Volgens Open VLD-voorzitter Eva De Bleeker is het voor de Arizona-partijen zo goed als onmogelijk om voor het einde van het jaar nog een volledige begroting op te maken. De regeringsonderhandelingen lopen nog en een begroting opstellen "duurt maanden", zegt de voormalige staatssecretaris voor Begroting in De Zevende Dag. Als er geen begroting is, kunnen er op 1 januari ook geen grote hervormingen doorgevoerd worden.
Geen grote hervormingen op 1 januari? "Begroting opmaken vóór einde van het jaar kan eigenlijk niet meer"
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Er is nog geen nieuwe federale regering en de tijd tikt ongenadig weg. De onderhandelende Arizona-partijen willen grote hervormingen doorvoeren en hopen dan ook dat er nog voor het einde van het jaar een regering kan gevormd worden én dat die voor 1 januari een goedgekeurde begroting kan voorleggen. Lukt dat niet, dan zullen de geplande hervormingen een jaar moeten uitgesteld worden.
Een begroting voor 1 januari is ijdele hoop, denkt Open VLD-voorzitter Eva De Bleeker die zelf van oktober 2020 tot november 2022 staatssecretaris van Begroting was onder premier De Croo. "Op technisch vlak een volledige begroting opstellen waarin alle geplande hervormingen al zijn opgenomen, dat duurt enkele maanden", zegt ze in De Zevende Dag.
"Toen ik staatssecretaris werd op 1 oktober zei men: ‘Oei, 3 maanden, dat zal zeer krap worden.’ Nu is er slechts 1 maand en 1 week over. Dan kan dat eigenlijk gewoon niet meer."
Voorlopige twaalfden
Als er voor het einde van het jaar geen goedgekeurde begroting op tafel ligt, zal de regering in lopende zaken (de Vivaldi-regering van uittredend premier De Croo) moeten werken met een begroting met voorlopige twaalfden. Dat wil zeggen dat er elke maand slechts 1/12e van het budget (+ indexatie) kan uitgegeven worden van de begroting van het jaar ervoor.
Federaal onderhandelaar Jan Jambon (N-VA) gaf vorige week al aan dat hij rekening houdt met zo'n scenario. “Het schema wordt stilaan heel strak. Als het niet lukt om snel een regering te vormen, moeten we een korte periode met voorlopige twaalfden werken”, klonk het in De Zevende Dag.
Fiscale jaar 2025 dreigt verloren te gaan
Wetstraatwatcher Ivan De Vadder in VRT NWS-podcast 'Onder ons: politiek'
De Bleeker ziet vandaag geen andere optie meer dan met voorlopige twaalfden werken. Maar hoe gaat dat dan praktisch in zijn werk? "Je kan maand per maand met zo’n begroting werken of je kan meteen kiezen om dat voor een volledig kwartaal te doen", geeft de voormalige staatssecretaris voor Begroting aan.
De begrotingscontrole vindt meestal plaats in het voorjaar, in maart of april. "Als er tegen dan een nieuwe regering is die een volledige begroting klaar heeft, kan die overgenomen worden."
In zo'n scenario gaat "het fiscale jaar 2025 eigenlijk verloren", zegt Wetstraatwatcher Ivan De Vadder in de VRT NWS-podcast 'Onder ons: politiek'. "Dan kan je pas in 2026 met nieuwe maatregelen beginnen. Je verliest een volledig jaar van mogelijke andere inkomsten of besparingen die je wil invoeren."
"De voorzitterverkiezingen bij Groen zijn een gemiste kans"
Ook discussie over budget voor ziekteverzekering
Het kernkabinet van de ontslagnemende regering-De Croo komt morgen samen om een begroting met voorlopige twaalfden voor te bereiden. Ook de begroting van het RIZIV, de overheidsdienst die instaat voor de ziekteverzekering, zou tijdens die vergadering aan bod komen. Want het RIZIV weet nog niet hoeveel geld het volgend jaar zal krijgen.
Ontslagnemend minister van Welzijn Frank Vandenbroucke (Vooruit) wil de middelen voor het RIZIV verhogen met 2,5 procent - bovenop de index -, maar de liberalen vinden dat het aan de volgende regering is om die knoop door te hakken.
De Bleeker maakt in De Zevende Dag de vergelijking met het bedrijfsleven: "Als je als CEO van een bedrijf weet dat er volgende maand een nieuwe bedrijfsleider komt, dan zou het onlogisch zijn om nog beslissingen te nemen over investeringen voor de komende jaren."
De liberalen van Open VLD zullen wellicht geen deel uitmaken van de volgende regering, de socialisten van Vooruit naar alle waarschijnlijkheid wel . "Natuurlijk wil minister Vandenbroucke dit nu al binnenhalen", zegt De Bleeker. "Dan hoeft hij daar tijdens de lopende onderhandelingen niks meer voor in de plaats te geven."
"Alexander De Croo zal een begroting met voorlopige twaalfden op poten zetten, maar het zou niet correct zijn dat deze regering nu al zal bepalen wat de volgende regering zal doen op het vlak van gezondheidszorg", stelt De Bleeker duidelijk.
