Jongeren uit omgeving van Umicore in Hoboken hebben verhoogde loodwaarden in hun bloed: "Hebben meer gedragsproblemen en grotere kans op luchtweginfecties"

Halfjaarlijks worden de loodwaarden in het bloed van kinderen uit de omgeving van de Umicore-fabriek gemeten. Bij jongeren werden die loodwaarden, net zoals de metalen cadmium en arseen, van februari 2023 tot januari 2024 voor het eerst onderzocht. Daaruit blijkt nu dat de loodwaarden bij 200 jongeren uit Hoboken, Hemiksem en Kruibeke 13 procent hoger liggen dan het Vlaamse gemiddelde.

Umicore had de voorbije jaren forse maatregelen genomen nadat in 2021 uit een onderzoek van "Pano" en Knack bleek dat de milieuvergunning van het metaalverwerkend bedrijf gebaseerd was op twintig jaar oude - achterhaalde - wetenschappelijke inzichten over de risico's van lood in bloed. De getroffen maatregelen bleken ook een effect te hebben op wie rond de fabriek woont. 

Zo werden de dichtstbijzijnde woningen opgekocht en werd gestart met het aanleggen van een groene buffer. Ook in de fabriek zelf werd de uitstoot van metalen nog verder beperkt en werd meer rekening gehouden met sterke wind.

Voor het eerst werden nu ook de loodwaarden bij jongeren uit de omgeving onderzocht. "De resultaten lagen in de lijn van de verwachting", aldus onderzoekster Elly Den Hond. "Bij arseen krijgen we een gemengd beeld, cadmium is lager dan in de rest van Vlaanderen, maar de loodwaarden liggen duidelijk hoger."

"Lood is schadelijk voor de gezondheid", gaat Den Hond verder. "Het vermindert de ontwikkeling van de hersenen, de jongeren hebben een grotere kans op luchtweginfecties en kampen met meer gedragsproblemen. Mensen gaan er niet meteen ziek van worden, maar het zijn belangrijke signalen die we moeten oppikken."

Mensen die in de omgeving van de fabriek wonen, kunnen zelf ook maatregelen nemen. Daarom wordt onder meer aangeraden om voldoende de handen te wassen of de tanden te poetsen. "We vragen de mensen ook om regelmatig met nat te poetsen en om hun huis voldoende te ventileren", zegt Joris Moonens, woordvoerder van het departement Zorg.

"De resultaten zijn een duidelijk signaal om de maatregelen voor de opvolging van de uitstoot, milieuverontreiniging en blootstelling verder te zetten", gaat Moonens verder. "Momenteel zijn er geen dringende extra ingrepen nodig. De resultaten worden nu wel verder geëvalueerd om te kijken of de huidige adviezen en maatregelen moeten bijgestuurd worden."

Ook bij Umicore hadden ze deze resultaten verwacht. "Er is duidelijk een impact van de nabijheid onze fabriek", klinkt het bij Johan Ramharter, verantwoordelijke voor de Umicore-fabriek in Hoboken. "Maar de laatste 20 jaar is er duidelijk een verbetering in de loodwaarden. We denken dus dat al onze inspanningen daartoe bijdragen."

Umicore is momenteel niet van plan om extra maatregelen te nemen. "Daar wordt voorlopig ook niet op aangestuurd door de stad of de Vlaamse overheid", besluit Ramharter. "We blijven samenzitten in een werkgroep waarin we deze resultaten en die van de halfjaarlijkse metingen bespreken."