een winterdip valt dus niet in de winter, maar aan het einde van de zomer.
Wat de dip enkel verergert, is een algemeen gevoel van machteloosheid. "Het zijn al bijzonder sombere dagen. Er gebeuren verschrikkelijke dingen in Oekraïne en Gaza. De boodschappen over ons klimaat en onze economie zijn ook niet min. Het weer is dus de zoveelste factor waarop we geen grip hebben, en dat stemt ons somber."
Regenjas aan en gaan
Nu, kop op: erover zeuren, helpt ons ook niet verder. "Hoe meer je op iets focust, hoe moeilijker het wordt om er afstand van te nemen", zegt Catthoor.
Ga naar buiten, ontmoet mensen, beweeg. Dat wakkert je gelukshormoon weer wat aan
Kirsten Catthoor, psychiater bij het Ziekenhuis aan de Stroom
"Laat het weer niet te veel bepalen wat je doet in je leven", besluit Catthoor. "Ga naar buiten, ontmoet mensen, beweeg. Dat wakkert je gelukshormoon weer wat aan."
Trek dus, ondanks dat de hemelsluizen weer wagenwijd openstaan, toch maar die regenjas aan en ga. Naar buiten, of naar je vrienden. Regendepressie out, gelukshormoon in.
De deal met Libanon: wat is de impact op Gaza? En hoe kan commerciële tv overleven?
