De impasse in de federale formatie is doorbroken. Vooruit heeft beslist om weer aan de onderhandelingstafel aan te schuiven. Samen met MR, Les Engagés, N-VA en CD&V zal ze een nieuwe poging ondernemen om de Arizona-regering te vormen. Hoe snel kan het nu gaan?
Is de Arizona-trein definitief vertrokken nu Vooruit opnieuw aan tafel zit?
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
"We zijn bereid om de onderhandelingen op te starten op basis van de nieuwe nota." Net na de middag liet Vooruit weten opnieuw aan te willen schuiven aan de federale onderhandelingstafel. Voorzitter Conner Rousseau hield de Wetstraat bijna 24 uur in spanning.
Gisteren zaten MR, Les Engagés, CD&V en Vooruit onder leiding van formateur Bart De Wever (N-VA) voor het eerst in weken opnieuw samen. De Wever legde er - zoals de socialisten hadden gevraagd - een nieuwe nota op tafel. Georges-Louis Bouchez (MR), Sammy Mahdi (CD&V) en Maxime Prévot (Les Engagés) toonden zich meteen akkoord met wat daarin stond.
Wachten op Rousseau
"Er staan belangrijke openingen in. Ik lees dat de breedste schouders meer kunnen bijdragen, de index kan blijven en de lasten eerlijker verdeeld kunnen worden", klonk het gisteren ook al bij Rousseau. Toch duurde het nog bijna een volledige dag voor Vooruit definitief zijn fiat gaf. De socialisten zaten daarover gisteren en deze voormiddag nog samen.
Was de twijfel dan zo groot bij Vooruit? "We staan allemaal op één lijn. Ik voel gigantisch veel steun. Het was gewoon wijzer om met een frisse kop de juiste beslissing te nemen in plaats van in de late uurtjes", verzekerde Rousseau bij persagentschap Belga.
Supernota's konden Vooruit niet overtuigen, "nieuwe openingen" wel
Tot voor kort leek de Arizona-coalitie ten dode opgeschreven. Vooruit bleef benadrukken dat ze niet akkoord gingen met de plannen die De Wever op tafel legde. Nieuwe lasten en besparingen kwamen er al te veel op de kap van mensen met een gemiddeld inkomen, terwijl de grootste vermogens niet genoeg bijdragen, klonk het bij Vooruit.
De Wever deed meermaals aanpassingen, maar die volstonden niet. De formateur diende vervolgens zijn ontslag in. De koning besliste echter om hem tot 2 keer toe extra tijd te geven om de impasse te doorbreken. Dat leverde aanvankelijk weinig op. Vooruit verdween zelfs volledig van de onderhandelingstafel en De Wever onderzocht een piste om een regering te vormen met Open VLD.
Na zijn laatste bezoek aan koning Filip dinsdag, maakte De Wever duidelijk dat hij nog een allerlaatste poging zou doen om Vooruit bij de onderhandelingen te betrekken. Dat dat vandaag lukte, zorgt ervoor dat een totale crisis is afgewend.
In de nieuwe nota van de formateur zitten eindelijk openingen, onder meer voor een grotere bijdrage van de grootste vermogens
Conner Rousseau, Vooruit
"In de nieuwe nota van de formateur zitten eindelijk openingen, onder meer voor een grotere bijdrage van de grootste vermogens", legt Rousseau uit waarom hij opnieuw aan tafel komt. Hoe die openingen er concreet uitzien, is niet duidelijk.
Finale fase?
Is de trein nu definitief vertrokken? Dat valt af te wachten. In de omgeving van de formateur hopen ze alleszins dat "de finale fase" van deze formatie is aangebroken. Over veel thema’s is de afgelopen maanden in werkgroepen al uitgebreid onderhandelend. De discussies over het migratie-, justitie- en energiebeleid zijn ook tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen blijven doorgaan.
De grote valkuilen blijven de fiscale hervorming, besparingen in de pensioenen en een nieuw arbeidsmarktbeleid. De nieuwe nota van De Wever is geen oplijsting van concrete maatregelen daarover zoals dat in de zogenoemde supernota het geval was. Gisteren is het vooral over de principes gegaan die aan de basis moeten liggen voor onderhandelingen komende weken.
Eerst moet het vertrouwen volledig hersteld worden. Rousseau haalde tot frustratie van de andere partijen enkele weken geleden heel fors uit in tv-interviews over wat er toen op tafel lag. De grote uitdaging voor De Wever blijft om MR en Vooruit, links en rechts, te verzoenen. Aan de basis van de crisissen de afgelopen maanden lag steeds de frictie tussen die twee partijen.
Als aan tafel blijkt dat de deur die nu op een kier is gezet opnieuw dicht wordt gegooid, dan stopt het
Conner Rousseau, Vooruit
Er zijn geen garanties dat het lukt, waarschuwde Rousseau al. "Als aan tafel blijkt dat de deur die nu op een kier is gezet opnieuw dicht wordt gegooid, dan stopt het."
De partijen hebben steeds de ambitie uitgesproken om voor het einde van het jaar een regering te vormen. Ze hopen zo tijdig de hervormingen en begroting te kunnen goedkeuren in het parlement om ze op 1 januari 2025 te laten ingaan. "Als de openingen serieus zijn, zou het snel kunnen gaan", aldus Rousseau. "Maar we zijn met 5 partijen, die allemaal akkoord moeten zijn."
