Bel altijd het gratis noodnummer 1711, als je getuige bent van noodsituaties bij een treinoverweg, zodat het treinverkeer snel stilgelegd kan worden. Die oproep doet spoorwegbeheerder Infrabel symbolisch op de datum 17/11. Het noodnummer is na enkele maanden nog te weinig bekend en wordt vaak onrechtmatig gebruikt.
"Bel altijd gratis noodnummer 1711 bij noodsituatie aan overweg", waarschuwt spoorwegbeheerder
Het gratis noodnummer 1711 bestaat sinds enkele maanden. Het staat op duidelijke stickers op de verkeerslichten aan treinoverwegen. Het is de bedoeling om 1711 te bellen bij noodsituaties aan een spooroverweg zoals een auto die zich heeft vastgereden op de treinsporen, een obstakel op de overweg of sporenlopers. Zo kan het treinverkeer worden stilgelegd.
Spoorwegbeheerder Infrabel merkt dat 1711 onvoldoende bekend is. "We hebben ongeveer 150 oproepen per maand gehad sinds midden februari. Het nummer wordt weinig gebruikt en vaak verkeerd", zegt Thomas Baeken van Infrabel.
In amper 1 op de 3 gevallen gaat het om een pertinente oproep naar 1711
Thomas Baeken, woordvoerder Infrabel
"In iets meer dan 1 op de 3 gevallen gaat het om een pertinente oproep. Ongeveer de helft is een telefoontje te goeder trouw, maar niet om een noodsituatie te melden. Het gaat dan om mensen die informeren waarom hun trein te laat is bijvoorbeeld."
"In 13 procent van de oproepen gaat het om een foutief gebruik van het nummer. 1711 dient niet om een pizza te bestellen. Bellers komen rechtstreeks terecht bij onze verkeerscentrale. Misbruik van het nummer is strafbaar."
Treinverkeer snel stilleggen
Na een oproep naar 1711 kan de verkeersleiding het treinverkeer op die bepaalde lijn zo snel mogelijk stilleggen. "Op de verlichtingspalen staat vermeld op welke overweg je je bevindt. Die informatie moet je tijdens een oproep naar 1711 doorgeven, zodat we gericht kunnen ingrijpen op het treinverkeer en hopelijk een aanrijding vermijden."
Er gebeuren in ons land nog altijd ongevallen aan spooroverwegen. In 2023 waren er 31 ongevallen aan overwegen en werden er 632 meldingen gemaakt van spoorlopen. Vorig jaar werden dagelijks meer dan 12 uur aan treinvertragingen veroorzaakt door spoorlopers of incidenten aan overwegen: een hardnekkig fenomeen.
"De belangrijkste reden voor incidenten is dat bestuurders het rode overweglicht negeren en rond de slagbomen heen slalommen. Maar mensen schatten de snelheid van een aankomende trein verkeerd in. Het is evident: voor een rood licht moet je altijd stoppen", benadrukt Thomas Baeken van Infrabel.
"Een tweede verklaring is een stuur- of inschattingsfout van de bestuurder, waardoor het voertuig uit de bocht gaat en in de treinsporen belandt. Veel mensen proberen hun auto zelf vrij te krijgen en opnieuw te starten. Dat is gevaarlijk, want zo gaat er veel kostbare tijd verloren. Die tijd kunnen we na een oproep naar 1711 gebruiken om het treinverkeer stil te leggen en een eventuele aanrijding te vermijden."
"Belangrijk: als je zelf pech krijgt op een overweg, moet je eerst uitstappen en je achter de slagbomen in veiligheid brengen voor je 1711 belt."
Wie een overtreding begaat aan een spooroverweg, riskeert een boete van 320 tot 4.000 euro, de intrekking van het rijbewijs en een rijverbod van 8 dagen tot 5 jaar. Overtreders moeten ook een vergoeding betalen voor geleden schade en de minuten vertraging voor het treinverkeer bij een incident.
Tunnels onder overwegen voor fietsers en voetgangers
Infrabel probeert de spooroverwegen veiliger te maken, door ze te ondertunnelen voor voetgangers en fietsers. Dit weekend gebeurt dat in de Willendriesstraat in Muizen, op een van de overwegen op de spoorlijn Mechelen-Leuven. Pas als de tunnel begin 2025 volledig klaar is voor gebruik, wordt de overweg afgesloten.
"De beste overweg is voor ons de overweg die wordt afgeschaft", aldus Infrabel. "Ze verdwijnen effectief, aan een snelheid van 10 tot 15 overwegen per jaar. Als je weet dat er in heel België nog 1.600 overwegen zijn, dan wordt het een werk van zeer lange adem. Het is niet evident om hierover akkoorden te sluiten met de lokale besturen."


