De helft van de kinderen en jongeren tussen 12 en 25 leest nooit voor het plezier. En dat terwijl het leesniveau van leerlingen blijft dalen. Moeten we ons zorgen maken? En kan voorlezen het tij doen keren? We vragen het bij Iedereen Leest, de organisator van de Voorleesweek.
Leesplezier bij kinderen en jongeren daalt: helft leest nooit als ontspanning
Jasper Wouters
Gepubliceerd:
Kinderen en jongeren lezen steeds minder als ontspanning. Dat blijkt uit de resultaten van het Jeugdonderzoeksplatform (JOP).
Ongeveer de helft van de kinderen en jongeren tussen 12 en 25 jaar heeft vorig jaar geen enkel boek of stripverhaal gelezen om zich te ontspannen. 10 jaar eerder ging het nog om een kwart. In een decennium tijd is het aantal niet-lezers dus verdubbeld.
Aan de andere kant is de groep van de regelmatige lezers door de jaren heen niet sterk gedaald. Een kwart van de kinderen en jongeren leest 1 tot meerdere keren per week.
"Lezen heeft nochtans tal van voordelen", klinkt het bij Tine Kuypers van Iedereen Leest. "Wie regelmatig leest, heeft een grotere taalontwikkeling en een rijkere woordenschat. Het empathische vermogen van lezers is ook groter. Je inleven in personages of in een andere wereld helpt om dat ook in de echte wereld te doen. En het is goed voor je fantasie. Want als je leest, ga je zelf beelden verzinnen."
"Bij kinderen jonger dan 12 jaar is het beeld wel positiever", nuanceert Kuypers nog. "Al bestaat daar weinig goed onderzoek over. Jonge kinderen lijken vaker leesplezier te beleven. Na de leeftijd van 12 komt er vaak een leesdip."
Lezen vergroot je taalontwikkeling, inlevingsvermogen en fantasie
Tine Kuypers, pers- en communicatieverantwoordelijke bij Iedereen Leest
De cijfers tonen ook een duidelijk verschil in geslacht. Meisjes lezen opvallend vaker voor het plezier dan jongens. 65 procent van de jongens geeft aan geen boek of strip te hebben gelezen in 2023. Bij de meisjes gaat het om 43 procent.
Het Jeugdonderzoeksplatform (JOP) is een samenwerking tussen de universiteiten van Gent, Brussel en Leuven. De resultaten waarop we ons in dit artikel baseren, zijn afkomstig van een vijfjaarlijkse bevraging bij Vlamingen en Brusselaars tussen 12 en 25 jaar.
Voorlezen doet lezen
Van 16 tot 24 november organiseert Iedereen Leest de Voorleesweek . De organisatie wil daarmee het leesplezier al op jonge leeftijd stimuleren.
"Want de voordelen van lezen gelden ook bij voorlezen", weet Kuypers. "Bovendien heeft een kind dat een actieve leesopvoeding krijgt, waar voorlezen deel van uitmaakt, een 5 keer grotere kans om later zelf een lezer te worden. Als ouder kan je er al na enkele maanden mee starten: eerst met plaatjes kijken en benoemen, later met eenvoudige verhaaltjes."
