Van vlijmscherpe maatschappijkritiek tot dieppersoonlijke jeugdtrauma’s, meestal in het Nederlands en sinds kort ook in het Somalisch: singer-songwriter IKRAAAN laat zich met haar muziek niet snel in een hokje plaatsen. Sinds kort weet de 26-jarige Brusselse dat ze autisme heeft. "Het voelt vaak alsof iedereen een spel speelt waarvan ik de spelregels niet ken."
Toppers van morgen - IKRAAAN (26) zingt trauma’s van zich af: "Soms moet ik dagenlang bekomen van optreden"
Wat is Belgodyssee?
7 weken lang brengt VRT NWS elke zaterdag een portret van een inspirerende jongere, met een boeiend verhaal, een uitzonderlijk talent, een uitgesproken mening. De portretten worden geschreven door studenten.
Dit past in Belgodyssee, een zoektocht naar jong journalistiek talent. De wedstrijd is een initiatief van het Prins Filipfonds, de RTBF en de VRT, in samenwerking met Knack en L’Avenir en met steun van de kanselarij van de eerste minister.
IKRAAAN, of voluit Ikraan Mohamed Haji, is al haar hele leven bezig met muziek. Maar haar eerste echte nummer schrijft ze pas op haar 14e. Intussen heeft ze 2 albums uit. In 2020 schopt ze het zelfs tot de finale van 'De nieuwe lichting' op Studio Brussel.
In haar muziek is ze scherp voor onze maatschappij, al is dat naar eigen zeggen eerder onbewust. "Ik schrijf gewoon wat ik oprecht voel", vertelt ze. "Het is nooit mijn intentie om maatschappijkritische muziek te maken. Dat gebeurt gewoon vanzelf. Er is zoveel onnodig leed, verdeeldheid en armoede."
Tegelijk creëert die maatschappijkritiek voor haar ook veel stress. "Ik probeer me steeds aan te passen aan een wereld die precies niet voor mij is", zegt ze daarover. Een gevoel waar ze lang mee zit, maar dat ze pas recent heeft kunnen plaatsen.
Het voelt vaak alsof mensen gewoon een spel aan het spelen zijn en ik de spelregels niet begrijp
Ikraan Mohamed Haji
2 jaar geleden vielen alle puzzelstukjes in elkaar toen ze de diagnose autisme kreeg. Een opluchting, zegt ze zelf. "Het voelt vaak alsof mensen gewoon een spel aan het spelen zijn en ik de spelregels niet begrijp."
"Tegelijk maakt het meedraaien in onze samenleving extra moeilijk", vertelt ze. Zeker de combinatie van artiest zijn en autisme is niet altijd gemakkelijk. "Die 2 dingen passen gewoon niet bij elkaar. De overstimulatie tijdens een optreden is bijvoorbeeld enorm. Daarna crash ik gewoon en kan ik 2 dagen niets doen. Gewoon omdat het teveel was."
Autisme op latere leeftijd
In België zijn ongeveer 117.000 mensen met een autismespectrumstoornis (Cijfers: Autisme Vlaanderen). Hoewel de meeste diagnoses in de kindertijd worden gesteld, komen diagnoses op later leeftijd steeds vaker voor. Dit komt vooral door toegenomen bewustmaking.
"Bij vrouwen kunnen de kenmerken atypisch zijn en subtieler dan bij mannen, ook dat speelt mee", zegt professor Roeljan Wiersema (UGent) die onderzoek doet naar autisme. "Vrouwen lijken vaak socialer, maar dit lukt door anderen te imiteren en veel te camoufleren. Dit is heel vermoeiend, kan te veel stress veroorzaken en zelfs leiden tot een autistische burn-out."
Impact op anderen met muziek
Mentale gezondheid is de rode draad doorheen haar muziek: van de donkere teksten in haar debuutalbum 'Geestelijke gezondheidszorg' tot het hoopvollere vervolg 'Schemerlicht'. "Ik schrijf niet alles vanuit mijn eigen ervaringen", benadrukt ze. "Soms is het eens vanuit iemand anders zijn perspectief, maar ik heb wel altijd een connectie met het verhaal."
Met 'Geestelijke gezondheidszorg' besefte ik dat je echt een verschil kunt maken in iemands leven
Ikraan Mohamed Haji
In 'Geestelijke gezondheidszorg' probeert ze haar eigen trauma's van zich af te zingen. Ze had nooit verwacht dat het album zo'n impact zou hebben op anderen. "Ik heb het voor mezelf gecreëerd", vertelt ze. "Pas toen ik hoorde hoeveel het voor anderen betekende, besefte ik dat je echt een verschil kunt maken in iemands leven."
Haar nieuwste worp 'Schemerlicht' is hoopvoller. Zowat de krachtigste boodschap van dat album is dat je waarde niet afhangt van wat anderen van je denken. Ikraan wil hiermee een tegengeluid bieden in een samenleving die volgens haar te sterk focust op prestatie. Dat is vooral te horen in 'Waardig', het nummer dat ze ook zelf het liefste brengt.
Moedertaal en Mr. Teddy Bear
Met de nummers 'Qorraxdeyda (Mijn zon)' en 'Carruurnimo (Jeugd)' zingt ze voor het eerst ook in het Somalisch. "Ik was wat aan het experimenteren met de taal en ik vond het resultaat erg mooi." Al is ze er nog niet uit of het bij een eenmalig experiment blijft. "Als het gebeurt, gebeurt het gewoon. Ik ga naar de studio en laat me verrassen. Zo bewaar ik mijn liefde voor de creativiteit."
Bekijk - de videoclip van 'Carruurnimo (Jeugd)':
Bijna overal waar Ikraan naartoe gaat, neemt ze haar beertje 'Mr. Teddy Bear' mee. Ze kocht de knuffel eerder dit jaar in de VS. "Ik voel dat ik voor het eerst kind kan zijn", vertelt ze. "Toen ik opgroeide, hadden we het niet breed en durfde ik nooit echt iets te vragen. Ik had nooit de intentie om iets materieels te willen, maar toen ik dit beertje zag in de winkel, klikte het gewoon."
Van de donkere ogen, tot het "happy strikje" zoals ze het zelf noemt, Ikraan herkent zichzelf in de knuffel. "Ik heb het gevoel dat dit beertje echt heeft geleefd, veel heeft meegemaakt en uiteindelijk bij mij terecht is gekomen. We rocken gewoon samen, we passen echt bij elkaar", lacht ze.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
