Astronomen van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht hebben voor het eerst een ingezoomde foto kunnen maken van een ster buiten ons Melkwegstelsel. De ster is liefst 160.000 lichtjaar van ons verwijderd en was op het moment van de opname aan het einde van haar leven.
Astronomen maken eerste close-up van ster buiten onze Melkweg, op 160.000 (!) lichtjaar van de aarde
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Toegegeven, zo spectaculair ziet de foto er op het eerste gezicht niet uit. Maar dat wordt het wel als je je bedenkt dat je kijkt naar een ster die zich op maar liefst 160.000 lichtjaar van hier bevindt.
Je kijkt met andere woorden 160.000 jaar terug in de tijd. Want zo lang heeft het licht erover gedaan om ons te bereiken.
De ster, met de naam WOH G64, maakt deel uit van de Grote Magelhaense Wolk, een sterrenstelsel dat rond onze Melkweg draait. Het is een zogenoemde 'rode superreus'. WOH G64 is namelijk zo'n 2.000 keer groter dan onze zon.
Astronomen kennen en bestuderen deze ster al tientallen jaren. Maar een echte foto van de ster kon toen nog niet worden gemaakt.
"We zijn er voor het eerst in geslaagd om in te zoomen op een stervende ster in een sterrenstelsel buiten onze eigen Melkweg", zegt astrofysicus Keiichi Ohnaka, van de Andrés Bello Universiteit in Chili.
Tot nog toe waren er al een 20-tal ingezoomde foto’s van sterren in ons eigen Melkwegstelsel. Maar er zijn nog miljarden andere sterrenstelsels, met daarin honderden miljarden sterren.
De meeste sterren staan zo ver weg dat het heel moeilijk is om er 'gedetailleerde' foto's van te maken. Maar dankzij "de uitzonderlijke beeldscherpte" van de Very Large Telescope Interferometer (VLTI) in de Atacamawoestijn in Chili is dat nu voor het eerst wel gelukt.
Stervende ster
En er is nog iets speciaals aan de foto. Want de nieuwe waarnemingen tonen dat WOH G64 de afgelopen 10 jaar zwakker is geworden, tot verbazing van de astronomen.
"We ontdekten een eivormig cocon dat de ster nauw omsluit", zegt Ohnaka in een persbericht van de ESO. "We zijn enthousiast, omdat dit verband kan houden met de enorme uitstoot van materie die een stervende ster produceert in de aanloop naar een supernova (de enorme explosie van een zware ster aan het einde van haar leven, red.)."
Tijdens hun laatste levensfase stoten rode superreuzen zoals WOH G64 hun buitenste lagen van gas en stof af, een proces dat duizenden jaren kan duren.
De nieuwe foto laat zien dat de stofcocon uitgerekt is, wat als een verrassing kwam voor wetenschappers. Op basis van eerdere waarnemingen en computermodellen hadden ze een andere vorm verwacht.
Het team denkt dat de eivorm van de cocon verklaard kan worden door ofwel de materie-uitstoot van de ster, ofwel door de invloed van een nog niet ontdekte begeleidende ster.
Vervolgonderzoek is dus nodig. Als dat nog lukt tenminste. "Naarmate de ster zwakker wordt, wordt het steeds moeilijker om er close-ups van te maken, zelfs voor de VLTI", meldt de ESO.
"Gelukkige beloven geplande updates van de instrumenten van de telescoop hier snel verandering in te zullen brengen."
