Op de klimaatconferentie in Bakoe is er een akkoord gevonden over de koolstofmarkten, een van de belangrijke nevendossiers. Door dat systeem van koolstofmarkten kunnen bedrijven uitstoot van broeikasgassen afkopen via projecten in het Zuiden bijvoorbeeld. Maar volgens An Lambrechts van Greenpeace, die het dossier van dichtbij volgt, schuilt er een gevaar in het systeem en is de tekst niet sterk genoeg.
Applaus op de COP voor deal koolstofmarkten, al opent het volgens Greenpeace deur voor misbruik
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Er wordt al heel lang onderhandeld over de zogenoemde koolstofmarkten, ook wel bekend als artikel 6 in het klimaatjargon. Het is een vrij abstract dossier maar niet onbelangrijk, want het gaat rechtstreeks over de uitstoot van broeikasgassen.
Het principe is dat koolstof verhandeld kan worden. Lees: vervuilende bedrijven of bijvoorbeeld luchtvaartmaatschappijen kunnen hun koolstofuitstoot afkopen door te investeren in projecten elders - vaak in het Zuiden - die CO2 uit de lucht halen.
Zo kan een bedrijf of een land dat de uitstootcijfers niet haalt, de boekhouding toch nog rechttrekken. Het gaat om een wereldwijd systeem, niet te verwarren met de aparte interne Europese koolstofmarkt ETS.
Maar het gevaar bestaat dat uitstoters daardoor minder moeite gaan doen om hun eigen emissies te beperken, terwijl het systeem niet altijd even efficiënt werkt. Dat is al gebleken de vorige jaren.
EU probeerde tekst nog te verbeteren
"We zijn niet zo blij met het akkoord, omdat het de deur openzet om via allerlei mechanismen (offsets in het Engels, red.) de uitstoot niet af te bouwen. Dat verlengt de levensduur van fossiele brandstoffen", vertelt Lambrechts.
"Het wordt ook verkocht als alternatief voor een goed akkoord op klimaatfinanciering, maar we weten op basis van de vrijwillige koolstofmarkt dat de resultaten voor uitstootvermindering niet zo denderend zijn." Zo is er onduidelijkheid over cijfers en resultaten van bepaalde projecten.
Ngo's wilden daarom absoluut een sterke, transparante tekst, zodat het systeem niet misbruikt kan worden. Maar dat is volgens critici onvoldoende het geval. Gisteren probeerde de EU naar verluidt nog enkele dingen te verbeteren, zonder veel resultaat.
Dit kan de geschiedenis ingaan als de offsets COP, waar de fossiele industrie een groot cadeau heeft gekregen om verder te vervuilen
An Lambrechts, specialist koolstofmarkten bij Greenpeace
Grote veranderingen aan de tekst worden niet meer verwacht voor de stemming in de plenaire vergadering straks. "Als art. 6 hier officieel wordt goedgekeurd op basis van de teksten die voorliggen, gaat deze COP de geschiedenis in als de offsets COP, waar de fossiele brandstoffenindustrie een groot cadeau heeft gekregen om verder te vervuilen", laat Lambrechts weten.
De Amerikaanse luchtvaartindustrie krijgt volgens haar nu "een vrijbrief om haar broeikasgasuitstoot af te kopen in plaats van te verminderen."
"De integriteit van deze beslissingen is ver te zoeken. De deur staat nu ook open voor offset-activiteiten zoals artificiële koolstofopslag in landbouwbodems. Dat kan niet alleen het klimaat, maar ook mens en milieu ernstig schaden."
Luid applaus in de plenaire zaal
De tekst werd 's avonds laat ook formeel aangenomen op deel 1 van de plenaire vergadering, waarin enkel vooraf afgeklopte teksten passeerden. Er weerklonk heel wat applaus in de zaal, vooral van landen die er een centje aan kunnen verdienen zoals Afrikaanse landen. Dat er eindelijk überhaupt een akkoord is na vele jaren onderhandelen, speelde zeker ook mee.
Voorstanders wijzen op het hele kader van regels dat zou moeten voorkomen dat bedrijven zomaar hun ding kunnen doen en zien het glas halfvol. Zij weigeren te spreken van een 'offsets COP' zoals Greenpeace. Dat zal gastland Azerbeidzjan zeker ook doen. Zij zullen het als een succes op de COP in de markt zetten.
Maar van de delegatie van Burkina Faso bijvoorbeeld hoorden we dat ze niet tevreden zijn, omdat het de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen kan dwarsbomen.
