In New York is 'L'empire des lumières', een schilderij van de Belgische surrealist René Magritte, geveild voor 121,16 miljoen dollar. Omgerekend is dat zo'n 114 miljoen euro, een recordbedrag voor een werk van Magritte. De koper is een Amerikaanse kunstverzamelaar die anoniem wil blijven.
'L'empire des lumières' van René Magritte in New York geveild voor 121 miljoen dollar, een record
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Het is een mysterieus beeld vol tegenstellingen: een buitenwijk in het donker, verlicht door een lantaarnpaal, terwijl de lucht erboven helder blauw is. Het lijkt wel dag en nacht tegelijk. Dat is 'L'empire des lumières' ('Het rijk der lichten'), een van de bekendste projecten van René Magritte. Tijdens zijn carrière schilderde Magritte maar liefst 17 versies van 'L'empire des lumières', waarvan elke versie heel subtiel net iets anders is.
De versie die bij het veilinghuis Christie's in New York geveild werd, dateert uit 1954. Het maakte deel uit van de collectie van de Roemeens-Amerikaanse interieurontwerpster en kunstverzamelaar Mica Ertegun, die vorig jaar overleed. Een deel van haar uitgebreide collectie ging gisteren onder de hamer.
Het hele biedingsproces nam amper 10 minuten in beslag, zegt Christie's. Twee bieders namen het telefonisch tegen elkaar op. De uiteindelijke koper telde 121,16 miljoen dollar neer, omgerekend zo'n 114 miljoen euro. De koper is een Amerikaanse kunstverzamelaar die anoniem wenst te blijven.
Record voor een Magritte
Het is de eerste keer dat een werk van Magritte op een veiling meer dan 100 miljoen dollar haalt. Vooraf werd het werk geschat op 95 miljoen dollar. Veilinghuis Christie's stelt ook dat het een wereldrecord is voor een surrealistisch kunstwerk.
Charly Herscovici van de Magritte Foundation bevestigt dat het een recordprijs voor een Magritte op een veiling is. Bij een privéverkoop werden al hogere prijzen betaald. Herscovici noemt het resultaat wel "formidabel".
In 2022 werd een versie van 'L'empire des lumières' door het veilinghuis Sotheby's in Londen verkocht voor ruim 74,1 miljoen euro, wat toen een record was.
Magritte treedt toe tot de kleine groep kunstenaars van wie een werk verkocht is voor meer dan 100 miljoen dollar. Onder anderen Leonardo da Vinci, Gustav Klimt, Andy Warhol, Jean-Michel Basquiat en Pablo Picasso maken daar deel van uit.
"Misschien de mooiste en meest betoverende versie van de reeks"
Deze versie van 'L'empire des lumières' meet 146 bij 114 centimeter. Daarmee is het iets groter dan het origineel. Magritte schilderde deze variant naar aanleiding van de Kunstbiënnale van Venetië in, 1954. Het Belgische paviljoen stond toen in het teken van 30 jaar surrealisme en toonde een overzichtstentoonstelling van het werk van Magritte.
De belangstelling was enorm, klinkt het in de beschrijving van veilinghuis Christie's . De versie die getoond werd op de Kunstbiënnale, werd ter plaatse gekocht door de Amerikaanse kunstverzamelaarster Peggy Guggenheim. Magritte moest vervolgens extra versies maken omdat hij het werk eigenlijk aan 3 andere kopers beloofd had.
Het exemplaar dat nu geveild is, werd gekocht door de Belgische verzamelaar Willy Van Hove. In 1968 kwam het in de collectie van Mica Ertegun terecht.
Christie's prees het werk eerder aan als "misschien wel de mooiste en meest betoverende versie van de reeks". In deze versie zien we op de voorgrond een kabbelende waterpartij, de eerste keer dat Magritte dat element afbeeldde, volgens Christie's.
Nog andere werken van Magritte onder de hamer
Op de veiling bij Christie's zijn nog andere werken van Magritte verkocht. Het schilderij 'La cour d'amour' (1960) ging van de hand voor 10,5 miljoen dollar (omgerekend 9,91 miljoen euro) en voor 'La mémoire' (1945) werd 3,68 miljoen dollar betaald, omgerekend 3,47 miljoen euro. Die prijzen bleven volgens Herscovici binnen de verwachtingen.
In een apart lot werd ook nog een gouache (een werk gemaakt met dekkende waterverf, red) van Magritte verkocht, met dezelfde titel 'L'empire des lumières', uit 1956. Met 18,8 miljoen dollar (17, 74 miljoen euro) werd ook daar een record gezet: het is de hoogste prijs op een veiling voor een gouache van Magritte.
Naast Magritte gingen ook werken van Paul Cézanne, Claude Monet, Pablo Picasso, Joan Mirò, David Hockney en Marcel Duchamp voor hoge bedragen onder de hamer.
Wie is René Magritte? René Magritte (1898-1967) was een Belgische surrealistische kunstschilder. In het begin van zijn carrière liet Magritte zich vooral inspireren door het kubisme en futurisme en abstracte kunst, later vond hij zijn roeping in het surrealisme.
Magritte toont in zijn kunst alledaagse voorwerpen die iedereen kent, zoals appels, bolhoeden en paraplu's, maar hij doet er iets schijnbaar onmogelijks mee. Hij plaatst ze in contexten waar je ze niet zou verwachten. Daarmee daagt hij de perceptie van de realiteit uit en laat hij je als kijker nadenken. Bekend is zijn werk 'La trahison des images', met de tekst 'Ceci n'est pas une pipe' ('dit is geen pijp') onder de afbeelding van een pijp.
Magritte is een van de bekendste Belgische kunstenaars. In zijn vroegere woning in Jette kan je het René Magritte Museum bezoeken. Aan het Koningsplein in het centrum van Brussel is er het grote Musée Magritte Museum, dat 2 jaar geleden grondig vernieuwd werd.
