Voor het eerst in 3 jaar is er geen wachtlijst meer voor voogden voor niet-begeleide minderjarige vreemdelingen. Dat komt onder meer omdat er minder niet-begeleide minderjarige vluchtelingen aankwamen in ons land en er extra voogden werden aangeworven. De dienst Voogdij blijft wel op zoek naar nieuwe voogden. "Ik ben heel erg dankbaar voor alles wat mijn voogd Greet al voor mij gedaan heeft", vertelt de Afghaanse Ferdaws (17).
Wachtlijst voor voogden niet-begeleide minderjarige vreemdelingen volledig weggewerkt
Fien Macken
Gepubliceerd:
"Ik heb Ferdaws zien openbloeien tot een zelfzekere en trotse jongen. Hij is mondiger geworden in het Nederlands en durft voor zichzelf op te komen. Naar andere mensen toe is hij ook erg respectvol. Af en toe is er nog een uitschietertje en wordt hij kwaad. Maar het zijn tieners hé."
Aan het woord is Greet Haelterman, voogd van de Afghaanse Ferdaws (17). 3 jaar geleden, in 2021, vluchtte hij uit Afghanistan na de machtsovername van de Taliban.
"Mijn mama en papa werkten voor de overheid. We zijn met heel ons gezin samen gevlucht, maar ergens tussen Iran en Turkije ben ik iedereen kwijtgeraakt", vertelt Ferdaws. "Ik heb er uiteindelijk 1,5 jaar over gedaan om naar België te komen. Al die tijd had ik geen contact met mijn ouders. Ze wisten zelfs niet of ik nog leefde. "
Elke dag mee bezig
Greet is een vrijwillige voogd. Naast Ferdaws heeft ze nog 4 andere minderjarigen onder haar voogdij: 2 jongens uit Ghana, 1 Iraniër en 1 andere Afghaan. "Ik ben gepensioneerd en wilde graag iets zinvol doen met een kwetsbare groep. Bovendien zocht ik iets met een uitdaging."
Die uitdaging heeft Greet dus gevonden. "Zo goed als elke dag ben ik met de jongeren bezig. Ik help ze bij de voorbereidingen van hun asielprocedure. Zo ga ik mee naar hun interviews bij de asieldiensten en help hen zoeken naar een advocaat. Het geeft me erg veel voldoening als ze een positieve beslissing krijgen en erkend worden als vluchteling." Ook Ferdaws kreeg intussen het statuut van vluchteling.
"Daarnaast ga ik mee naar de oudercontacten op school. En ik help hen ook bij hun studiekeuze. Ze willen allemaal dokter of tandarts worden, maar da's niet altijd even realistisch."
Greet leert de minderjarige vluchtelingen ook met geld omgaan. "Een van de moeilijkere dingen. Want ze willen allemaal een mooie jas of mooie schoenen, maar ze krijgen elke maand maar erg weinig zakgeld."
Geen wachtlijst meer
De afgelopen 3 jaar moesten niet-begeleide minderjarigen vaak maanden wachten om een voogd te krijgen. Zo was er een jaar geleden nog een wachtlijst van zo’n 1.000 niet-begeleide minderjarigen voor een voogd.
De wachtlijst was vooral het gevolg van een verhoogde instroom van minderjarigen op de vlucht. "De vraag naar voogden hangt samen met de wereldpolitiek. De afgelopen jaren hebben we een grote impact gevoeld van de start van de oorlog in Oekraïne en van de machtsovername door de taliban in Afghanistan", zo vertelt Sharon Beavis van de FOD Justitie.
Maar de dienst Voogdij slaagde er het afgelopen jaar in om de wachtlijst volledig weg te werken. De instroom van de minderjarige vreemdelingen daalde vanaf midden 2023 geleidelijk.
We kunnen een minderjarige opnieuw binnen de normale termijn van 8 weken koppelen aan een voogd
FOD Justitie
Er werden ook extra voogden aangeworven. Bovendien gebeurde er een fiscale wijziging, waardoor vrijwillige voogden voortaan 8 in plaats van 5 kinderen kunnen begeleiden zonder daarop fiscaal belast te worden.
"Door die inspanningen kunnen we vandaag een minderjarige opnieuw binnen de normale termijn van 8 weken koppelen aan een voogd."
Voogden gezocht
Intussen zijn er in ons land 695 voogden die 3.811 niet-begeleide minderjarige vreemdelingen opvolgen. De meesten onder hen (542) doen dat net zoals Greet vrijwillig. Toch blijft de dienst Voogdij dringend op zoek naar extra voogden.
"We kunnen nooit voorspellen hoe groot de vraag naar voogden morgen zal zijn. Hoe meer we anticiperen, hoe beter we voorbereid zijn op de toekomst. Bovendien blijft in Limburg, Antwerpen en Brussel de vraag naar voogden hoog", zegt Beavis.
"Iedereen met interesse kan terecht op onze website. Daarna krijg je een infosessie en een opleiding. De vrijwillige voogden kunnen ook rekenen op een vergoeding voor de onkosten die ze maken."
Bijna 18
Ferdaws wordt binnen enkele maanden 18. Dan stopt de voogdij en moet hij op eigen benen staan. "Ik wil graag zelfstandig gaan wonen. Zo kan ik beter studeren. Nu liggen we met 4 op de kamer, waardoor ik me niet altijd goed kan concentreren. Later wil ik graag computerspecialist worden."
Als ik een probleem heb, kan ik bij Greet terecht. Dat doet veel
Ferdaws (17) uit Afghanistan
Intussen probeert Ferdaws ook zijn ouders, zussen en broers naar ons land te laten komen via gezinshereniging. "Ik bel tijdens de pauze op school vaak met mijn mama, maar het bereik is erg slecht dus het is moeilijk praten met haar."
"Ik ben blij voor alles wat Greet tot nu toe voor mij heeft gedaan. Ze belt me regelmatig en vraagt hoe het met me gaat. Als ik een probleem heb, kan ik bij haar terecht voor hulp. Dat doet veel."
