De Afrikaanse landen willen absoluut een bedrag in de slottekst van de klimaatconferentie, en liefst eentje in de richting van enkele honderden miljarden de eerste jaren. Dat vertelt een ervaren onderhandelaar voor Gambia in een gesprek met VRT NWS. "We zijn maar verantwoordelijk voor 0,01 procent van de klimaatopwarming, maar voelen een grote impact, bij de oogst en aan onze stranden."
Onderhandelaar van Gambia wil absoluut bedrag zien in akkoord klimaatconferentie, "anders komt succes volgende COP in gevaar"
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Een busrit heeft soms onverwachte voordelen. Op de pendelbus van het centrum naar het Olympisch stadion waar de COP plaatsvindt, raak ik vanmorgen aan de praat met Bubu Pateh Jallow uit Gambia, een wat oudere man die ernst en wijsheid uitstraalt maar evengoed een gulle lach heeft.
Pateh blijkt een senior negotiator, een onderhandelaar met de nodige ervaring. "Het is mijn 22e COP en een van de moeilijkste. Ik ben hier om mijn vanmorgen jonge teamgenoten met raad en daad bij te staan," vertelt hij.
De centen blokkeren al de rest
Het is officieel de laatste onderhandelingsdag en alles zit muurvast. Voor zijn zware dagtaak wil Pateh kort even tijd maken voor een interview. "Ik denk dat er nog wel iets uit de bus komt. De gesprekken worden opgehouden door het financiële luik - hoeveel rijke landen in het klimaatfonds zouden moeten stoppen voor arme landen, red."
Volgens Pateh wordt al de rest dus momenteel geblokkeerd door de discussie over de centen voor het fonds. De rest, dat gaat dan over adaptatie en het verminderen van de uitstoot. "Dit is de COP van het geld. We moeten een bedrag overeenkomen", benadrukt Pateh. De groep van arme landen (waaronder de Afrikaanse landen) willen absoluut een bedrag als symbool om mee te nemen.
Impact op volgende COP dreigt
Het toont meteen aan wat er op het spel staat: als de slottekst te zwak of te vaag blijft, worden er wonden geslagen, wat het succes van de volgende COP in Brazilië in gevaar kan brengen, denkt ook Pateh.
Tegen de lente moeten de landen scherpere ambities formuleren voor een lagere uitstoot van broeikasgassen, mitigatie (tempering van de klimaatopwarming) in klimaattermen.
Mitigatie zal hét thema worden van COP30 in Belém, want ook daar is dringend een sterk akkoord nodig, zo blijkt uit allerlei alarmerende klimaatrapporten.
"China en Saudi-Arabië mogen bij groep arme landen"
Hoeveel geld er precies op tafel moet komen in Bakoe, laat Pateh open. Liefst 1.300 miljard tegen 2035, en jaarlijks enkele honderden miljarden tegen 2030, maar het gaat vooral ook om de symbolische geste.
Opvallend: landen als China en Saudi-Arabië mogen voor hem in de groep van arme landen blijven. Onder meer hun positie bemoeilijkt de gesprekken: de rijke landen vinden dat ze daar intussen niet meer thuishoren, en dat ze moeten meebetalen (of toch niet meer bij de ontvangers mogen zijn).
"Zij mogen bij de groep van arme landen zijn. Landen als China en India doen heel veel voor het klimaat met hernieuwbare energie. Maar misschien moet hun status op termijn een upgrade krijgen."
Erosie op stranden, kleinere oogsten
Gambia kan intussen wel wat extra geld gebruiken om zich te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverstoring. De impact is er groot. Pateh noemt het zelf "een van de kwetsbaarste landen voor klimaatverandering ter wereld".
"We hebben te maken met erosie op het strand, maar stranden zijn belangrijk voor ons toerisme. En de oogsten zijn kleiner. Denk aan rijst en maïs. Voor sommige gewassen verwachten we een reductie van 28 procent in opbrengst (structureel, red.)."
Pateh slaakt een diepe zucht. "Weet je, we zijn als land verantwoordelijk voor 0,01 procent van de wereldwijde uitstoot. Maar de impact is voor ons helaas niet in verhouding."
