De wereldwijde uitstoot van broeikasgassen stijgt nog altijd, maar daaraan komt binnenkort wellicht een einde. Dat zegt de energiedenktank Ember. De helft van alle economieën verbruikt nu al minder fossiele brandstoffen dan 5 jaar geleden, en ook China lijkt op de goede weg. Toch is het belangrijk dat de wereld op de COP in Bakoe vasthoudt aan de uitstap uit fossiele brandstoffen als hij de klimaatverstoring wil afremmen, zegt Ember.
Einde van fossiele tijdperk nadert: helft van economieën wereldwijd verbruikt nu al minder steenkool, olie en gas dan 5 jaar geleden
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Op de vorige VN-klimaatconferentie, vorig jaar in Dubai, besloot de wereld voor het eerst dat het gebruik van fossiele brandstoffen afgebouwd moet worden. Vandaag staat die beslissing echter op de helling. Op de klimaatconferentie in Bakoe, die in principe vandaag afloopt, weigeren olielanden onder leiding van Saudi-Arabië dat voornemen te bevestigen.
Nochtans is de wereld nu al goed op weg. De energiedenktank Ember bekeek de elektriciteitsproductie van alle economieën. Net niet de helft daarvan, 107 om precies te zijn, wekken vandaag al minder elektriciteit op met fossiele brandstoffen dan 5 jaar geleden. Daar stoot de elektriciteitsproductie vandaag dus minder broeikasgassen uit dan toen.
78 van die economieën hebben fossiele brandstoffen rechtstreeks vervangen door klimaatvriendelijkere technologieën zoals wind-, zonne- of kernenergie.
De meerderheid daarvan, 48, heeft de elektriciteitsproductie ondertussen zelfs nog kunnen doen stijgen. In 25 economieën is er in het totaal minder elektriciteit geproduceerd. Daar is de vraag teruggevallen of is er meer elektriciteit geïmporteerd.
4 economieën, ten slotte, zijn erin geslaagd de productiegroei volledig af te dekken met groene energie.
Chinese uitstoot stagneert
Maar nog belangrijker, zegt Ember, is dat China "op de rand van een nieuw tijdperk staat". China is de grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, onder andere doordat het de helft van zijn elektriciteit opwekt met steenkool. Dat is de minst klimaatvriendelijke fossiele brandstof.
Maar tijdens het tweede kwartaal van dit jaar is de Chinese CO2-uitstoot teruggevallen, en ook in het derde kwartaal is die niet opnieuw gestegen.
Een halfjaar is te kort om grote conclusies aan te verbinden, maar Ember ziet er een signaal in dat ook de Chinezen wel eens hun uitstootpiek achter de rug zouden kunnen hebben. Naast fossiele brandstoffen zet het land ook zeer sterk in op groene energie. Vorig jaar werd twee derde van alle zonnepanelen en windturbines over de hele wereld in China geïnstalleerd.
Ambitieus akkoord in Bakoe noodzakelijk
Hoewel de uitstoot van broeikasgassen vandaag nog steeds toeneemt, zou dat binnenkort wel eens niet meer het geval kunnen zijn.
Zodra de daling is ingezet, is het een kwestie om die uitstoot zo snel mogelijk terug te brengen naar netto-nul. Klimaatwetenschappers verwachten dat de klimaatverstoring dan pas zal afremmen, en dat bijvoorbeeld overstromingen of hittegolven niet meer nóg erger zullen worden.
Maar daar zijn we vandaag nog lang niet. Met de maatregelen van vandaag zal de wereld in 2100 gemiddeld 3,1 graden Celsius warmer zijn dan 150 jaar geleden. Het klimaatakkoord van Parijs legt de lat nochtans op "een eind onder de 2 graden". Dat is de grens waarbij de gevolgen van de klimaatverstoring volgens wetenschappers nog iet of wat onder controle gehouden kunnen worden.
Er is dus veel meer nodig. Nochtans zou het al bijna volstaan om gewoon uit te voeren wat er op de vorige klimaatconferentie is besloten. Als de wereld de capaciteit aan hernieuwbare energie daadwerkelijk verdrievoudigt tegen 2030, en de efficiëntie verdubbelt, is 85 procent van de kloof al overbrugd, rekent Ember voor. Dat zou de wereldwijde CO2-uitstoot tegen 2035 halveren.
De technologie die daarvoor nodig is, hebben we al: elektrische wagens, warmtepompen en efficiënte airco's. Het komt er nu op aan die zo snel mogelijk uit te rollen. Daar kan een ambitieus akkoord in Bakoe een rol in spelen, zegt Ember: bijvoorbeeld door nieuw klimaatgeld toe te zeggen voor klimaatinvesteringen in armere landen, of door vast te houden aan de uitstap uit fossiele brandstoffen.
