In Zuid-Korea komen 175 landen samen voor de laatste internationale onderhandelingsronde van de VN die moet leiden tot een wereldwijd plasticverdrag. Het verdrag is een poging om de wereldwijde crisis van plasticvervuiling aan te pakken. De top start een dag na het chaotische en onbevredigende einde van de klimaattop in Azerbeidzjan. Net als op de COP29 zijn er tegenstrijdige belangen.
In Zuid-Korea start laatste VN-top om tot verdrag te komen tegen wereldwijde plasticvervuiling
Het is de 5e keer dat de landen van de wereld bijeenkomen in een poging om een juridisch bindend akkoord over plasticvervuiling op te stellen. Naast de nationale delegaties zijn er vertegenwoordigers van de plasticindustrie, wetenschappers en milieuactivisten aanwezig die willen bepalen hoe de wereld het groeiende plasticprobleem aanpakt. "We moeten een einde maken aan de plasticvervuiling voordat de plasticvervuiling een einde aan ons maakt", zei Kim Wansup, de Zuid-Koreaanse minister van Milieu, tijdens de openingssessie. Volgens de Verenigde Naties "stikt de planeet in plastic".
"Controleer ontwerp, productie, consumptie van plastic"
De beste hoop op een oplossing voor het probleem van plastic afval ligt in een ontwerpdocument van 70 pagina's met sterk tegenstrijdige standpunten. De gesprekken zullen duren tot en met zaterdag. De landen zullen proberen er een wereldwijd verdrag van te maken.
Onder leiding van Noorwegen en Rwanda zeggen 66 landen plus de Europese Unie dat ze de totale hoeveelheid plastic op aarde willen aanpakken door ontwerp, productie, consumptie en de plaats waar plastic terechtkomt te controleren.
Plasticindustrie: "Plastic uit milieu houden, geen productieplafond"
Maar sommige plasticproducerende olie- en gaslanden, waaronder Saoedi-Arabië, gesteund door lobbyisten van de fossiele brandstoffenindustrie, zijn het daar niet mee eens. Ze verzetten zich krachtig tegen elke beperking van de plasticproductie. Het meeste plastic wordt namelijk gemaakt van fossiele brandstoffen. Saoedi-Arabië is 's werelds grootste exporteur van primair polypropyleen, een veel voorkomend type plastic. Het was volgens de Plastics Industry Association vorig jaar goed voor naar schatting 17 procent van de export.
De plasticindustrie zelf pleit voor een verdrag dat zich richt op het herontwerpen van producten uit plastic, recycling en hergebruik, ook wel 'circulariteit' genoemd. Chris Jahn, van The International Council of Chemical Associations, zei dat de onderhandelaars zich moeten concentreren op het voorkomen dat plasticafval in het milieu terechtkomt om tot een overeenkomst te komen. En niet op de beperking van de plasticproductie. "Veel landen zullen niet toetreden tot een verdrag als daarin productieplafonds zijn opgenomen", zei hij. "Om vooruitgang te blijven boeken en te groeien als wereldeconomie zullen er meer kunststoffen komen", voegde Jahn eraan toe. "Dus we moeten streven om die kunststoffen in de economie en uit het milieu te houden", besloot Jahn.
VS "overweegt" mondiale doelstellingen
De delegatie van de Verenigde Staten zei aanvankelijk dat landen hun eigen actieplannen moeten ontwikkelen, een standpunt dat als gunstig voor de industrie wordt gezien. Deze zomer veranderde het standpunt en zei de VS open te staan voor mondiale doelstellingen voor het terugdringen van de plasticproductie. Milieugroeperingen beschuldigden de VS er wel van terug te krabbelen naarmate de onderhandelingen naderden.
736 ton in 2040 zonder beleidswijziging
Volgens de intergouvernementele Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling zal de productie en het gebruik van plastics wereldwijd 736 miljoen ton bereiken tegen 2040, zonder beleidswijzigingen. Een stijging van 70 procent tegenover 2020.
Uit recent onderzoek blijkt dat het nog steeds mogelijk is om de plasticvervuiling bijna te beëindigen. Het beleid dat het meeste verschil maakt, is onder meer verplichten dat nieuwe producten voor 40 procent uit gerecycleerd plastic bestaan. Daarnaast het beperken van de plasticproductie tot het niveau van 2020 en het aanzienlijk investeren in het beheer van plasticafval, zoals het beheren van stortplaatsen en een kleine vergoeding invoeren voor verpakkingen in plastic.
"Het verdrag is de enige manier om plasticvervuiling op deze schaal tegen te gaan", zegt Douglas McCauley, professor aan Universiteit van Santa Barbara.
Vorige top was mislukking
De vorige 4e gespreksronde, in Ottawa in april 2024, werd beschouwd als een mislukking. Er werd weinig vooruitgang geboekt over hoe een oplossing eruit zou moeten zien. Landen die fossiele brandstoffen produceren, blokkeerden namelijk bepaalde maatregelen, zoals het beperken van de productie van nieuw plastic.
