Heel wat nieuwe Engelse Wikipedia-artikels geschreven met AI: "Het probleem is dat het heel snel gaat"

Heb jij al eens gehoord van het 600-jarige Ottomaanse fort van Amberlisihar? Wie zegt van wel, heeft Wikipedia te veel op zijn woord geloofd. Dat hele fort, en ook een bijhorend Wikipedia-artikel, werd namelijk verzonnen door Artificiële Intelligentie (AI).

En die pagina is niet uniek. Dat toont recent onderzoek van de Princeton University  aan. "De onderzoekers lieten een AI-scanner los op relatief recente Engelse pagina’s. Zij stellen dat er ongeveer 5 procent gemaakt werd met AI", zegt Kathleen Gabriëls, moraal- en technologiefilosoof aan de Maastricht University, in 'Het uur van de waarheid' op Radio 1.

Dat is beduidend meer dan een vergelijkbare periode in 2022, toen er van nu zo vaak gebruikte GPT-3.5 nog geen sprake was, aldus de onderzoekers.

Je mag artikels geschreven met behulp van AI niet allemaal over dezelfde kam scheren, benadrukt Gabriëls. "AI-gegenereerde artikels zijn een heel spectrum. Je kan grote taalmodellen gebruiken voor vertalingen, maar je kan er ook mee samenwerken. Dat maakt het lastig: hoeveel komt er van de mens, hoeveel van AI?"

"Er zijn ook volledig AI-gegenereerde artikels, maar dan moet je nog steeds een onderscheid maken." Je kan het bijvoorbeeld gebruiken om een feitelijk verslag van een voetbalmatch neer te pennen, maar je kan er ook controversiële onderwerpen mee aansnijden. Een vorm van polarisering loert snel om de hoek.

"De onderzoekers zagen dat de artikels geschreven door AI enerzijds van lagere kwaliteit waren en dat er promotie achter zat, of dat het anderzijds ging over controversiële onderwerpen, zoals de Amerikaanse presidentsverkiezingen." Zo werd de pagina van vicepresident J. D. Vance bijvoorbeeld onder handen genomen, maar ook de Oekraïense president Zelensky moest er al aan geloven.

De fouten of gekleurde informatie die dankzij AI in de pagina’s sluipen, worden vaak snel rechtgezet. "Wikipedia is eigenlijk nog een goed gecontroleerd medium. Er zijn moderatoren en bots die waarschuwen als beweringen niet goed ingebed zijn in bronnen. In die zin kan je op Wikipedia niet zomaar beweren wat je wil." Daarbij kan je ook steeds zien wie precies aanpassingen aan een pagina uitvoert en wanneer die gebeuren.

Er is dus nog een vangnet. "Maar het probleem met AI is dat het heel snel gaat. Veel sneller dan wanneer je als mens lappen tekst zou moeten schrijven", zegt Gabriëls. Ook de gevolgen van misinformatie kunnen zwaar zijn. "Het is zo dat als mensen vaak dezelfde bewering horen, ze het ook sneller gaan geloven."

Maar AI hoeft niet per se een vloek te zijn. "AI-gebruik is een heel spectrum. Het is moeilijk om dat uit elkaar te halen: de ene gebruikt het om te vertalen, de andere om bewust dingen in de war te sturen", zegt Gabriëls.

Wikipedia maakt er zelf ook gebruik van, bijvoorbeeld om 'dode' referenties op te sporen. "Wikipedia anticipeert nu ook nog op andere manieren. Als er een recente gebeurtenis plaatsvindt, zoals het overlijden van iemand, dan geeft Wikipedia dat ook aan en raadt de website aan om voorzichtig te zijn", geeft ze nog mee.

"Het is belangrijk om je af te vragen wat er echt 'nieuw' is aan dit vraagstuk", zegt Gabriëls. "Het is niet zo dat alles zomaar te vertrouwen was voor de komst van AI."

"Dat er controverses zijn geweest met Wikipedia, heeft ook te maken met de kwetsbaarheid van het systeem. Als iedereen in principe kan meewerken en schrijven, ben je kwetsbaar. Maar net daarom is zo’n 'community' heel belangrijk."

Het is hoe dan ook belangrijk om informatie op het internet, en zeker op een openbaar initiatief als Wikipedia geschreven door vrijwilligers, niet zomaar te vertrouwen. "Wikipedia is vaak een goed startpunt. Maar puur Wikipedia als bron vertrouwen? Dat wordt ook aan de universiteit niet goedgekeurd", zegt Gabriëls.

"Je moet sowieso kritisch met die informatie omgaan. En dat kritische denken is een heel menselijke taak: je kan het niet uitbesteden aan AI."