Experts bezorgd over (verboden) kansspelletjes in videogames: "Niet zo onschuldig als het lijkt"

Draai aan een rad en maak kans op een speciale uitrusting voor je gamepersonage. Koop een schatkist waarin mogelijk een beloning zit die je door het volgende gamelevel kan helpen. Het zijn slechts enkele voorbeelden van kansspelelementen die tieners dagelijks tegenkomen in videogames.

Uit een onderzoek van de KU Leuven (in samenwerking met UGent en UCLL) blijkt dat tieners die in contact komen met zulke kansspelelementen in videogames een jaar later meer interesse tonen in gokken met écht geld. En ook het effectieve gokgedrag bij deze groep neemt toe. 

"De afgelopen 3 jaar hebben we onderzoek gedaan naar de vermenging tussen gamen en gokken bij jongeren tussen 12 en 17", vertelt professor Rozane De Cock (KU Leuven). "We zijn daarvoor naar 13 middelbare scholen in Vlaanderen getrokken en hebben in 3 vragenrondes telkens meer dan 2.000 tieners bevraagd."

Driekwart van de bevraagde tieners gaf tijdens de eerste vragenronde van het onderzoek aan ervaring te hebben met gesimuleerde gokelementen. Die groep toonde een jaar later ook een significant hogere gokintentie en vertoonde ook meer écht gokgedrag dan de andere tieners.

"60 procent van die gamende jongeren gaf aan het afgelopen jaar effectief deelgenomen te hebben aan gok- en kansspelen", aldus De Cock. Nochtans is dat verboden voor minderjarigen. "We zien dat vooral weddenschappen onder vrienden (35 procent, red.) en spelen met krasloten (33 procent, red.) populair zijn." 

Niet alleen in de videogames zelf komen jongeren overigens in aanraking met kansspel- en gok-elementen. Ook in de onlinewereld errond komt het steeds vaker aan bod. Denk maar aan filmpjes waarin bekende YouTubers massaal 'lootboxes' aankopen om samen met hun volgers te ontdekken wat ze 'gewonnen' hebben.

Op platformen als Twitch en Kick gaan streamers soms zelfs nog verder. Ze prijzen de gokelementen in hun video’s aan, strooien met kortingscodes om 'lootboxes' aan te kopen, en vragen volgers soms zelfs om geld in te zetten op bepaalde spelelementen. 

Het onderzoek van de KU Leuven toont aan dat de wetgeving in België tekortschiet. Of toch zeker de handhaving daarvan. "Het is dus nodig om te analyseren waar de wetgeving precies tekortschiet en wat we kunnen doen om de wetgeving effectiever te maken", zegt Katleen Peleman, directeur van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD). 

Ze wijst ook op het belang van preventie en sensibilisering. "Het onderzoek toont aan dat gokspelletjes in videogames niet onschuldig zijn, want dat ze jongeren effectief meer zin geven om te gokken. Dat bevestigt vermoedens die we eerder al hadden, en we gaan nu nagaan hoe we die kennis kunnen meenemen in de pakketten die we daaromtrent aanbieden aan scholen, ouders en jongeren."

"Niet alleen de overheid en de game-ontwikkelaars, maar ook de ouders moeten hun verantwoordelijkheid opnemen", vinden de onderzoekers. "We zien dat er op het vlak van games vaak conflicten ontstaan tussen ouders en jongeren over de schermtijd, maar de meeste ouders weten niet wat hun kinderen online precies doen", aldus De Cock. 

"Ouders hechten ook weinig belang aan de labels die videogames krijgen", geeft ze aan. Heel wat videogames bevatten leeftijdsrestricties en labels die waarschuwen voor bepaalde inhoud zoals extreem geweld, seksueel getinte inhoud of gok-elementen, maar uit het onderzoek blijkt dat veel ouders dat niet weten. 

"Wij vinden het belangrijk dat ouders met hun kinderen spreken over games en het zou nog interessanter zijn, mochten ze zelfs eens meespelen zodat ze zelf kunnen zien wat er precies allemaal gebeurt in die wereld", besluit De Cock.

• Gisteren verscheen 'Stalker 2: heart of Chornobyl'. De release van het langverwachte 4e spel uit de survival-horrorreeks werd de afgelopen jaren meermaals uitgesteld en de Oekraïense spelontwikkelaars moesten ook nog eens halsoverkop van Kiev naar Praag (Tsjechië) vluchten toen Rusland in februari 2022 Oekraïne binnenviel.  Nu is het spel eindelijk uit: in Rusland is de game niet te koop, maar het spel kan natuurlijk wel online aangekocht worden. Volgens videogamewebsite VGC overweegt de Russische overheid om de game volledig te bannen als die "terrorisme zou goedkeuren" of "anti-Russische" inhoud zou bevatten . Opvallend: de eerste 'Stalker'-game uit 2007 heet officieel 'Shadow of Chernobyl', maar voor dit spel kozen de Oekraïense ontwikkelaars voor een meer Oekraïense spelling van de stad waar in 1986 een kernramp plaatsvond. 'Heart of Chornobyl' dus.

