Carnavalstraditie in As: 7 typetjes geven beste van zichzelf tijdens 'tonspreken'

Het 'tonpraten' of 'buuttereednen' is een oude carnavalstraditie en er bestaat zelfs een school voor: Buutte Onderwijs Limburg (BOL). "Het is eigenlijk stand-up comedy avant la lettre. Denk aan typetjes zoals Joske Vermeulen", zegt lector Erik Verheyen, die 25 jaar ervaring heeft als buuttereedner. Lector Roger Schepers heeft zelfs 44 jaar ervaring. Hij is ook de presentator van de try-out.

"Om een goede buuttereedner te zijn moet je zelf een humoristische tekst schrijven", zegt Schepers. "Dat moet een goed begin, midden en slot hebben. Wij leren de knepen van het vak zoals mimiek en schminken. Inspiratie voor een goed typetje haal je uit het dagelijks leven: bijvoorbeeld door te observeren op een terras. Er is maar 1 doel: het publiek aan het lachen krijgen."

"Ik sta al 14 jaar in de ton", zegt Eddy Rochus. "Dit jaar speel ik Lui Luicke. Hij is te lui om te werken en heeft heel veel pech. Dat vertolk ik doorheen de hele buutte. "Je begint met het zoeken van een typetje en sprokkelt tekst bij elkaar waarmee je ongeveer 15 minuten kan vullen. Elke halve minuut moet je eigenlijk een lachsalvo geven en de aandacht van het publiek houden. Je bent dar toch een half jaar tot een jaar mee bezig. Dat oefenen we elke week in, samen met de cursisten van de BOL."

Stephanie Gielen van carnavalsvereniging De Stroopmennekes uit Borgloon komt al verschillende jaren kijken: "Het was heel goed, zoals elk jaar. We supporterden natuurlijk een tikkeltje meer voor onze voorzitter Eddy Rochus, maar eigenlijk supporteren we voor iedereen. Wat het zo leuk maakt? Het is gewoon een namiddag verstand op nul en luisteren."

Het is uiteindelijk Pastoor Hugodiktus, gespeeld door Hugo Verbilsen, die met de trofee naar huis mag. "De tonsprekers geven elkaar punten", legt Vanbilsen uit. "De jury geeft feedback over wat er beter kan. Het is leuk om de trofee te krijgen, maar het belangrijkst is dat we humor brengen. Dat is het beste medicijn."