Het aantal diagnoses van chlamydia, gonorroe en syfilis blijft maar stijgen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van gezondheidsinstituut Sciensano. Hebben we dan steeds vaker onveilige seks? Volgens seksuologe Chloé De Bie zijn daar verschillende redenen voor. "We krijgen te weinig seksuele voorlichting", klinkt het.
Steeds meer diagnoses van chlamydia, gonorroe en syfilis: "We krijgen te weinig seksuele voorlichting"
Inass Mouhamou
Gepubliceerd:
Het nieuwste rapport van Sciensano toont een duidelijke stijgende lijn. Bij chlamydia, gonorroe en syfilis, de 3 meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's), is het aantal aandoeningen de afgelopen jaren sterk gestegen.
Ook de cijfers van vorig jaar passen binnen dezelfde trend. Chlamydia was de meest voorkomende soa in België met een geschat aantal diagnoses van 218 per 100.000 inwoners in 2023. Dat is een stijging van 8 procent ten opzichte van 2022 en een stijging van 24 procent ten aanzien van 2021.
Bij gonorroe is die stijging nóg sterker, met een geschat aantal diagnoses van 147 per 100.000 inwoners in 2023. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2 jaar geleden. Ook bij syfilis steeg het aantal diagnoses ten opzichte van het jaar ervoor.
Wat zijn Chlamydia, Gonorroe en Syfilis?
Chlamydia wordt veroorzaakt door een bacterie. Meestal zijn er geen symptomen. Je kan chlamydia dus makkelijk doorgeven zonder het te weten. Als er toch klachten zijn, verschijnen ze ongeveer 2 weken na de besmetting. Chlamydia is goed te behandelen met antibiotica. Zonder behandeling kunnen er ernstige complicaties ontstaan, zoals ontstekingen of vruchtbaarheidsproblemen.
Gonorroe (of druiper) wordt veroorzaakt door een bacterie en leidt vooral bij mannen tot symptomen. Een hevige ontsteking van de urinebuis bijvoorbeeld. Vrouwen hebben meestal geen of weinig duidelijke symptomen. Gonorroe kan behandeld worden met antibiotica. Zonder behandeling kan de aandoening ernstige complicaties veroorzaken.
Ook syfilis wordt door een bacterie veroorzaakt, een besmetting bestaat uit drie stadia. Eerst veroorzaakt de aandoening kleine wondjes op de geslachtsdelen, anus of mond. Die verdwijnen vanzelf. Vervolgens veroorzaakt de bacterie koorts, hoofdpijn, botpijn, haaruitval... Pas jaren na de besmetting kunnen de vitale organen aangetast worden. Syfilis is goed te behandelen met antibiotica, maar vooral in de eerste 2 fases. De schade aan organen is onomkeerbaar.
Te weinig seksuele voorlichting
Dat er vorig jaar meer soa-testen zijn afgenomen, kan de stijging in het aantal diagnoses deels verklaren. "Dat is positief, meer testen helpt om gevallen op te sporen", zegt seksuologe Chloé De Bie in De Wereld Vandaag. Maar volgens haar zijn er ook minder positieve elementen die bijdragen aan de stijgende cijfers.
Zo spreekt De Bie spreekt over een gebrek aan seksuele voorlichting op school. "Volgens de nieuwe eindtermen (die in september vorig jaar bepaald werden, red.), zijn scholen vanaf de tweede graad niet meer verplicht om seksuele voorlichting te geven. Dat creëert problemen."
"Dat leidt ertoe dat we zelfs de basisinformatie rond preventie niet meer meekrijgen. Waar halen jongeren hun informatie dan vandaan? Porno en sociale media. Maar de informatie die daar verspreid wordt is niet altijd wetenschappelijk onderbouwd."
Seksualiteit bespreekbaar maken
Onderwijs speelt daarom een belangrijke rol in de seksuele vorming. Maar ook ouders zouden meer in gesprek moeten gaan met hun kinderen, vindt De Bie. "Tegelijkertijd mogen we mogen niet alleen naar kinderen en jongeren kijken", klinkt het. "Het is ook aan volwassenen en zorgprofessionals om zich beter te informeren en het thema seksualiteit bespreekbaar te maken."
Maar de juiste informatie voor iedereen beschikbaar maken, is niet evident. Daar kan De Bie over meespreken. "Mijn collega's en ik, en organisaties zoals Sensoa proberen daar stevig op in te zetten. Maar dat is niet evident in een sociale mediamilieu waar je gebannen wordt als je het woord seks gebruikt, omdat je volgens de richtlijnen dan aanzet tot seksuele content."
Steeds meer diagnoses van soa's in ons land: hoe komt dat?
Condoommoeheid en meer seks
Een van de andere oorzaken waar Sciensano en De Bie op wijzen, is een verminderd condoomgebruik. "Dat is condoommoeheid. Het condoom wordt dan als lastig ervaren of het lukt niet meteen om het aan te krijgen. Mensen krijgen ook door films en media het idee dat het niet nodig is om een condoom te dragen. Of ze schatten het risico op blootstelling aan soa’s verkeerd in."
"Daarnaast hebben we tegenwoordig ook gewoon meer seksuele contacten dan vroeger. Vandaag is er veel meer openheid rond open relaties en losse seksuele contacten. Hoe meer verschillende seksuele contacten je hebt, hoe groter het risico op een soa natuurlijk."
Sensibilisering blijft daarom essentieel. "Niet alle klachten zijn even aangenaam. Sommige onbehandelde soa’s kunnen verregaande complicaties veroorzaken. Het is daarom veel beter om te voorkomen dan te genezen."
Wie met vragen zit over seksualiteit en seksuele gezondheid kan surfen naar de website van Sensoa .