Bekijk: de trailer van 'Stalker 2: heart of Chornobyl'

• De genomineerden voor de 10e editie van de Game Awards zijn bekend. De meeste nominaties gaan naar 'Astro bot' en 'Final fantasy VII: rebirth'. Beide games zijn ook genomineerd om het Belgische spel 'Baldur's gate 3' op te volgen als 'Game van het jaar'.  De meest opvallende kanshebber om met die titel te gaan lopen is 'Elden ring: shadow of the Erdtree'. Het gaat om een uitbreiding voor 'Elden ring', een spel dat in 2022 al eens met de hoofdprijs ging lopen. Het is de eerste keer dat zo'n uitbreiding genomineerd is voor de hoofdprijs op de Game Awards.  Alle genomineerden in de verschillende categorieën vind je hier.

• De makers van 'Palworld' - ook gekend als 'Pokémon met wapens' - hebben meer informatie gegeven over de rechtszaak die Nintendo heeft aangespannen tegen de spelontwikkelaar. Nintendo beschuldigt Pocketpair van "inbreuken op meerdere patenten". Pocketpair onthult nu over welke patenten het precies gaat . Nintendo zou onder meer stellen dat de manier waarop monsters gevangen worden - met een bal - in 'Palworld' en 'Pokémon' te hard op elkaar lijken. Volgens Pocketpair eist Nintendo een boete van 10 miljoen yen (ongeveer 61.000 euro). Nintendo kondigde eerder al aan dat ze ook een schadevergoeding en een inbreukverbod willen .

• Ook Ubisoft, de maker van de 'Assassin's creed' en 'Far cry'-games, heeft een rechtszaak aan het been. In maart haalde Ubisoft het videospel 'The crew' uit 2014 offline "om serverruimte vrij te maken". Het spel kon enkel online gespeeld worden en verdween dus voorgoed. De beslissing stuitte op heel wat onbegrip bij mensen die het spel 10 jaar later nog steeds speelden en 2 Amerikanen hebben nu ook een rechtszaak aangespannen tegen de ontwikkelaar. Ze zeggen dat ze het spel kochten om het te "bezitten" en niet om het slechts tijdelijk te kunnen spelen. 

• Easyfairs Group neemt GameForce over. Dat heeft het bedrijf achter onder meer de Heroes-popcultuurevenementen FACTS, Made in Asia en Heroes Comic Con gisteren bekendgemaakt. Easyfairs Group is actief in 12 landen en organiseert zo'n 110 internationale evenementen. Vorige maand organiseerden de 2 bedrijven nog samen een mega-event in Brussels Expo. 

• Goed nieuws voor de 'Fortnite'-fans: na een korte verschijning eind 2023 keert de populaire spelvorm 'Fortnite OG' permanent terug. Vanaf 6 december kunnen spelers opnieuw terecht in de originele 'Fortnite'-wereld zoals die in 2017 werd geïntroduceerd.

• Op 9 december komt 'Indiana Jones and the great circle' uit op pc en Xbox. In de aanloop naar de release hebben de makers alvast een uitgebreide video van bijna een kwartier lang op de wereld losgelaten waarin we heel wat gameplay te zien krijgen. 

Bekijk: de uitgebreide gameplay-trailer van 'Indiana Jones and the great circle'

• Er is ook een nieuwe trailer voor de 'Minecraft'-film die in april volgend jaar uitkomt. Het gaat om een live-action-film met in de hoofdrol zanger en acteur Jack Black, bekend van de band Tenacious D en van rollen in 'Jumanji' en 'School of Rock'. Ook Jason Momoa ('Aquaman' en 'Dune'), Danielle Brooks (Taystee uit 'Orange is the new black') en Emma Myers (Enid in 'Wednesday') maken hun opwachting in de nieuwe trailer.

Bekijk: de tweede trailer voor 'A Minecraft movie'

• Nog meer filmnieuws: volgens Deadline zou Sophie Turner -  die voor haar vertolking van Sansa Stark in 'Game of thrones' een Emmy Award won - de grootste kanshebber zijn om Lara Croft te vertolken in de nieuwe 'Tomb Raider'-serie van Amazon MGM Studios. Die serie werd in mei aangekondigd en zal geschreven worden door Phoebe Waller-Bridge ('Fleabag'), ook een Emmy-winnares.