"Ik zegen vooral de grijsaards": interview met Sinterklaas uit 1947 ontdekt in VRT-archief

Een medewerker van het VRT-archief heeft op een gedigitaliseerde lakplaat een uitgebreid interview met Sinterklaas teruggevonden, dat 77 jaar oud is. De opname duurt 50 minuten en is vermoedelijk gemaakt op 30 november 1947. Reporter van dienst is Bert Leysen, die later directeur is geworden van het NIR (de voorloper van VRT, red.). 

Het uitgebreide interview met Sinterklaas over zijn intrede in Hasselt is in 1947 uitgezonden op Radio 2 Limburg. "Geweldig dat de nationale radio daar toen al zo uitgebreid aandacht voor had", zegt Mieke Strauven van het stadsarchief in Hasselt bij Radio 2 Limburg.

"Die blije gebeurtenis sprak vlak na de Tweede Wereldoorlog echt tot de verbeelding. Ook in de kranten werd expliciet vermeld wanneer het interview met Sinterklaas werd uitgezonden."

De speech van Sinterklaas klonk 77 jaar geleden behoorlijk anders dan nu. Geen verlossende boodschap over brave kinderen, wel een officiële zegen voor kinderen, hun ouders en vooral hun grootouders.

"Ik breng een zegen voor alle kinderen, voor alle vaderen en alle moederen, maar ik zegen vooral de grijsaards. Vooral geef ik een zegen over onze lieve oudjes der Hasselste godshuizen", zo sprak Sinterklaas letterlijk in het interview uit 1947.

"En nu, allerliefste kleintjes, vraag ik u ordelijk op een rij te gaan staan. Zaterdagochtend zal ik met mijn staf en zwarte pieten over de daken van de goede stad Hasselt komen. En al degenen die braaf zijn geweest, zal ik indachtig wezen. En nu, gelieve allen aan te schuiven."

Ook naast de toespraak van Sinterklaas was er in 1947 veel aandacht voor de oudere generatie. "Sinterklaas kwam aan met de boot in de Kanaalkom in Hasselt en ging nadien naar de Grote Markt, waar alle kindjes iets kregen. Maar in de namiddag was er ook een feest voor alle oudere mensen in het gasthuis."

"Daar kwam zelfs de minister van Volksgezondheid toen langs, om de mensen toe te spreken. Dat feest was het initiatief van een vereniging voor het welzijn van ouderen. Die vond dat ook zij recht hadden op een leuk cadeautje en een bezoekje van de Sint."

De blijde intrede van Sinterklaas in Hasselt heeft een lange geschiedenis, maar de exacte organisatie is geëvolueerd. "De gecentraliseerde aankomst via de Kanaalkom is al jaren een traditie. Maar na de Tweede Wereldoorlog, tot begin jaren 60, lag de organisatie bij de handelaars. De Sint moet ergens zijn inkopen doen, dus hij werd bijvoorbeeld ontvangen in een speelgoedwinkel."

"Voor de intrede per boot kwam de Sint op een andere manier naar de stad. In 1957 was er het idee om hem met de helikopter te laten aankomen, maar daar heeft de goedheilig man voor bedankt. Hij is toen met een trein vol speelgoed aangekomen op de Kempische Steenweg. Nadien is er een miniatuurtrein vol speelgoed door de stad gereden. Kindjes konden een stukje meerijden."

De eerste officiële verwelkoming van Sinterklaas door het Hasseltse stadsbestuur wordt voor het eerst georganiseerd in 1962, door het comité voor toerisme en feestelijkheden. Daar begint de jaarlijkse traditie zoals die nu nog in vele steden en gemeenten bestaat.

"De verschillende ontvangstmomenten waren zowel voor de handelaars als Sinterklaas zelf wat veel van het goede geworden. Daarom werd er gekozen voor een toespraak aan het stadhuis, met de gekende mededeling of er alleen maar brave kinderen waren. Kindjes kregen daar een cadeautje en er was nadien ook een receptie op het stadhuis."

Is er bij die officiële Sinterklaasintredes in Hasselt nooit iets verkeerd gelopen? "Daarover hebben we niets teruggevonden in ons archief. De sint heeft waarschijnlijk een goede engelbewaarder", aldus Mieke Strauven van het Hasseltse stadsarchief.