Ook (piep)jonge kinderen plaatsen seksueel getinte beelden van zichzelf op sociale media: "Leg schuld niet bij hen zelf"

De federale politie krijgt dagelijks beelden van kindermisbruik binnen. Dit jaar waren dat er meer dan anders, waardoor ook meer slachtoffers konden worden geïdentificeerd. "Ook buitenlandse collega's doen inbeslagnames en daar zitten de laatste tijd veel meer identificeerbare beelden bij, die ze aan ons doorsturen", zegt Yves Goethals van de cel kindermisbruik.

De politie kon zo de identiteit van 44 Belgische kinderen achterhalen. Opvallend is dat daar ook minderjarigen bij zijn die zelf seksueel getinte beelden hebben gedeeld, zonder dat ze daartoe bijvoorbeeld gedwongen werden door een volwassene. Minstens 20 procent van de 'inzendingen' bevat volgens Goethals zulke zelfgemaakte beelden van Belgische of buitenlandse kinderen.

Zelfs kinderen van 7 of 8 jaar doken volgens hem al op dergelijke beelden op. "Uiteraard weten die kinderen niet wat ze aan het doen zijn. Ze sporen elkaar aan en dagen elkaar uit. Volgens de wet valt dat ook onder seksueel kindermisbruik."

Daarnaast blijft de computerkennis van kinderen toenemen, zegt Goethals. Toch blijken ze de gevolgen van hun onlinegedrag niet goed te kunnen inschatten. "Eens de beelden online staan, worden ze verspreid en blijven ze opduiken." Sommige beelden blijven zo jarenlang circuleren op het internet.

Volgens Child Focus is het belangrijk om alle kinderen als slachtoffers te behandelen, ook degenen die zelf seksueel getinte inhoud online plaatsen.

"Jongeren zijn altijd slachtoffer, ook in geval van 'self-generated content' (zelfgecreëerde inhoud)", zegt woordvoerder Stephan Smets. "Het laatste wat je mag doen, is de schuld bij het kind zelf leggen."

Child Focus begeleidt gezinnen met kinderen die slachtoffer werden van misbruik. "Wij hebben een rechtstreekse lijn bij de grote platformen (Google, Meta, TikTok etc.) en vragen hen in de eerste plaats om de beelden meteen weg te halen."

Die platformen dragen volgens Smets zelf een belangrijke verantwoordelijkheid. "TikTok en andere mogen niet toelaten dat die beelden bij hen circuleren. Het kan niet dat een 7-jarige dergelijke beelden kan posten."

Het verwijderen van de beelden is echter niet voldoende. Zodra ze online staan, kan iedereen ze downloaden en verspreiden. Daarom helpt Child Focus ouders om een gesprek aan te gaan met hun kinderen en het dossier over te maken aan de politie.

"Preventie is heel belangrijk", zegt Smets daarover. "Praat met je kinderen, zodat je weet waar ze online mee bezig zijn en met wie ze in contact staan. Het probleem bestaat, dus negeer het niet en spreek erover."

Ook met slachtoffers moet een gesprek worden aangegaan. "Slachtoffer worden kan ertoe leiden dat je zwarte gedachten krijgt. Het is belangrijk dat de jongere zich in zo'n geval niet alleen voelt", aldus Smets.

Child Focus heeft bovendien een burgerlijk meldpunt voor beelden van seksueel kindermisbruik . Iedereen die met zulke beelden geconfronteerd wordt, kan dat via de website aangeven. In samenwerking met de federale politie kunnen er zo slachtoffers geïdentificeerd worden en daders worden opgepakt.

Goethals benadrukt bovendien nog dat er niet noodzakelijk meer misbruik is, wel dat er meer beelden worden geanalyseerd.

"Dat gaat op en neer: het ene jaar doen we meer identificaties, het andere minder. We spreken nu enkel over digitale beelden die in beslag worden genomen door de Belgische politie en buitenlandse collega's, niet over bijvoorbeeld huiszoekingen waar ter plekke misbruik wordt vastgesteld."

Zoals gezegd worden er ook beelden bestudeerd die al vele jaren oud zijn. "Een voorbeeld dat ik kan geven gaat over een 9-jarig meisje dat misbruikt werd in 2006. Die beelden blijven nu nog altijd opduiken, 18 jaar na de feiten." Goethals raadt ouders daarom aan om waakzaam te zijn en in te grijpen voor het te laat is.