Daan Vandenberghe (20) vertegenwoordigt Vlaamse jeugd op klimaattop: "Cruciaal om te blijven strijden voor jongere generatie"

"5 jaar geleden was ik 1 van de jongeren die op straat kwam voor een ambitieuzer klimaatbeleid", vertelt Vandenberghe. "Daarna heb ik me sterk geëngageerd in de Jeugdraad, en daar heb ik beseft dat we de klimaatcrisis moeten oplossen op het internationale toneel."

Enter de jaarlijkse COP, het grootste klimaatforum ter wereld waar zowat 200 landen samenkomen om overeenstemming te vinden over hoe we het best het klimaatprobleem kunnen aanpakken.

Dit jaar is Daan Vandenberghe er voor het eerst bij, vanuit die Vlaamse Jeugdraad, samen met een Waalse collega. Hij was razend benieuwd om zo'n groot evenement als de COP mee te maken, en kwam met grote verwachtingen. "In het begin was ik overweldigd. Je loopt van ene meeting room naar de andere, van de premier naar een gesprek met een andere minister."

"Ik had veel hoopvolle ontmoetingen, met jongeren en klimaatactivisten. Maar er waren ook momenten waar mijn motivatie heel hard daalde", bekent Vandenberghe. "Wanneer ik hoor hoe alles muurvast zit in de onderhandelingen over het beperken van de uitstoot bijvoorbeeld. Dat slaat dan wel een deuk in mijn motivatie."  

Vandenberghe is met de Jeugdraad lid van de Vlaamse Klimaatcoalitie, die op de COP diverse overlegmomenten en meetings heeft met de verschillende Belgische beleidsmakers en leden van delegaties.

Vandaag ontmoet hij bijvoorbeeld de Brusselse klimaatminister Alain Maron, samen met andere jongeren, en samen met de officiële Belgische delegatie. Die heeft haar kantoortje wat hogerop in het Olympisch stadion in Bakoe, dat dankzij een fikse uitbreiding is omgetoverd tot venue van deze COP. Zo hopen ze toch een klein beetje een verschil te maken en een beetje te wegen op het beleid. 

Zo nam uittredend premier Alexander De Croo in zijn speech een suggestie over om het belang te benadrukken van de uitfasering van fossiele brandstoffen, stipt Vandenberghe aan.  

Vandenberghe trok grote ogen toen hij afgelopen weekend op trip ging buiten de stad, want de keuze van Azerbeidzjan als gastland is niet onomstreden. "Toen ik de blingbling van Bakoe achter me liet, zag ik meteen olie- en gasinstallaties aan de kust." 

Het kan volgens Vandenberghe contraproductief werken, hoe hard het gastland ook zijn best doet met groene affiches en beloftes over een afbouw van de ontginning van fossiele brandstoffen. "Want de voorzitter van een COP heeft nu eenmaal een belangrijke rol te spelen. En de hele context van zo'n COP is heel belangrijk. Een land dat het ernstig meent met de strijd tegen de klimaatopwarming, had een boost kunnen geven."

Een ander aspect dat meespeelt, is de mensenrechtensituatie. "Het heeft ons ervan weerhouden om protesten te plannen. Het is niet echt een veilige omgeving voor jongeren of klimaatactivisten voor protesten. We hebben het zelfs niet overwogen. Klimaatmarsen zoals op de COP in Glasgow enkele jaren geleden heb ik hier niet gezien." 

De COP is en blijft een groot en log mechanisme, beseft Vandenberghe. "Ik dacht na de overstromingen in Valencia: dit is een moment dat we kunnen aangrijpen. Maar toch mis ik vaak een gevoel van urgentie in de onderhandelingen."

Het gaat niet snel vooruit, onder meer omdat er zoveel landen moeten overeenkomen. Maar dat is ook net de kracht van een COP, ziet Vandenberghe: "Je moet iedereen rond de tafel brengen, anders zouden veel landen afhaken."

Je kan het ook omdraaien: "Zonder het Kyoto-protocol en zonder het Parijs-akkoord waren we afgestevend op 4 graden extra, terwijl het er nu 3,1 zijn. Elk tiende van een graad telt. Het maakt bijvoorbeeld een groot verschil in het aantal hittegolven, droogtes en stormen die ik tijdens mijn leven zal meemaken."

"Daarom is het voor ons als jonge generatie cruciaal om te blijven strijden, ook al om een tegengewicht te vormen tegen de 1.700 lobbyisten voor de fossiele industrie die hier aanwezig zijn."