De Chinese president Xi Jinping heeft tijdens een ontmoeting met de ontslagnemende Amerikaanse president Joe Biden duidelijk gemaakt dat hij een "stabiele relatie" met de Verenigde Staten nastreeft. Peking is bereid om met de nieuwe regering van Donald Trump samen te werken, zei hij ook.
China wil "stabiele relatie" met VS onderhouden en "samenwerken met nieuwe regering van Trump"
Belga
Gepubliceerd:
Biden en Xi ontmoetten elkaar in de marge van de top van de Azië-Pacifische Economische Samenwerking (Apec) in de Peruaanse hoofdstad Lima. Het was een jaar geleden dat ze elkaar nog live spraken. Spanningen tussen de 2 grootste economieën ter wereld leidden in de afgelopen jaren tot een minimale communicatie tussen de leiders.
Hun ontmoeting, hoogstwaarschijnlijk de laatste voor Biden die op 20 januari de fakkel doorgeeft aan Trump, werd overschaduwd door de verkiezing van Trump, die al verregaande nieuwe tarieven heeft aangekondigd op Chinese goederen.
"Het doel van China om een stabiele, gezonde en duurzame relatie te hebben met de VS blijft na de verkiezingen onveranderd", zei Xi bij aanvang van het gesprek. "China is klaar om te werken met de nieuwe Amerikaanse regering om de communicatie in stand te houden, de samenwerking uit te breiden en meningsverschillen te overbruggen, om zo te streven naar een gestage transitie van de Chinees-Amerikaanse betrekkingen in het voordeel van beide volkeren."
De concurrentie tussen grote landen mag niet de onderliggende logica van deze tijd zijn
Xi Jinping, president China
Trump had tijdens zijn 1e ambtstermijn van 2017 tot 2021 al een harde koers gevaren tegenover China en grootschalige strafheffingen ingevoerd op goederen uit China. Zijn opvolger Biden handhaafde die heffingen. China reageerde met tegenmaatregelen zoals exportcontroles op belangrijke grondstoffen. Volgens waarnemers zou China nu beter voorbereid zijn op extra taksen als Trump zijn verkiezingsbelofte waarmaakt.
Volgens staatspersagentschap Xinhua zei Xi nog aan Biden dat "de concurrentie tussen grote landen niet de onderliggende logica van deze tijd mag zijn". Hij benadrukte echter ook dat China "met klem zijn soevereiniteit, veiligheid en belangen wil beschermen en dat zijn belangen op vlak van ontwikkeling niet zijn veranderd".
Ik denk dat we de afgelopen 4 jaar hebben bewezen dat het mogelijk is om een relatie te onderhouden
Joe Biden, president VS
Joe Biden benadrukte bij aanvang van het gesprek dan weer dat beide landen de concurrentie "niet mogen laten uitmonden in een conflict". "Dat is onze verantwoordelijkheid en ik denk dat we in de afgelopen 4 jaar hebben bewezen dat het mogelijk is om een relatie te onderhouden."
Zonder te verwijzen naar zijn opvolger, keek Biden met enige nostalgie terug op de vele uren die ze samen hebben doorgebracht. "Ik herinner me dat ik met u op het Tibetaanse plateau was, en ik herinner me dat ik in Peking was en overal ter wereld, eerst als vicepresident en dan als president."
Volgens Biden waren ze "het niet altijd met elkaar eens, maar zijn onze conversaties altijd openhartig geweest" en waren ze "eerlijk tegenover elkaar". "En ik denk dat dat essentieel is. Die conversaties helpen misrekeningen te voorkomen en garanderen dat de concurrentie tussen beide landen niet omslaat in een conflict."
Xi dringt erop aan om "rode lijn" rond Taiwan niet te overschrijden
Daarnaast heeft de Chinese president Xi Jinping er ook bij de VS op aangedrongen om de "rode lijn" in hun steun aan Taiwan niet te overschrijden.
De Chinese president gaf aan dat de kwestie van Taiwan, de democratie en de mensenrechten, het politieke en economische systeem van China en de Chinese belangen op vlak van ontwikkeling "4 rode lijnen zijn van China die niet in vraag mogen gesteld worden", meldt staatstelevisiezender CCTV. "Dit zijn de belangrijkste waarborgen en het belangrijkste vangnet voor de betrekkingen tussen China en de VS."
Xi veroordeelde ook de "separatistische acties" van de Taiwanese leiders en stelde dat die "onverenigbaar zijn met de vrede en de veiligheid" in de regio.
China beschouwt het onafhankelijk bestuurde eiland als onderdeel van zijn grondgebied en heeft al gedreigd met een invasie. Washington is de belangrijkste steunpilaar van Taiwan op het vlak van veiligheid, zelfs al erkent het het eiland diplomatiek niet.
Xi zei ook dat "Washington niet moet tussenkomen in bilaterale geschillen (...) en geen provocerende acties mag tolereren of ondersteunen" in de Zuid-Chinese Zee. China claimt om historische redenen de soevereiniteit over vrijwel alle riffen en onbewoonde eilandjes in de Zuid-Chinese Zee en negeert daarmee een uitspraak van een internationaal gerechtshof uit 2016 dat er geen wettelijke basis is voor die claims.
Ook de Filipijnen, Vietnam, Maleisië, Brunei en Indonesië claimen de maritieme zone, die commercieel en strategisch gezien erg belangrijk is. De spanningen zijn de afgelopen maanden geëscaleerd, met verschillende gewelddadige confrontaties tussen Chinese en Vietnamese en Filipijnse schepen.
